Wiston Gerschtanowitz Beeld ANP
Wiston GerschtanowitzBeeld ANP

Libelle legt uit

Wat is er aan de hand met Winston Gerschtanowitz, EarthToday en de miljoenen die hij kan verdienen?

Begin deze week belandde presentator en zakenman Winston Gerschtanowitz in een lastige positie. Zakentijdschrift Quote kwam met een onthullend artikel over zijn rol binnen EarthToday, een organisatie die zich inzet voor het behoud van de natuur op aarde, en ineens lijkt de anders zo sympathieke Winston een dubbele rol te spelen. Wat is er aan de hand?

Mirna WiggersANP

Laten we beginnen bij het begin: vorig jaar lanceerde EarthToday, een organisatie die vierkante meters beschermd natuurgebied ‘verkoopt’ namens verschillende goede doelen voor € 1,20 per vierkante meter. Een soort bemiddelaar dus. De koper wordt overigens niet echt eigenaar van de grond, maar financiert als het ware de non-profit natuurorganisatie waarvan de grond al is. Je krijgt als bewijs daarvan weer een certificaat van EarthToday thuis.

Samen met schrijver Jan Terlouw, die met zijn warme, oude stem de commercial insprak voor de lancering, zat Winston vorig jaar aan tafel bij talkshow Beau. Ze staken een mooi verhaal af over het doel van de organisatie: groeien tot een internationaal formaat en zorgen dat er 9 miljard vierkante meter beschermd natuurgebied ‘in beheer’ komt van consumenten die via EarthToday de bescherming van de grond verzekeren. So far, so good.

Andere kant van de EarthToday-medaille

Maar wat Winston niet aan Beau van Erven Dorens (en de rest van Nederland) vertelde, is dat hijzelf ontzettend veel certificaten heeft gekocht. Miljarden zelfs. Niet voor € 1,20 die ze nu kosten, maar voor 0,0003 cent. Het zijn dan ook niet precies dezelfde certificaten van bescherming die consumenten ontvangen, maar meer vergelijkbaar met bewijzen van aandelen in EarthToday. Dat is een voordeel dat hij had omdat hij een van de oprichters van EarthToday is. Tot zover is er nog niet zoveel kwalijks aan de hand, maar dat kan wel gaan gebeuren.

Dat zit zo: het lijkt voor buitenstaanders alsof EarthToday een goed doel is, maar dat is het niet. Ze hebben ook nooit gezegd dat te zijn. Maar... ook nooit aan de grote klok gehangen dat ze het níét zijn. En daar wringt de schoen. Volgens veel critici als Sander Schimmelpenninck en Eva Jinek hebben ze ook niet bepaald hun best gedaan om aan te duiden wat ze dan wél zijn. Want wat ze wél zijn, is in het hart een ‘gewoon’ commercieel bedrijf. Ze fungeren als het ware als tussenpersoon tussen jou, iemand die de aarde wil helpen, en de goede doelen die zich daadwerkelijk op locatie hard maken om natuur te beschermen.

Miljarden verdienen

De € 1,20 die jij geeft aan EarthToday, waarvoor je het certificaat krijgt, komt evengoed grotendeels bij de natuur terecht. Er gaat alleen een klein deel af voor de Belastingdienst en voor het betalen van het personeel van EarthToday. Maar voor de grote investeerders van EarthToday is er nog een ander voordeel: zij die in grote aantallen nu ‘aandeelcertificaten’ aanschaffen, krijgen als het einddoel is behaald de mogelijkheid om die te verhandelen voor drie keer het bedrag dat ze nu waard zijn. Dan verdienen zij dus geld aan een organisatie die een moreel appèl doet aan consumenten om geld te spenderen aan het beschermen van de natuur. Dat voelt niet goed, toch?

Quote rekende uit dat dat betekent dat de winst in Winstons geval bij het verhandelen van deze ‘aandeelcertificaten’ kan oplopen tot 3,6 miljard euro, te verdelen over Winston en zijn zakencompagnons. 600 miljoen, beaamde Winstons compagnon nog aan tafel bij Jinek. Onwijs veel geld dus, dat hij pas kan cashen als er genoeg consumenten zijn die via EarthToday de wereld willen beschermen.

Niet illegaal

Legaal gezien mag dat allemaal en hebben Winston en zijn partners nergens over gelogen. Ook op de site van EarthToday is na enig zoekwerk wel terug te vinden wat het verdienmodel is, maar het is nooit open en bloot gecommuniceerd aan de consumenten. En dus wekt dat het idee dat er over de rug van goedwillende consumenten en de bescherming van de aarde, heel veel geld verdiend gaat worden zonder dat die consumenten dat weten.

Zelf heeft Winston zich niet gerealiseerd dat van tevoren het winstoogmerk niet duidelijk was. Overigens heeft hij al toegezegd het geld dat hij eventueel gaat verdienen als het doel van de 9 miljard vierkante meter gehaald wordt en hij zijn certificaten dus gaat verkopen, regelrecht overmaakt naar ‘het goede doel’. Of dat de beloofde tweederde is (zoals op de site van EarthToday staat) of honderd procent van de winst, zei hij er niet bij. En welk doel dat is, heeft hij ook verder niet bekendgemaakt.

Oneerlijk gevoel

Gisteravond schoof hij aan bij Jinek. De kritiek die hij daar kreeg, onder anderen van Eva Jinek zelf, maar ook van columnist en zakenman Sander Schimmelpenninck en Alexander Klöpping, was niet mis. Het steekt vooral Eva dat EarthToday een man als Jan Terlouw, die zegt van niks te weten, gebruikt voor het doel. “Op het moment dat je een soort moreel appèl doet op mensen om geld te geven en de aarde te redden, en je vertelt niet dat er potentieel miljarden zijn voor mensen die daarin investeren...” zei de talkshowhost. ‘En Jan Terlouw zegt dat hij het niet wist, Winston. Quote heeft hem gebeld en hij zegt: ‘Er wordt winst gemaakt? Ik weet van niks.’ Dat kan toch niet?”

De heren vallen er vooral over dat de zaak wat weg lijkt te hebben van de mondkapjesdeal van Sywert van der Lienden. Maar daar kan Winston zich helemaal niet in vinden, waarop Sander zegt: “Winston heeft natuurlijk gelijk dat het hier niet om gemeenschapsgeld gaat, de mensen hebben met hun eigen geld betaald. Het is natuurlijk niet een honderd procent ‘Sywertje’, maar wat de gedeelde factor is en wat ze gemeen hebben, is dat er aan de voorkant toch een ander verhaal wordt verteld dan aan de achterkant.”

Dus, in conclusie...

Malu de Bont is één van de journalisten van Quote die het hele verhaal boven water haalde. We vroegen haar te reageren op alle ophef die na het publiceren van het artikel is ontstaan: “EarthToday is een commercieel bedrijf met zeer commerciële rendementen (winsten, red.). Maar de vraag is niet: mag je geld verdienen aan goeddoen? De vraag is: staan de rendementen in verhouding tot de daadwerkelijke toegevoegde waarde voor de natuur? En dan concluderen wij, en gerenommeerde natuurorganisaties zoals Greenpeace met ons: over de impact op de natuur wordt heel hard geroeptoetert, over de zakelijke kant wordt naar het grote publiek gezwegen, terwijl de vork eigenlijk andersom in de steel zit. De daadwerkelijke impact is kinderspel, terwijl de portemonnees van Gerschtanowitz en zijn compagnons kunnen rekenen op miljarden.” Dat er weliswaar nog steeds een groot deel van het door consumenten betaalde geld terechtkomt bij natuurbeheer, en dat Winston achteraf hand in eigen boezem steekt, maakt voor haar geen verschil: “Winston is vooral zijn bedrijf aan het redden, niet de natuur.”

Bron: Quote, Jinek, Beau, Twitter, Instagram.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden