null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Wendy (39) liet haar borsten vergroten: “Na de berichten over lekkende implantaten ben ik wel bang geworden”

De een verlangt naar een goedgevulde bh, de ander baalt juist van haar grote borsten. Voor een paar duizend euro kun je je de ideale cupmaat laten aanmeten. Maar hoe veilig is zo’n operatie eigenlijk? Wanneer wordt die vergoed en waar moet je op letten? Een update.

De vorm of maat heb je, in eerste instantie, niet voor het uitkiezen, evenmin als het moment waarop ze beginnen te groeien, maar dat elke vrouw ze krijgt is iets wat zeker is. Borsten: de enige twee lichaamsdelen die we niet al bij de geboorte hebben, maar die tijdens de puberteit vanuit het niets beginnen te groeien. Borsten intrigeren, worden geassocieerd met vrouwelijkheid en seksualiteit.

Uit onderzoek blijkt dat wanneer mannenogen een afbeelding van een vrouw zien, het niet langer dan tweehonderd milliseconden duurt voordat de blik naar de borsten gaat. Borsten veranderen gedurende een vrouwenleven ook van rol. Zijn ze er in eerste instantie vooral voor de mooi en voor de leuk, bij de geboorte van een kind krijgen ze een nieuwe functie. Maar behalve lustobjecten en melkproducenten kunnen borsten helaas ook bronnen van ziekte worden. Er zijn geen andere organen zo gevoelig voor tumoren: maar liefst een kwart van alle tumoren wereldwijd betreft borstkanker.

Ontevreden

Zoals alles in deze wereld tegenwoordig maakbaar lijkt te zijn, is er ook een hele industrie ontstaan rondom borsten. We hoeven het allang niet meer te doen met wat de natuur ons heeft gegeven. Of ze nu te groot of te klein zijn, of door ziekte aangetast: onze borsten kunnen naar wens gevormd worden, en van die mogelijkheid maken we volop gebruik.

Volgens de Dutch Breast Implant Registry (DBIR) worden jaarlijks ruim 15.000 borst-implantaten geplaatst. Daarmee is het de bekendste en meest toegepaste ingreep om de vorm van de borsten naar wens te veranderen. Je hebt al een paar nieuwe borsten voor rond de € 4000,-. De meeste vrouwen, 75 procent, kiezen voor een borstimplantaat om cosmetische redenen. De belangrijkste motieven: ontevredenheid over de grootte en vorm van de borsten, de oorspronkelijke borstomvang terug willen na een zwangerschap of correctie van ongelijke borsten. In deze gevallen wordt de operatie niet vergoed door de zorgverzekering. De andere 25 procent heeft een borstreconstructie als doel. Meestal gaat het dan om vrouwen die één of beide borsten missen na borst-kanker of vrouwen bij wie preventief één of beide borsten zijn verwijderd, omdat zij draagster zijn van het borstkankergen. In deze gevallen vergoedt de verzekering de kosten vaak wel.

De Vlaamse schrijfster en borstweefsel-therapeut Leen Steyaert besteedt in haar boek Over borsten ook aandacht aan borstvergrotingen. Zo schrijft ze dat ze vindt dat elke vrouw het recht heeft om te kiezen voor een borstvergroting, maar pleit ze er wel voor dat vrouwen die de ingreep overwegen zich heel goed laten informeren over de mogelijke gevolgen. Hoe mooi het resultaat ook mag zijn: siliconen implantaten hebben helaas geen smetteloze reputatie.

De risico’s

Zo kwam tijdens de PIP-affaire in 2013 aan het licht dat het Franse bedrijf Poly Implant Prothèse goedkope industriële siliconen gebruikte voor implantaten, in plaats van medische siliconen. Sinds dat schandaal, waarin ook Nederlandse vrouwen waren gedupeerd, zijn de regels waaraan implantaten moeten voldoen flink aangescherpt. Plastisch chirurgen registreren sinds april 2015 alle borstprothesen die in Nederland worden geplaatst of verwijderd in de Dutch Breast Implant Registry, om zo meer inzicht te krijgen in hoelang borstprothesen goed functioneren en of bepaalde typen prothesen langer meegaan dan andere. “Ondanks de verbeterde kwaliteit kunnen implantaten nog steeds veel klachten veroorzaken”, stelt Steyaert. “De overgrote meerderheid van de vrouwen met siliconen implantaten heeft geen enkel probleem, maar er is ook een substantiële groep vrouwen die wél problemen heeft.”

Het RIVM onderzocht in 2017 welke gezondheidsklachten vrouwen met siliconen borstimplantaten ervaren. Pijn en kapselvorming en een harde bindweefsellaag om het implantaat waren de meest gemelde klachten. Daarnaast gaven veel vrouwen met implantaten aan last te hebben van chronische vermoeidheid, gewrichtsklachten en spierklachten. Ook in de door de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) opgestelde patiëntenfolder Wat u moet weten voor-

dat u siliconen borstimplantaten krijgt, wordt volop aandacht besteed aan de risico’s. Zo staat er onder meer dat zeker 1 op de 10 vrouwen na 8 tot 10 jaar een scheur in haar implantaat heeft. Borstimplantaten kunnen slijten, en gaan gemiddeld zo’n tien jaar mee. Beschadigde of gescheurde implantaten kunnen niet worden gerepareerd. Ook kunnen kleine beetjes siliconengel langs de buitenkant van het implantaat gaan lopen (zweten) en de siliconendeeltjes kunnen op andere plekken in het lichaam terechtkomen.

Weloverwogen

De laatste paar jaar is er ook een nieuwe, en minder risicovolle, methode voor borstvergroting in opmars: lipofilling. Lipofilling is een operatiemethode waarbij het lichaamseigen vet wordt gebruikt om de borsten voller te maken. Dit vet wordt met liposuctie van de buik, benen of heupen weggehaald. Vervolgens worden de vetcellen via een prikgaatje in de borsten gespoten. Deze methode is minder ingrijpend dan een borstvergroting met implantaat, waardoor de kans op complicaties kleiner is. Helaas werkt deze vorm van borstvergroting niet voor iedereen. Ten eerste moet je over voldoende lichaamsvet beschikken om in aanmerking te komen. Ten tweede is het resultaat van een borstvergroting met lipofilling wat minder goed te voorspellen, omdat het lichaam binnen enkele maanden 30 tot 50 procent van het ingespoten vet weer opneemt. Het kan dus zijn dat er meerdere behandelingen nodig zijn voor het gewenste resultaat. Bovendien kun je niet ineens van klein naar groot: lipofilling geeft je er maximaal één cupmaat bij.

Borsten-expert Leen Steyaert adviseert vrouwen die een borstvergroting overwegen vooral in gesprek te gaan met artsen en vrouwen die al implantaten hebben, zodat je een bewuste, weloverwogen beslissing kunt nemen. Ook adviseert ze te kiezen voor een ervaren en bekwame arts; in Nederland zijn dat chirurgen die aangesloten zijn bij de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie. Verder raadt ze aan de voordelen van een borstvergroting voor je levenskwaliteit af te wegen tegen de mogelijke risico’s en complicaties.

Zware last

Hetzelfde advies geeft Steyaert ook voor borstverkleiningen. In haar boek besteedt ze ook aandacht aan vrouwen die helemaal geen grotere borsten willen, maar voor wie de boezem ook letterlijk een last is. “Zware borsten zorgen vaak voor problemen. Denk aan pijn in de nek, schouders of rug, ongemakken tijdens het sporten of huidirritatie in de borstplooien en ter hoogte van de bandjes. Een borstverkleinende operatie of borstlift kan dan de oplossing zijn”, aldus Steyaert.

Bij een borstverkleining verwijdert de chirurg het teveel aan borstklier- en vetweefsel, zodat het volume van de borst kleiner wordt. Het resterende borstklierweefsel wordt herschikt tot een nieuwe, kleinere borstvorm. Bij zeer zware borsten is meestal de tepelhof in verhouding te groot. Tijdens de operatie wordt de tepelhof dan verkleind en in de meeste gevallen worden de tepels ook naar boven verplaatst. “Voor een borstverkleining kies je niet zomaar”, stelt Steyaert. “Het is geen kleine ingreep, maar eerder een ingewikkelde operatie die best vervelende complicaties met zich kan meebrengen. Wil je nog borstvoeding geven, dan is het raadzaam te wachten met een borstverkleining. Al bestaat er ook een operatietechniek waarbij het klierweefsel van de borst onder de tepel niet wordt verwijderd, zodat je ook na de verkleining nog borstvoeding kunt geven.”

Kijken met liefde

En dan is er tot slot ook nog de optie om gewoon helemaal niks te doen. Of nou ja, niks: om heel goed voor jezelf te zorgen, met veel liefde, en je borsten de aandacht te geven die ze verdienen. Want volgens Steyaert gaan veel vrouwen op een te weinig liefdevolle manier om met hun borsten. “Ze pakken ze zonder nadenken in een slechtzittende beha in, drukken ze plat, duwen ze samen en omhoog in een push-up, dragen loszittende, wijde bovenkleding om hun borsten te verbergen en laten ze via chirurgie vergroten of verkleinen.”

Daarom pleit ze ervoor om onze borsten meer te koesteren en er positieve aandacht aan te schenken. Vrouwen hebben volgens haar altijd de neiging zichzelf te bekritiseren als ze in de spiegel kijken. Ze geeft haar lezers daarom een opdracht mee. “Ga eens na hoelang het geleden is dat je jezelf hebt bewonderd, en onbevangen en zonder te oordelen naar jezelf en je borsten hebt gekeken. Heb je al eens nagedacht hoe je je borsten meer ruimte kunt geven, hoe je ze kunt verzorgen door ze aandacht te geven, te koesteren en van ze te houden?”

Of je je borsten nu neemt zoals ze zijn of dat je het jezelf gunt er iets aan te doen: uiteindelijk zul je alleen tevreden zijn als je met liefde naar jezelf kunt kijken.

Sylvia

Sylvia (49) liet haar borsten verkleinen van een E- naar een C-cup.

“Op mijn zeventiende had ik al een DD-cup. Ik ben altijd vrij slank geweest en mijn borsten voelden in verhouding gewoon veel te groot aan. Toen ik ging studeren, had ik een E-cup. Ik voelde me heel ongemakkelijk over die grote borsten, ik had het gevoel dat iedereen er altijd als eerste naar keek – wat ook gewoon zo was. Daarom droeg ik altijd wijde shirts en truien, om er maar geen aandacht op te vestigen. Sporten was een drama, uiteindelijk ben ik gaan roeien omdat mijn borsten daarbij het minst in de weg zaten. Toen ik ging werken bij een bank voelde ik me niet serieus genomen door mijn mannelijke collega’s. Soms werden er zelfs in mijn bijzijn opmerkingen over mijn borstomvang gemaakt. Ook kreeg ik chronisch last van mijn rug. Op mijn negenentwintigste heb ik voor een borstverkleinende operatie gekozen. Ik ben van een E-cup naar een C-cup gegaan en ik heb er geen seconde spijt van gehad. De herstelperiode was wel even pittig, maar het resultaat fantastisch. De littekens vallen amper op en het gevoel in mijn borsten is niet veel verminderd. En het belangrijkste: eindelijk klopte mijn lichaam bij hoe ik me voelde. Ik kon een leuk jurkje dragen zonder dat ik me opgelaten voelde.”

Wendy

Wendy (39) liet na de zwangerschap van haar eerste haar borsten vergroten.

“Na mijn eerste zwangerschap was er amper nog iets van mijn borsten over. Tijdens de borstvoeding waren ze nog prachtig en vol geweest, daarna waren ze leeg en slap. Ik was nog hartstikke jong en zag het niet zitten om hier de rest van mijn leven nog mee door te moeten. Een kennis van mij had een borstvergroting laten doen en zij was ontzettend enthousiast. Op mijn dertigste besloot ik op gesprek te gaan bij de chirurg die zij me had aangeraden. Ik dacht op dat moment niet zo na over de mogelijke risico’s, ik was vooral gefocust op het resultaat. Na het gesprek en de voor- en na-foto’s was ik overstag: doe mij ook zo’n paar mooie borsten, dacht ik. Het herstel van de operatie was wel veel pittiger dan ik had gedacht. De implantaten werden geplaatst via de dual plane-methode: onder de borstspieren, zodat ze natuurlijk kunnen meebewegen. Mooi, maar ongelooflijk pijnlijk. Ik kon die eerste weken nog geen sleutel in de voordeur draaien. Maar het resultaat was uiteindelijk fantastisch. Ik heb na de geboorte van mijn tweede ook gewoon borstvoeding kunnen geven, en daarna werden mijn borsten eigenlijk nog iets mooier, omdat ze een piepklein beetje zakten en er daardoor nog natuurlijker uitzagen. Inmiddels zitten ze al negen jaar, dus binnenkort heb ik een afspraak bij de chirurg om te bespreken of ik ze moet laten vervangen. Na alle negatieve berichten over lekkende implantaten en de klachten die dat kan veroorzaken, ben ik wel een beetje bang geworden. Volgens mij is er op dit moment niet echt een goed alternatief, maar ze laten verwijderen en doorgaan met helemaal niks wil ik ook niet. Ik vind het wel een dilemma. Hoe mooi het ook is, het voelt toch alsof ik een soort tijdbommetje in mijn lichaam heb zitten.”

Weetjes over borsten

  • Hoewel het veelzijdige en intrigerende organen zijn, hebben borsten geen eigen medisch specialisme, zoals het hart, de longen, de huid, de lever of de darmen dat wel hebben.
  • Borsten zijn zelden gelijk in omvang. Om onduidelijke redenen is bij veel vrouwen de linkerborst het grootst.
  • Borsten onderscheiden ons van andere primaten. Vrouwtjesapen hebben een zwelling rond de tepel als ze moeten zogen, maar geen borsten.
  • Het maken van een mammografie, een röntgenfoto van de borsten, is moeilijker met implantaten, omdat ze geen röntgenstralen doorlaten. Het kan daardoor moeilijker zijn om op die manier borstkanker te ontdekken.

Tekst: Nienke Pleysier.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden