De Belastingdienst heeft een recordboete gekregen. Beeld Getty Images
De Belastingdienst heeft een recordboete gekregen.Beeld Getty Images

Boete voor de bühne, of niet?

Wie draait er precies op voor de miljoenenboete van de Belastingdienst?

Nog nooit moest de Belastingdienst zó veel - lees: € 3,7 miljoen - betalen na een tik op de vingers. Het bedrag is gebaseerd op meerdere boetes voor maar liefst zes overtredingen in de toeslagenaffaire. Maar wie gaat dat geld precies betalen?

Renée MulckhuijseGetty Images

Als je het nieuws hebt meegekregen, ben je vast steil achterover geslagen door de miljoenenboete die de Belastingdienst opgelegd krijgt vanwege ‘illegale verwerking van persoonsgegevens’ in de Fraude Signalering Voorziening (FSV). Ook wel de zwarte lijst genoemd, bekend van de vreselijke toeslagenaffaire.

Waarom krijgt de Belastingdienst deze boete?

De Fraude Signalering Voorziening is de ‘zwarte lijst’ van de Belastingdienst. Wie ooit verdacht werd van fraude of fraude had gepleegd, stond erop. De lijst bevatte persoonsgegevens, over bijvoorbeeld de gezondheid, die de Belastingdienst niet mocht gebruiken. Tot overmaat van ramp klopte de persoonsgegevens vaak niet en waren de gegevens slecht beveiligd. Dit is een zware overtreding van de wet die maar liefst zeven jaar duurde, van 2013 tot en met 2020. We weten inmiddels hoe groot de gevolgen zijn voor de mensen op de lijst die hierdoor in de problemen kwamen.

Levens overhoop gehaald

“De Belastingdienst heeft met FSV de rechten van de 270.000 mensen die op die lijst stonden op ongekende wijze geschonden. Ruim zes jaar lang”, zegt Autoriteit Persoonsgegevens-voorzitter Aleid Wolfsen. “Mensen werden vaak onterecht als fraudeur bestempeld, met vreselijke gevolgen. Stond je in FSV, dan kregen sommigen geen betalingsregeling of kwam je niet in aanmerking voor schuldsanering. De Belastingdienst heeft met FSV levens overhoop gehaald.”

Discriminatie

Wat de situatie nog schrijnender maakt, is dat de Belastingdienst medewerkers instructies gaf om ‘het risico op fraude mede te baseren op zaken als nationaliteit en uiterlijk van mensen’. “Had je een Turkse, Marokkaanse of Oost-Europese nationaliteit? Dan werd je zonder goede reden vanwege die nationaliteit nader onderzocht. Deze discriminatie is onacceptabel”, aldus Wolfsen.

Wie betaalt (indirect) de boete van de Belastingdienst?

Nu de hamvraag: wie draait op voor de kosten van deze boete? Is dit een ‘boete voor de bühne’ of wordt de Belastingdienst écht gestraft? In feite betaalt de Belastingdienst het ministerie van Financiën, terwijl de Belastingdienst onderdeel van dat ministerie is.

Wat vaststaat, is dat de boete gewoon betaald moet worden. Een woordvoerder van Autoriteit Persoonsgegevens vertelt in gesprek met RTL Nieuws dat het terecht is om te stellen dat de € 3,7 miljoen de overheid niet verlaat: “Het verdwijnt in de grote schatkist en je kan daarna niet meer zien waar elke euro van de boete naartoe gaat. Het gaat weer terug naar de basis, kun je stellen, en wordt dan weer opnieuw besteed. Bijvoorbeeld aan ouderenzorg.”

Betaalt de belastingbetaler mee?

Volgens Harrie Verbon, emeritus hoogleraar Openbare Financiën aan de Universiteit van Tilburg, draait de belastingbetaler níet voor de kosten op. “Nee, want niemand betaalt dit. Het is verschuiving van geld, verder niet.” De Autoriteit Persoonsgegevens bevestigt dit. De boete is in elk geval ‘zeer pijnlijk’ voor de Belastingdienst en de minister, weet de woordvoerder. “Zo pijnlijk dat ik denk dat ze dit niet nog een keer willen.” Aan de geldboete hangt een zogenaamd verbetertraject, om te voorkomen dat zo’n zwarte lijst er ooit nog komt.

Bron: AP, RTL Nieuws

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden