null Beeld

Zangeres Ilse de Lange: “Ik vind mijn derde plaat helemaal niks. Wat een gefreak!”

Pas 21 was Ilse DeLange (42) toen ze doorbrak. Daarna volgde succes op succes, de laatste jaren vooral met The Common Linnets. Geen reden om niet ook nog een soloalbum uit te brengen. “Ik wilde weer even worden teruggeworpen op mezelf.”

Ergens in de bossen rond Hilversum, verscholen tussen groen en grindpaden, staat de bekendste muziekstudio van Nederland: Wisseloord. Al decennialang komen muzikanten vanuit de hele wereld hiernaartoe om een album op te nemen. Wie denkt dat het hier dan wel een glamoureuze boel zal zijn: niets is minder waar. Bij binnenkomst is er geen duidelijke ontvangstruimte, door het pand heen staan her en der oude banken, alles hier ademt ‘informeel’. Als ik in een donkere gang een deur doorga, kom ik in een andere wereld terecht: die van zangeres Ilse de Lange, die hier haar studio, of beter gezegd, haar domein heeft. Veel ramen, afgeschermd door bomen, een heerlijke, grote bank en een zithoekje. Er staat een orgel, aan de muren hangen talloze gitaren (Ilse: “Ik denk een stuk of dertig?”) en er is een opnamehoek (“Ik besloot wat apparatuur te kopen, dat is een beetje uit de hand gelopen”). Ze besloot dit studiootje te huren toen ze zes jaar geleden begon met The Common Linnets. Die in eerste instantie bekend werden door hun deelname aan het songfestival van 2014, toen nog met zanger Waylon. Meteen na de finale maakte ze een doorstart met de songwriters van het eerste album, onder wie zanger, producer en gitarist JB Meijers met wie ze nog steeds veel samenwerkt. Dus, zal ze later zeggen, deze ‘hippieplek’ ís een beetje de ‘Linnets’ voor Ilse. Alleen is dat niet de reden van dit gesprek. We gaan het namelijk hebben over haar laatste soloalbum: Gravel & Dust, opgenomen in Nashville met de wereldberoemde Amerikaanse producer T Bone Burnett. Een rootsy plaat, zegt ze daarover, waarin veel ruimte is voor haar rustige, introverte kant. “Er zijn geen franje of versiersels, alleen de kern van het lied en de emotie. Door die eenvoud wordt het superkrachtig.”

Ik las ergens dat je in elk album je eigen leven stopt.

“Ja, ik deel mijn levenservaring via mijn muziek.”

“Een 'nee' kan ook een 'ja' worden als je in jezelf gelooft”

Wat is het verhaal van dit album?

“Dat is niet eenduidig. Het lied New Amsterdam is gewoon een mooi liefdesliedje, maar Went for a while is wel heel persoonlijk. Dat gaat over mijn onzekerheden en twijfels: is het goed wat ik doe, ja of nee? Om dit album te kunnen maken, moest ik een stap terug doen van The Common Linnets en dat vond ik moeilijk. We hadden zo’n intensieve tijd met elkaar meegemaakt, maar daar moest ik van weg om een soloplaat te kunnen maken. Ik wilde weer even teruggeworpen worden op mezelf. Dat gevoel kreeg ik anderhalf jaar geleden al. Ik merkte dat mijn fans ook wel weer eens een keer keihard mee wilden zingen met Miracle, of The great escape, en dat waren liedjes die we met de Linnets gewoon niet speelden. Ik had bijna oogkleppen op voor die band, stapte gewoon op die trein en gíng. Voor het schrijven van mijn nieuwe songs keek ik naar The Linnets als een soort relatie. Ik wilde niet weg maar toch moest ik er even afscheid van nemen. Ik realiseerde me steeds sterker dat er ook nog een Ilse is van vóór die tijd.”

Hoe ben je te werk gegaan met dit album?

“Veel van de liedjes schreef ik drie jaar geleden al, ik heb ze eerst een tijdje bij me gehouden. De gevoelens en emoties zijn dus ook uit die tijd. Maar ik ben nooit zo letterlijk over waar ik precies over zing, ik wil graag dat mensen daar ook hun eigen verhaal in kunnen leggen.”

null Beeld

“Alles bij elkaar heb ik een heel rijk, avontuurlijk leven”

Je werkt heel hard en bent enorm productief, wat is je drijfveer?

“Ik ben graag bezig. Al probeer ik de laatste tijd wel een beetje tijd vrij te houden in mijn agenda. Ik ben nog niet op vakantie geweest dit jaar, die vermoeidheid voel ik nu wel in mijn lichaam. Deze week ga ik naar Nashville. Dat is wel voor werk, maar ik voel me daar wel anders, ontspannener. Al is het maar omdat ik daar anoniem ben.”

Eenentwintig jaar geleden brak ze door met het album World of Hurt. “Het was zo’n bijzondere tijd, ik zing die liedjes nog steeds heel graag. Vorig jaar heb ik de hele plaat weer eens gespeeld in Carré, tijdens de jubileumavond eromheen. Dat was zó leuk.”

Wat is er in die 21 jaar voor je veranderd?

“Nou, het volwassen worden, in elk opzicht. Ik wist toen niet wat ik nu weet. Ook in de muziek gaat dat proces maar door. Ik heb nog steeds het gevoel dat ik nóg meer wil, ik zoek steeds mijn grenzen op. Ik ben een strebertje, hoor, maar ik kom steeds dichter bij mezelf. Bij wie ik ben in het leven, en bij wie ik als muzikant ben.”

Op welk punt in je leven sta je nu?

“Geen idee. Het gaat heel goed, naast het feit dat ik het erg druk heb. Alles wat ik doe is muziek-gerelateerd, dat is wie ik ben. Als wat ik doe daar een connectie mee heeft, voel ik me al snel goed. Ook The Voice vind ik geweldig. Alles bij elkaar heb ik een rijk, avontuurlijk leven.”

Je werd dit jaar 42, houd jij je bezig met je leeftijd?

“Nou, ik merk dat ik rustiger ben geworden. Ik ben nog steeds ambitieus en overtuig anderen er graag van dat dingen soms ook anders kunnen, maar ik jaag niet overal meer achteraan. Die bewijsdrang wordt steeds minder, en ik durf steeds meer te varen op mijn intuïtie. Ik kan nu zeggen: ik bén dit gewoon.”

Was je dan onzeker?

“Elke muzikant is dat. Soms heb ik de hele dag op een liedje zitten freaken en weet ik de volgende dag niet meer of het wel goed is. Wat ik maak is zo van mij, én ik laat het aan iedereen zien, je stelt je als artiest gewoon erg kwetsbaar op. Die onzekerheid is er dus, maar het overstemt niet alles. Op een gegeven moment denk ik toch altijd sterk: ja of nee.”

Heeft dat ook weleens verkeerd uitgepakt?

“Tuurlijk. Ik vind mijn derde plaat, Clean up, helemaal niks. Ik werkte met geweldige muzikanten, maar ik was een beetje bozig in die tijd. Ik had gedoe met mijn platenmaatschappij en dat schreef ik van me af. Als ik daar nu op terugkijk, moet ik bijna een beetje lachen. Zo van: what was I thinking? Nee, die plaat zet ik niet graag op. Wat een gefreak.”

Ze begon haar carrière met countrymuziek. “Niet over mijn leven op de prairie of mijn relatie met God. Wat ik deed was anders dan wat er in Amerika van dit genre wordt verwacht. Het is mij nooit gelukt om daar door te breken. Ik heb daar wel veel mensen leren kennen, waardoor ik Gravel and Dust heb kunnen maken. Alles gebeurt dus met een reden.”

Geloof jij in voorzienigheid, dat alles in het leven met een reden gebeurt?

“Ja, best wel. Ik ben geen zweverig type, maar toeval bestaat niet. Misschien was ik dus wel knettergek geworden in Amerika als World of Hurt daar wél was aangeslagen.”

Ik moest aan die voorzienigheid denken toen ik je dit jaar op het Songfestival terugzag, in het team van ‘onze’ winnaar Duncan Laurence

“Ja, dat was fantástisch en zo spannend! Dat traject is best ingewikkeld. Het was een enorm gevecht achter de schermen om precies te krijgen wat we wilden. Toen we wonnen, was de ontlading enorm. Ik kon het niet geloven. Die puntentelling was ook zo bizar: we gingen van heel veel naar ineens niets meer: vreselijk!”

Hoe was het voor je om daar weer te zijn?

“Supertof. Een totaal andere ervaring dan toen ik meedeed, omdat Duncan op die plek stond. Daardoor heb ik hem wel kunnen helpen. Duncan laat zich ook niet snel gek maken, hoor. Al moest hij wennen aan die bekendheid. Dat ken ik, dat had ik ook op mijn eenentwintigste. Verschrikkelijk ongemakkelijk vond ik dat. Gingen mensen ineens naar me staren in een winkel, of werd ik op een voetstuk gezet. Dat was goedbedoeld, maar ik ben daar als Twentse veel te nuchter voor. In die tijd was er nog geen social media, dus ik denk dat bekend zijn nu nóg heftiger is. Dat iedereen online maar klakkeloos zijn of haar mening over je kan geven, vréselijk.”

Gebeurt dat ook bij jou?

“Ja joh, dat gebeurt bij iedereen die op televisie komt. Het hoort erbij en het is alweer bijna ‘normaal’. Ik probeer mezelf te beschermen door niet op te gaan in alle randverschijnselen die bij bekendheid horen. Ik ga niet graag naar feestjes waar de rode loper uitligt en houd goed contact met mijn familie. Ik ben dankbaar voor wat ik meemaak en voor alle kansen die ik heb gekregen, maar ik vergeet nooit waar ik vandaan kom.”

En dat is?

“Van zeer nuchtere Twentse bodem, uit een arbeidersgezin. Wij kenden geen luxe en we hadden geen auto. De radio stond altijd aan bij ons. Als tiener was ik een halve jongen met oversized truien, petjes en kort haar. Meisjesdingen zoals make-up vond ik truttig, maar voor een talentenjacht deed ik een jurk aan en ging er een blonde pruik met krullen op. Ik liep erbij als een soort mini-Dolly Parton. Ergens was het heel schizofreen. Ik had cassettebandjes met aan de ene kant hiphop en aan de andere kant mierzoete country. Die dubbelheid uit zich nog steeds in mijn carrière: ik houd van popmuziek én van wat meer rootsy dingen. Het mooie is dat het publiek dat ook toestaat, dat ik meerdere dingen tegelijk doe.”

Dat je een beetje ‘anders’ mag zijn, kortom?

“Volgens mij is het juist goed om ‘anders’ te zijn, om dingen te doen die niet per se vanzelfsprekend zijn. In eerste instantie hoorde ik best vaak ‘nee’ op wat ik wilde. Een countryalbum zou niet aanslaan in Nederland. Tachtig procent van de mensen vond het Songfestivalnummer van The Common Linnets slecht, maar we werden tweede. Mijn toon zou niet Amerikaans genoeg zijn voor Amerika, maar ik heb daar net een album gemaakt met een producer die dat júist leuk vond aan mij. Een ‘nee’ kan ook een ‘ja’ worden, als je in jezelf

gelooft, jezelf blijft en geduld hebt. Soms komen daar zelfs de grootste successen uit voort.”

Meer Ilse:

Ilse Annoeska de Lange

(Almelo, 13 mei 1977):

• is zangeres en actrice in de Amerikaanse serie Nashville (“Maar ik voel me echt geen actrice”)

• won als kind meerdere wedstrijden met haar Toon Hermans-imitatie

• brak door met country-album World of Hurt (1988) met 450.000 verkochte exemplaren

• won 5x een Edison en 6 3FM Awards

• is te zien als zangcoach te zien in

The Voice, The Voice Kids en The Voice Senior

• heeft een relatie met drummer Bart Vergoossen en woont in het Gooi (of, zoals Ilse zelf op z’n Twents zegt: “In het Góóói).”

Interview: Liesbeth Smit. Fotografie: Paul Bellaart

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden