Depressieve gevoelens bij een kind Beeld Getty Images
Depressieve gevoelens bij een kindBeeld Getty Images

Zó herken je depressieve gevoelens bij je kind

De Commissie Actuele Nederlandse Suïcideregistratie (CANS) meldt dat het aantal zelfdodingen onder jongeren in 2021 15% hoger lag dan in andere jaren. Dat zijn schrijnende cijfers. Maar hoe signaleer je een depressie bij een kind of puber?

Doortje ScheepersGetty Images

Volgens de nieuwe zorgminister Ernst Kuipers ligt het toegenomen aantal zelfdodingen onder jongeren mede aan het sluiten van scholen. Het vorige kabinet heeft de afgelopen twee jaar enkele keren besloten om de scholen langdurig te sluiten om de verspreiding van het coronavirus te remmen. “Daarmee limiteer je de contactmogelijkheden, in een fase van je leven dat dat bij uitstek belangrijk is.” Ook andere maatregelen raken jongeren hard, zegt hij.

Belangrijk is dan om op tijd aan de bel te trekken en hulp in te schakelen. Maar hoe signaleer je een depressie bij een kind of puber? De signalen die kunnen wijzen op een depressie zijn niet altijd even duidelijk. Soms speelt het zich voornamelijk in het hoofd van een kind of jongere af en zie je het niet. En bovendien: teruggetrokken gedrag, somberheid, prikkelbaarheid... welke puber heeft daar geen last van?

Alarmsignalen

In dat geval is het belangrijk om naar alarmsignalen te kijken. Wijkt het gedrag van het kind duidelijk af van hoe het eerder was? En zijn er nog andere signalen? Is er sprake van gebrek aan eetlust, problemen met slapen of veranderingen in het dag- en nachtritme? “Als een puber de ene dag somber is, maar de volgende dag dolenthousiast, hoeft er geen probleem te zijn. Ook veel vrienden en vriendinnen hebben, is een goed teken”, legt Bernet Elzinga, psycholoog en hoogleraar aan de Universiteit Leiden, in een eerder interview met Libelle uit. “Maar als je dochter of zoon zich steeds meer terugtrekt, nergens meer blij van wordt, geen contact maakt met vrienden en ook nog slechte resultaten behaalt op school, moet er een belletje gaan rinkelen.”

Symptomen om op te letten

Iedereen heeft weleens een mindere dag, dat geldt ook voor kinderen en jongeren. Maar mochten deze klachten langer aanhouden dan twee weken, dan kunnen dit depressieve gevoelens zijn. Symptomen die kunnen wijzen op een kinderdepressie zijn:

  • Vrijwel heel de dag somber
  • Vaak moe, snel boos
  • Moeite met slapen, zowel het inslapen als ook het doorslapen
  • Vage onverklaarbare lichamelijke klachten
  • Met grote regelmaat hoofdpijn of buikpijn
  • Heel weinig eten of juist heel veel
  • Lage zelfwaardering
  • Bij jongere kinderen ontbreekt de speelsheid

Andere problemen waardoor depressie niet wordt ontdekt

Het blijft een gevoelig onderwerp en met kinderen valt soms nóg moeilijker te praten dan met volwassenen. Bovendien worden soms symptomen niet in verband gebracht met een depressie. De volgende (gedrags)problemen kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat de depressie niet wordt herkend:

  • Cijfers op school gaan achteruit
  • Spijbelen
  • Contacten met andere kinderen wordt steeds minder
  • Agressief gedrag
  • Heel stoer gedrag vertonen
  • Pesten van andere kinderen

Wat kun je als ouder het beste doen?

“Laat je kind voelen dat je betrokken en geïnteresseerd bent, maar stimuleer het ook om eropuit te gaan en nieuwe dingen te ondernemen”, is het advies van Elzinga. Blijf je kind in ieder geval steunen en volgen. Probeer te zoeken naar manieren van contact waaraan hij of zij behoefte heeft. Belangrijk is dat je je zoon of dochter niet te veel op de huid zit, en zeg niet wat hij of zij wel of niet moet doen. “Vertrouw erop dat het kind zelf kleine stapjes vooruit doet en stuur af en toe subtiel bij.”

Wil je praten over zelfdoding of wil je hulp op dit gebied? Bel 113 of gratis: 0800-0113. Ook kun je gaan naar de website van 113 Zelfmoordpreventie.

Bron: Hart van Nederland, 113, Parnassia groep

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden