Black Friday Beeld Getty Images
Black FridayBeeld Getty Images

Zó laat je je niet gek maken tijdens Black Friday

Je moet stevig in je schoenen staan om tijdens Black Friday niet te zwichten voor alle aanbiedingen. Wat is de psychologie achter dit koopjesfestijn? En hoe kun je de verleiding weerstaan? We bellen met beïnvloedingsexpert Wendy Oude Veldhuis.

Black Friday is een fenomeen dat is overgewaaid uit Amerika en altijd op de laatste vrijdag van november valt, de dag na Thanksgiving. De meeste werknemers zijn dan vrij en doen hun eerste kerstaankopen. Op Black Friday geven winkeliers namelijk flinke kortingen op hun producten.

Door die hoge kortingen moet je pakken wat je pakken kan, althans dat is wat verkopers je willen laten geloven. Maar hoe werkt de reclame van Black Friday op ons brein? En hoe laat je je zelf niet gek maken? Wendy Oude Veldhuis is beïnvloedingsexpert en duikt ieder jaar weer in psychologische processen die tijdens Black Friday in gang worden gezet. Waarom doen we massaal mee? En wat kan de consument doen om de verleiding te weerstaan?

Wat is de psychologie achter Black Friday?

“Ons brein bestaat eigenlijk uit drie delen: het reptielenbrein, het zoogdierenbrein en het mensenbrein. Het mensenbrein is het deel van je hersenen dat weloverwogen beslissingen neemt en logisch nadenkt. Terwijl het reptielen- en het zoogdierenbrein beslissingen puur op instinct en emotie nemen.

Het reptielen- en het zoogdierenbrein vormen samen de ‘holbewoner’ en bepalen maar liefst 95% van de keuzes die je maakt. Dit komt doordat je gedurende de dag door allerlei prikkels wordt beïnvloed. De holbewoner in je hoofd reageert daar instinctief op: ons onderbewustzijn is gewoon een stukje sneller dan ons bewustzijn. Dat geldt ook voor Black Friday. We zijn gevoelig voor alle reclames en kortingen en daar maken ondernemers gebruik van door verschillende beïnvloedingstechnieken in te zetten.”

Hoe werken deze beïnvloedingstechnieken?

“De belangrijkste emotie waar winkels en webshops op inspelen is ‘the fear of missing out’. Als consument zijn we heel bang iets te missen, zoals die ene heel goede deal. Bij Black Friday wordt dit gevoel versterkt omdat de aanbieding slechts een korte tijd worden aangeboden. Je moet als consument snel beslissen en daardoor maken het reptielen- en het zoogdierenbrein de keuze onbewust. Zo wordt er geen weloverwogen beslissing gemaakt. Daarnaast zijn aanbiedingen vaak beperkt beschikbaar, waardoor je een beeld van schaarste creëert. Wanneer een product schaars is, wordt het aantrekkelijker en gaan we al snel over tot actie. Zelfs als we het eigenlijk helemaal niet nodig hebben. Als jij deze kans niet pakt, doet iemand anders het. Je voelt hierdoor druk.”

Hoe zit dit met nepaanbiedingen tijdens Black Friday?

“Een aantal webwinkels maken zich schuldig aan prijsmisleiding, want tussen die spectaculaire kortingen zitten regelmatig nepaanbiedingen. Dit blijkt uit een onderzoek van de Consumentenbond in 2019. Zij ontdekten dat van de 100 webwinkels die zij bezochten, maar liefst 39 niet altijd eerlijk waren over hun prijzen en kortingen. Dat werkt zo: in de aanloop naar Black Friday verhogen ze hun prijzen, om daarna met zogenaamde megakortingen te komen waardoor de prijs uiteindelijk weer op het originele bedrag uitkomt. Houd de prijs dus ook al vóór Black Friday in de gaten, voordat je je gek laat maken door de neppe kortingen.”

Hoe voorkom je dat je dingen gaat kopen die je helemaal niet nodig hebt?

“Je weet nu hoe de beïnvloedingstechnieken worden toegepast, dus haal daar je voordeel uit. Probeer niet te veel beslissingen in het moment te maken. Zet de dingen die je in een spontane actie wil kopen eerst op een verlanglijstje. Wacht één of twee dagen en vraag jezelf dan af of je het nog steeds wil hebben. Op die manier heeft je mensenbrein ook de kans gehad een keuze te maken. Vergeet ook niet: als je het écht nodig had, had je het waarschijnlijk allang gekocht.”

Op Black Friday strooien vooral grote ketens met megakortingen. Hoe kun je toch de lokale ondernemers ondersteunen?

“Dat is de keuze die je zelf moet maken. De coronacrisis is voor veel ondernemers moeilijk en daarom raad ik iedereen aan om de prijzen gewoon te vergelijken. Maar vergeet ook niet je eigen waarden. Wil jij de lokale ondernemer steunen? Doe dat dan gewoon, met of zonder korting. Zij kunnen misschien niet met hoge kortingen komen, maar bieden wellicht wel gratis verzending, een mooi cadeautje of leuke winactie aan.”

Shoppen in de sale: 3 handige tips van modevlogger Françoise:

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden