Janneke Beeld Getty Images/EyeEm
JannekeBeeld Getty Images/EyeEm

PREMIUM

Janneke & het hospice: “De laatste momenten alleen in het donker duren een eeuwigheid”

Janneke Siebelink

Een dierbare vriendin van Janneke krijgt euthanasie over een paar dagen. Haar gedachten zijn bij haar. In het hospice ziet ze mevrouw A., die haar verjaardag viert.

Nog één nachtje slapen

Er zijn dagen die te snel gaan en er zijn dagen die eindeloos lijken te duren. Vooral als je klein bent en bijna jarig. Nog drie nachtjes slapen, denk je. Nog twee. En met confetti in je buik denk je die laatste avond: nog één nachtje slapen. Die laatste momenten dat je vol verwachting alleen in het donker ligt, duren een eeuwigheid. En dan, voor je het weet, is die dag weer voorbij en kijk je uit naar het volgende feest.

Over een paar dagen zal een dierbare vriendin worden geëuthanaseerd. Nog één nachtje slapen. Met welke verwachtingen ga je dan de nacht in? Duren de uren langer als je weet dat het de laatste zijn?

Nog vier nachtjes slapen

‘Ben je bang?’ vraag ik.

‘Nee, niet bang. Ik ben moe, voel me versleten, op.’

Maar je bent nog niet op, wil ik door de telefoon heen roepen, ik heb je een paar weken geleden nog gezien, we dronken wijn en aten vis. Je lachte, je was verre van versleten.

‘De artsen zeggen dat het alleen maar slechter zal worden.’ De lijn lijkt onstabiel, kraakt. Ik loop buiten, de wind blaast mijn tranen uit mijn ogen.

‘Kun je me verstaan?’ vraag ik.

‘Ja, ik hoor je.’

‘Ik wil je zo graag nog even zien.’ Ik probeer mijn voeten recht op de tegels te zetten, recht op de lijntjes. Een vaste route geeft een gevoel van grip.

‘Nee, nee dat gaat niet. Ik kan niemand meer zien.’ Verdriet golft door haar stem. ‘Als er iets onverwachts gebeurt, iets onverklaarbaars, dan ben ik het, ok? Ik zal nog een keer gedag komen zeggen.’ Ik sta stil, midden op de stoep, midden in de stad, midden in het leven en ze hangt op.

Nog drie nachtjes slapen

Hoe ga je slapen als er nog maar drie nachtjes zijn? Mijn gedachten zijn voortdurend bij haar, bij alle dagelijkse routines die ik doe. Ruimt ze op? Doet ze nog de was? Word je pragmatisch? Toen ik op het punt van bevallen stond, deed ik gauw nog even de was in de droger, haalde nog een doekje over het aanrecht, maakte nog een boodschappenbriefje. Zeker weten dat alles op orde is, zodat je je met vertrouwen kunt overgeven aan dat wat komen gaat.

Maakt ze de balans op? Schrijft ze brieven? Kijkt ze nog tv? Onvermijdelijk verschuiven de vragen naar mezelf. Zou ik nog naar de bioscoop gaan? Zou ik de allerduurste wijn willen drinken? Alleen nog maar sushi willen eten of juist een geroosterde bruine boterham met roomboter en kaas, een wit bolletje met pure chocoladehagelslag?

Nog twee nachtjes slapen

Ik geef door aan collega H. wat ik morgen ga maken en welke ingrediënten ik nodig heb. Zijn er momenten dat ze twijfelt? Nee toch niet. Nog even wachten.

Nog even, nog een weekje, nog één volle week, de maandag naar zondagavond beleven. De verschillende kleuren die bij de verschillende dagen horen. Maandag is lichtblauw – de week is nieuw, alles is weer mogelijk, dinsdag is karamel, woensdag is romig wit – nog alle tijd, donderdag is groen, vrijdag is goudgeel, feestelijk, zaterdag is rozerood en zondag heeft een grijze ondertoon, dat heeft die dag sinds mijn broer en zus gingen studeren en zondagavond met de trein naar hun studentenhuis vertrokken. Ik bleef als jongste achter in een stil huis. Zondag voelt als een vertrekdag, staalgrijs van de wielen van de trein die wegrijdt. Zou ze het vertrek willen uitstellen?

Nog één nachtje

Voordat de lunch in het hospice aanvangt, loop ik naar de kamer van mevrouw A. (76). De deur staat open, de guirlandes van een paar weken geleden hangen er nog. Vrolijke geluiden lonken me. Ze heeft bezoek, ze eten taart, er ligt cadeaupapier op de grond. Ik zwaai, mevrouw A. beantwoordt me met een glimlach, alsof ze wil zeggen: ‘Het werkt, de kleuren en de bloemen op de kaartjes die ik de afgelopen tijd naar mijn kinderen, kleinkinderen heb verstuurd. Ze zijn aangekomen en nu zijn ze hier.’

Ze viert 76 verjaardagen op één dag. Blosjes op haar wangen. Ze zal gisteren zijn gaan slapen en hebben gedacht: nog één nachtje slapen.

Vanavond in bed, in het donker, voordat ik wegzak in een diepe slaap, denk ik aan je, lieve vriendin. Nog één nachtje slapen.

Janneke Siebelink (47) kookt één dag in de week als vrijwilliger in een hospice. Voor Libelle schrijft ze over de bewoners van het hospice, die veelal in hun laatste levensfase verkeren. En leert ze: in de nabijheid van de dood, is het leven groots.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden