null Beeld

PREMIUMcolumn

José: “Niet alleen de boer, óók de burger moet veranderen”

José Rozenbroek

Imke de Boer houdt zich al jaren bezig met de vraag hoe we voedsel kunnen produceren waarbij we allemaal baat hebben: planeet, dier en mens. José interviewde haar een tijdje geleden.

Hoe meer de boeren de hakken zetten in hun dierbare stront, hoe vaker ik denk aan Imke de Boer. Imke de Boer – what’s in a name – is hoogleraar Dieren & Duurzame Voedselsystemen aan de Universiteit van Wageningen. Ze houdt zich al jaren bezig met de vraag: hoe kunnen we voedsel produceren op een manier die goed is voor planeet, mens én dier? Samen met een collega bedacht ze een grootse visie waarmee ze een belangrijke internationale prijs won en ze schreef er ook een boek over: Past het dier nog op ons bord?

Ik interviewde haar een tijdje geleden en hing aan haar lippen.

Volgens Imke weten we al heel lang dat het anders moet. Meer plantaardig en minder dierlijk voedsel, minder lege calorieën, meer lokaal en uit het seizoen, minder weggooien – we weten het best, maar we dóén het niet. Vanwege allerlei machtsstructuren, maar ook omdat gedragsverandering ontzettend moeilijk is voor mensen. Voor Imke zelf ook, ze is vegetariër, ze zou best veganist willen worden, maar ze hecht nog steeds aan haar yoghurt bij het ontbijt.

Ze vertelde dat sinds de Tweede Wereldoorlog haar Wageningse collega’s vooral bezig waren met de vraag: hoe zorgen we voor een zo efficiënt mogelijke landbouw die zoveel mogelijk oplevert? Dat leidde tot een voedselsysteem dat uiteindelijk de planeet, de dieren én de boeren heeft uitgeput. Veel Nederlandse boeren hebben torenhoge leningen en zijn afhankelijk van de aanvoer van kunstmest, zaden, fokmateriaal of veevoer. Bovendien krijgen ze elke keer weer nieuwe regels opgelegd. Imke snapte heel goed hun woede.

Dat neemt niet weg dat het systeem wél moet veranderen, dat zei ze ook. De wereldvoedselproductie is verantwoordelijk voor een derde van alle broeikasgasuitstoot, en daarmee voor de opwarming van de aarde. De landbouw is bovendien de grootste boosdoener als het gaat om verlies van biodiversiteit. Inmiddels wordt 40 procent van al het land ter wereld dat niet is bedekt met ijs of woestijn is, voor landbouwgrond gebruikt. En het einde is nog niet in zicht.

Het moet dus anders, dat is duidelijk. Imke schetste haar visie in vogelvlucht: vruchtbaar akkerland moeten we gebruiken voor voedsel voor mensen en niet voor dieren die wij dan vervolgens weer eten. Nu wordt 40 procent van al het akkerland ingezet voor het verbouwen van veevoer. Stop daarmee, radicaal. Je kunt wel grasland dat niet geschikt is voor akkerbouw als veevoer gebruiken, en ook dat deel van de gewassen dat wij mensen niet kunnen eten. Dat betekent wel dat we minder dieren kunnen houden en dat we in het westen minstens de helft minder dierlijk voedsel moeten gaan eten.

Zoals Imke het uitlegde, was het allemaal glashelder: niet alleen de boer, óók de burger moet veranderen. We zijn allemaal deel van het probleem, en allemaal deel van de oplossing.

Als ik Mark Rutte was, dan wist ik het wel, dan ruilde ik Johan Remkes in voor professor Imke de Boer. Als er iemand is die beweging kan krijgen in de starre hoofden van boeren, burgers en buitenlui, dan is zij het.

Bladenmaker en journalist José Rozenbroek is een nieuwsjunk. Elke week schrijft ze voor Libelle een column over wat haar opvalt en waarover ze zich opwindt.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden