De dag nadat

PREMIUM#16

De dag nadat... mijn moeder vertelde waar ze begraven wil worden

De dag nadatBeeld Getty Images

Loes (47): “Het gesprek dat ik gisteren met mijn moeder had, houdt me vandaag enorm bezig. Hoe kan ze er zó over denken, na een ongelukkig huwelijk van veertig jaar met een man die haar kleineerde en mishandelde?

Annemarie van DijkGetty Images

Gisteren was ik bij mijn moeder op bezoek en we spraken over de begrafenis van een kennis. Dat bracht mij op de vraag: ‘Waar wil jíj eigenlijk begraven worden?’ Haar antwoord: ‘Bij je vader. Dat hoort zo.’ Ergens had ik dit antwoord wel verwacht. Mijn overleden vader was een nare, dominante en gewelddadige man, maar hij heeft nog steeds invloed op haar beslissingen. Mijn moeder moest tijdens hun huwelijk alles doen, ze was zijn sloof. Als ze had gekookt, had hij altijd wat te klagen: ‘Bah, wat zijn de aardappelen zout. Wat is het vlees taai.’ Toen ze haar sleutelbeen had gebroken, hoorde ik hem in hun slaapkamer snauwen: ‘Stop met dat gejank, ga maar beneden liggen.’ Bovendien sloeg hij erop als iets hem niet beviel.

Mijn moeder moest heel jong trouwen met mijn vader omdat er een kind onderweg was, maar ze pasten totaal niet bij elkaar. Al snel na hun huwelijk keerde mijn vader zich tegen het geloof. Mijn moeder wilde graag naar de kerk, naar het koor, naar de Bijbelkring, maar dat mocht niet van hem. Iedere dag was er ruzie over. ‘Die kerk van jou kost me handenvol geld’, zei hij. Hij eiste dat ze ermee stopte, maar dat deed mijn moeder niet. Het was haar enige daad van verzet. Tot mijn vader onverwacht de kerkelijke bijdrage stopzette. Toen durfde ze niet meer naar de kerk omdat ze geen contributie meer betaalde. Ik weet hoe ze daaronder leed. En nu zou ze niet eens op het christelijke kerkhof begraven mogen worden waar ook haar ouders liggen, op wie ze zo dol was. Ik sprak er gisteren lang over met haar, maar ze hield voet bij stuk: ‘Mijn plek is bij je vader.’

Even later op mijn werk loop ik naar een collega die kerkganger is en met wie ik het goed kan vinden. ‘Wat vind jij er nou van?’, vraag ik als ik haar het verhaal uitleg. ‘Moet mijn moeder per se bij mijn vader worden begraven?’ Mijn collega denkt van niet. ‘Je kunt volgens mij best een graf kopen op dat christelijke kerkhof’, zegt ze. Ik neem me meteen voor om dat met mijn broers en zussen te bespreken.

Voor het eerst in lange tijd denk ik terug aan mijn vader. Dat doe ik niet graag. Hij was geen lieve vader en sloeg zijn kinderen ook als iets hem niet zinde. Helaas kwam mijn moeder nooit voor ons op. Hoe veel ik ook van haar houd, dat neem ik haar nog steeds kwalijk. Waarom kon ze ons niet beschermen? Zelf ben ik helemaal niet volgzaam, en voor mijn kinderen ga ik door het vuur. Vaak vroegen wij haar waarom ze niet bij hem wegging. ‘Dat kan ik niet’, zei ze dan. ‘Wat God verbonden heeft, zal de mens niet scheiden.’ Of ze zei: ‘Hoe moet ik me dan redden?’ ‘Wij helpen je wel’, antwoordden we dan. Maar ze ging niet.

Stiekem hoopte ik dat mijn moeder langer zou leven dan mijn vader, en dat is ook gebeurd. Op zijn drieënzeventigste kreeg mijn vader een fatale hersenbloeding. We huilden van opluchting, nu kon hij ons niet meer lastigvallen. Met een resoluut gebaar deed mijn moeder zijn kist dicht: zo, dit is afgesloten. De zondag na de uitvaart ging ze weer naar de kerk en naar de Bijbelkring en ze werd een stuk vrolijker. Over mijn vader sprak ze vrijwel niet meer. Na de begrafenis is ze nooit meer naar zijn graf geweest.

’s Avonds bel ik mijn oudste broer, degene die mijn moeders financiën regelt. ‘Er is geld genoeg om een apart graf voor mama te kopen’, zegt hij. We zijn vastbesloten: we gaan dit met haar bespreken. Wij denken echt dat ze het liefst bij haar ouders begraven wil worden. Alleen durft ze het niet uit te spreken.”

Het vervolg op dit verhaal lees je hier.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden