Vervolg: de dag nadat... ik ontdekte dat mijn dochter zichzelf beschadigt

PREMIUM

Vervolg: de dag nadat... ik ontdekte dat mijn dochter zichzelf beschadigt

Vervolg: de dag nadat... ik ontdekte dat mijn dochter zichzelf beschadigtBeeld Getty Images/iStockphoto

Zeven jaar geleden kwam Hiske (52) erachter dat haar toen 15-jarige dochter Thecla zichzelf beschadigde: haar arm was bedekt met krassen vol geronnen bloed.

Christien JansenGetty Images/iStockphoto

Waarschuwing: dit verhaal bevat elementen die als triggerend ervaren kunnen worden.

Hiske (52): “Zelfbeschadiging is een hellend vlak. Het begint ‘klein’, in de beginfase kan er zomaar een paar maanden tussen zitten. Overigens zijn mensen die dit doen heel behendig in het verbergen van de schade, waardoor je er als ouder pas veel en veel later achterkomt. Het gaat ook niet alleen om snijden of branden, zelfbeschadiging betekent ook haren uittrekken, hoofdbonken en risicovol gedrag vertonen. Dat laatste komt weer meer voor bij jongens. Slachtoffers van seksueel misbruik beschadigen zichzelf weer vaker op de genitaliën.”

In therapie

“Thecla deed het na een maand nog steeds. In overleg met haar vader heb ik toen een goede therapeut ingeschakeld. In eerste instantie zou ze acht keer naar haar toe gaan maar zowel de therapeut als ik vonden dat ze daarna door moest gaan met de gesprekken. Zo werd uiteindelijk duidelijk dat Thecla als jong meisje seksueel misbruikt is door een bekende. Hoe en wat, daar wil ik verder niet over uitweiden omdat we in rechtszaken verwikkeld zijn. Maar nu was duidelijk waar haar gedrag vandaan kwam. Natuurlijk zou ik de dader wel kunnen vermoorden, maar daarmee krijg ik mijn dochter niet terug. Dat is mijn liefste wens: dat ik mijn dochter gezond terugkrijg. Want de krasjes die ik die dag zag, staan niet in verhouding met wat ik later nog meemaakte. Ik heb vaak met Thecla bij de spoedeisende hulp gezeten als ze zichzelf weer gesneden had. Dertig hechtingen waren geen uitzondering. Langzaam werd ook duidelijk dat dit niet ging stoppen. Thecla is te zeer beschadigd door alles wat haar overkomen is. Het krassen werd snijden, de wonden werden steeds dieper. Daarna kwam het branden en het inslikken van voorwerpen. Als je Thecla aangekleed ziet, zie je een prachtige meid. Kleedt ze zich uit, dan zie je hoe verminkt ze is. Op haar armen en benen is geen stukje huid zonder littekens meer te vinden.

Geen bevlieging

“Het lijden van je dochter moeten aanzien, is bijna ondraaglijk. Het is het meest machteloze gevoel dat je als moeder kunt hebben. Je staat compleet verloren te kijken naar een kind dat zichzelf pijn doet. Je wilt álles doen om het weg te nemen, en als je op een gegeven moment tot de conclusie komt dat je dat niet kunt, is dat de grootste klap die je kunt krijgen. De dood kwam steeds dichterbij door de vele suïcidepogingen die Thecla heeft ondernomen. Ze heeft vaak tegen me gezegd: ‘Mam, ik kan niet meer, ik wil niet meer.’ Waarop ik haar heb vastgehouden en gezegd dat ik het niet wil, maar dat ik het wel snap.

Het is heel eenzaam. Niet alleen voor degene die zichzelf beschadigt, ook voor ouders en naasten. Zelfbeschadiging komt veel voor, waarschijnlijk zitten in elke klas op de middelbare school twee kinderen die zichzelf pijn doen. Het is geen bevlieging, geen aanstelleritis, geen kopieergedrag, het zit dieper. Er is sprake van een trauma.”

Grootste troost

“Mijn grootste troost zijn mijn kinderen. Ondanks de zorgen om Thecla doen mijn andere drie dochters het heel goed. Ik zou wel van de daken willen schreeuwen hoe trots ik ben op mijn kinderen: het zijn goede, fijne, sociale mensen.

Mijn werk als hovenier kon ik niet volhouden, dat ging niet meer met de zorg rondom Thecla. Gelukkig zit ik nog steeds in het groen, want de natuur, buiten zijn en wroeten in de aarde houdt me overeind. Ik werk nu bij een kwekerij, daar haal ik veel voldoening uit. Het is fijn om buiten te zijn, ik denk echt dat dat mijn leven heeft gered.

Wat ik mee wil geven aan anderen, is dat er ondanks het verdriet om je kind toch nog een leven kan zijn. Ik denk dat je daar de kracht voor krijgt. Ik weet dat de zelfbeschadiging niet van mij maar van mijn dochter is. Hoe graag je het als moeder ook zou willen, je kunt niet alles fixen voor je kinderen. Als je dat probeert, als je tot het uiterste gaat, word je zelf ziek.”

Sprankje hoop

“Op dit moment is de situatie redelijk stabiel. Thecla woont in een instelling, ik bezoek haar zo’n drie keer per week en eens in de maand komt ze een weekend thuis. Dan is het gewoon gezellig, leuk en fijn. Overigens zijn er wel afspraken gemaakt. Zo wil ik onder geen beding dat Thecla’s zussen getuige zijn van snij-, brand- of slikgedrag. Als ze zich niet goed voelt of de drang voelt opkomen, geeft ze een seintje en dan breng ik haar terug. Gelukkig komt dat bijna niet voor. Ook Thecla zelf wil niet dat haar zussen daar getuige van zijn.

Thecla’s leven heeft vaak aan een zijden draadje gehangen, maar diep vanbinnen is er toch nog altijd een sprankje hoop dat het ooit goed komt. Daar klamp ik me aan vast.”

Heb je behoefte aan hulp of steun? Stichting Zelfbeschadiging is er voor je. Op www.zelfbeschadiging.nl kunnen naasten en lotgenoten terecht. Heb jij gedachten over zelfmoord en heb je behoefte om met iemand te praten? Bel dan 0800-0113 of chat via 113.nl.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden