Bezoek van het koninklijk gezin aan Grindelwald, 28 december 1953. Beeld Nationaal Archief, CC0
Bezoek van het koninklijk gezin aan Grindelwald, 28 december 1953.Beeld Nationaal Archief, CC0

PREMIUMKoninklijke kiekjes

Koninklijke kiekjes: Beatrix, Irene, Margriet en Christina: hun onvoorwaardelijke zussenband

Elke week duiken we in de royal archieven voor koninklijke kiekjes met een goed verhaal. Vandaag, op Nationale Broer- en Zusdag, blikken we terug op de band tussen de vier soms botsende maar altijd liefhebbende Oranje-prinsessen van Paleis Soestdijk.

Claudia WitteveenNationaal Archief, CC0

“Er is verder niemand die echt weet hoe het was.” Zo sprak prinses Irene in 2019 na het overlijden van haar jongste zusje, prinses Christina, over de band met haar overgebleven zussen prinses Beatrix en prinses Margriet.

De vier prinsessen op Soestdijk, van links naar rechts: Marijke (Christina), Beatrix, Margriet en Irene, 1950. Beeld Koot, Max / RVD
De vier prinsessen op Soestdijk, van links naar rechts: Marijke (Christina), Beatrix, Margriet en Irene, 1950.Beeld Koot, Max / RVD

Een normale jeugd hadden ze natuurlijk niet. Op Paleis Soestdijk, in Canada, te midden van de affaire Greet Hofmans, en in meer algemene zin: als prinsessen in plaats van ‘gewone’ meisjes. Door hun zeer verschillende persoonlijkheden was het ook niet bepaald altijd pais en vree in de slaapvleugel van het viertal, al helemaal niet toen de puberteit om de hoek kwam kijken. Maar zussen blijven altijd zussen. Ook als ze door huwelijken met burgerjongens, een geloofscrisis en meerdere internationale verhuizingen uit elkaar gedreven dreigen te worden.

Prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Marijke (Christina) pakken bij de kerstboom in de bibliotheek/zitkamer van paleis Soestdijk cadeautjes uit, 1959. Beeld BrunoPress/Max Koot
Prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Marijke (Christina) pakken bij de kerstboom in de bibliotheek/zitkamer van paleis Soestdijk cadeautjes uit, 1959.Beeld BrunoPress/Max Koot
Koningin Juliana en prins Bernhard met de prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Marijke (Christina), mei 1961. Beeld Koot, Max / RVD
Koningin Juliana en prins Bernhard met de prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Marijke (Christina), mei 1961.Beeld Koot, Max / RVD

Liefdevol, maar bazig

Je kunt je afvragen of er zussen zijn die nooit strubbelingen hebben gekend onderling. Maar zussen waarbij ingewikkelde machtsposities een rol spelen, zullen daar des te sneller aan ten prooi vallen. Dat was de situatie voor prinses Beatrix, als beoogde troonopvolger. Ze was anderhalf toen zusje Irene de boel kwam versterken. Vijf toen Margriet in Canada geboren werd. En al negen toen Christina op Soestdijk de familie volmaakte.

De koninklijke familie. Van links naar rechts: prinses Marijke (Christina), koningin Juliana, prinses Beatrix, prins Bernhard, prinses Irene en prinses Margriet, 1960. Beeld  Koot, Max / RVD
De koninklijke familie. Van links naar rechts: prinses Marijke (Christina), koningin Juliana, prinses Beatrix, prins Bernhard, prinses Irene en prinses Margriet, 1960.Beeld Koot, Max / RVD

Beatrix moederde druk over haar jongere zusjes, was dól op baby’s in huis. Maar op latere leeftijd, werden haar (goedbedoelde) bemoeienissen niet altijd gewaardeerd. Beatrix werd al jong omschreven als liefdevol, maar bazig. Dat was soms moeilijk voor haar zussen, zeker voor ‘reservekoningin’ Irene die veel verlegener en dromeriger was dan haar zus. En die, net als haar jongere zussen trouwens, met opgeheven hoofd haar eigen weg koos in het leven.

Die vier zussen samen op Prinsjesdag 1963. Beeld ANP
Die vier zussen samen op Prinsjesdag 1963.Beeld ANP

Jarenlang gedonder

Irene koos tot verbijstering van haar oudere zus voor het katholieke geloof, gevolgd door een huwelijk met Carel Hugo van Bourbon-Parma, die zijn oog had op de Spaanse troon. Een huwelijk waar haar ouders en zussen niet bij waren. En dat Irene naar Parijs voerde, ver bij haar familie vandaan.

Prinsessen Beatrix, Margriet, Marijke (Christina) en Irene met prins Bernhard, 1950. Beeld BrunoPress/Max Koot
Prinsessen Beatrix, Margriet, Marijke (Christina) en Irene met prins Bernhard, 1950.Beeld BrunoPress/Max Koot

Niet lang na die storm, was prinses Margriet aan de beurt. Zij viel als een blok voor burgerjongen Pieter van Vollenhoven, die de goedkeuring van Beatrix niet kon wegdragen. Zij zag een burger aan het hof niet zitten, wat jarenlang voor gedonder zorgde tussen de zussen.

Van links naar rechts: prinses Margriet, prins Claus, prinses Irene, prinses Christina, Pieter van Vollenhoven en kroonprinses Beatrix, 1 februari 1980. Beeld ANP /  ANP
Van links naar rechts: prinses Margriet, prins Claus, prinses Irene, prinses Christina, Pieter van Vollenhoven en kroonprinses Beatrix, 1 februari 1980.Beeld ANP / ANP

Nog weer twee jaar na die crisis, was het de beurt aan Christina om haar eigen weg te zoeken. Zij vertrok naar Canada voor een zang- en muziekopleiding en ging uiteindelijk met haar grote liefde Jorge Guillermo in New York wonen.

De Prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Christina wandelen in de tuin van Paleis Het Loo, 1948. Beeld The National Archives of the Netherlands
De Prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Christina wandelen in de tuin van Paleis Het Loo, 1948.Beeld The National Archives of the Netherlands

Ver van Soestdijk

Het laat zich raden wat Beatrix, geboren met haar eigen lotsbestemming, er allemaal van gevonden moet hebben. Maar zoals dat gaat met zussen, vonden de vier elkaar later toch weer terug. En bleken hun jaren zonder elkaar en ver weg van Soestdijk, ze juist goed te hebben gedaan.

De familie bijeen ter ere van de vierenveertigste verjaardag van Juliana, 30 april 1953. Beeld Getty Images/Bettmann Archive
De familie bijeen ter ere van de vierenveertigste verjaardag van Juliana, 30 april 1953.Beeld Getty Images/Bettmann Archive
Prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Marijke (Christina) voor paleis Soestdijk, 1962.  Beeld BrunoPress/Max Koot
Prinsessen Beatrix, Irene, Margriet en Marijke (Christina) voor paleis Soestdijk, 1962.Beeld BrunoPress/Max Koot
Het gezin in 1954. Beeld Getty Images
Het gezin in 1954.Beeld Getty Images

Juist omdat de vier zo’n bijzondere jeugd hadden, zochten ze elkaar toch altijd weer op. Beatrix ontdooide stevig in haar houding richting Pieter, inmiddels een geliefde zwager. En ze keek met opgetrokken wenkbrauwen naar wat zusje Irene zich allemaal in haar hoofd haalde toen zij, nadat haar huwelijk op de klippen liep, weer naar Nederland kwam, maar de band bleef evengoed hecht. Ze was er voor Christina, toen ook die terugkeerde op Nederlandse bodem na een geklapt huwelijk, en weer vertrok voor een anoniem leven in New York. En uiteindelijk ook toen zij aan botkanker bleek te lijden en voor de laatste keer terugkeerde naar haar vaderland.

Prinses Beatrix en Prinses Margriet wonen de jubileumvoorstelling bij van het 50-jarige Introdans, 10 februari 2022. Beeld Getty Images
Prinses Beatrix en Prinses Margriet wonen de jubileumvoorstelling bij van het 50-jarige Introdans, 10 februari 2022.Beeld Getty Images

Onvoorwaardelijk loyaal

De vier zussen bij de uitvaart van hun vader, prins Bernhard, 11 december 2004. Beeld ANP /  ANP
De vier zussen bij de uitvaart van hun vader, prins Bernhard, 11 december 2004.Beeld ANP / ANP

Het kwam niet vaak voor dat we de vier prinsessen allemaal samen zagen, sinds hun jeugd en tienertijd. Eigenlijk alleen op droeve gelegenheden. Maar achter de schermen stonden ze voor elkaar klaar wanneer dat nodig was. Onvoorwaardelijk loyaal aan elkaar. Zo liepen de drie overgebleven zussen in 2019 ook achter de kist van hun jongste zusje. Gebroken, maar samen.

Beatrix, Irene en Margriet op de uitvaart van Prinses Christina, 22 augustus 2019. Beeld Getty Images
Beatrix, Irene en Margriet op de uitvaart van Prinses Christina, 22 augustus 2019.Beeld Getty Images

Irene: “Ineens ben je met z’n drieën over. Je bent ineens heel erg zusjes. En dat is heel erg mooi, maar ook confronterend. Er zijn nog maar twee mensen om mij heen die alle dingen hebben meegemaakt die in onze jeugd zijn gebeurd. Er is verder niemand die dat kent.”

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden