Portret Prins Willem-Alexander 1983. Beeld Rijksvoorlichtingsdienst (RVD)
Portret Prins Willem-Alexander 1983.Beeld Rijksvoorlichtingsdienst (RVD)

PREMIUMKoninklijke kiekjes

Koninklijke kiekjes: veertig jaar geleden veranderde álles voor Willem-Alexander

Elke week duiken we in de royal archieven voor koninklijke kiekjes met een goed verhaal. Vandaag gaan we veertig jaar terug in de tijd, naar 1983. Het jaar waarin Willem-Alexander héél snel volwassen werd.

Claudia WitteveenRijksvoorlichtingsdienst (RVD)

Met een depressieve vader die buiten Nederland onder behandeling stond en een moeder die nét koningin was geworden, was het begin jaren tachtig een beetje behelpen voor prins Willem-Alexander en zijn broers Friso en Constantijn. Waar de troonopvolger het decennium rebels in ging, gooide hij in 1983 het roer om. Hij vertrok naar het buitenland, schoot fysiek de lucht in en werd in één klap een stuk volwassener. En dat voor het oog van de camera’s.

Foto-uurtje van het koninklijk gezin op paleis Huis ten Bosch. Koningin Beatrix, prins Claus en prins Willem-Alexander, 23 augustus 1983. Beeld Nationaal Archief
Foto-uurtje van het koninklijk gezin op paleis Huis ten Bosch. Koningin Beatrix, prins Claus en prins Willem-Alexander, 23 augustus 1983.Beeld Nationaal Archief

Niet meer te houden

Onze koning begon 1983 voor het oog van zijn landgenoten in Lech, tijdens de traditionele wintersportvakantie. Het was echter geen gewoon jaar op de pistes. Prins Claus worstelde zichtbaar met zijn depressie, hoe luchtig de prinsen de sfeer ook probeerden te houden. Het was geen gemakkelijke tijd.

Prins Willem-Alexander, 1983. Beeld Fotocollectie RVD/Koninklijk Huis
Prins Willem-Alexander, 1983.Beeld Fotocollectie RVD/Koninklijk Huis

Dat bleek wel toen in april, daags voor Koninginnedag, werd aangekondigd dat Willem-Alexander per september naar een kostschool in Wales zou vertrekken. Niet omdat hij het niet naar zijn zin had op het Eerste Vrijzinnig-Christelijk Lyceum (getuige onderstaande foto van de prins op zijn zestiende verjaardag op zijn Puch Maxi), maar omdat de situatie thuis niet meer te houden was. De prins wílde naar de kostschool, dat voorop. De omstandigheden waaronder hij als eerste Nederlandse prins naar het buitenland vertrok, waren wel verdrietig.

Prins Willem Alexander op een brommer omdat hij 16 jaar is geworden, 27 april 1983. Beeld ANP / Leo Vogelzang
Prins Willem Alexander op een brommer omdat hij 16 jaar is geworden, 27 april 1983.Beeld ANP / Leo Vogelzang

Dag vrienden, paard en brommer

“Mijn vader werd ziek, ik kon me niet tegen hem afzetten. Mijn moeder was net koningin geworden. Met mijn broers thuis was het hakken of gehakt worden. Ik was brutaal. Ik wilde weg”, zou Willem-Alexander er later over zeggen. Dus zwaaide hij zijn vrienden gedag, net als zijn vaste paard en die geliefde brommer. Maar niet voordat hij zijn moeder op 4 mei 1983 bijstond op de Dam, tijdens de Dodenherdenking die Claus moest missen door zijn ziekte. En ook pas nadat de prins zonder zijn familie op zomervakantie was gegaan, al sloot hij in het staartje van augustus nog wel even aan voor een Middellandse Zee-cruise.

Prins Willem-Alexander op zijn favoriete paard, 1983. Beeld ANP /  Benelux Press
Prins Willem-Alexander op zijn favoriete paard, 1983.Beeld ANP / Benelux Press
Kranslegging tijdens Dodenherdenking 1983 door koningin Beatrix en prins Willem-Alexander bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam. Beeld Nationaal Archief
Kranslegging tijdens Dodenherdenking 1983 door koningin Beatrix en prins Willem-Alexander bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam.Beeld Nationaal Archief
Een 16-jarige prins Willem-Alexander bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam, waar hij zijn moeder bijstond nadat prins Claus was geveld door een depressie. Beeld Nationaal Archief
Een 16-jarige prins Willem-Alexander bij het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam, waar hij zijn moeder bijstond nadat prins Claus was geveld door een depressie.Beeld Nationaal Archief

En daarna was het op naar Wales, nota bene op de verjaardag van zijn vader. Beatrix en Claus vlogen hoogstpersoonlijk met de prins mee om hem op school af te zetten en maakten daarna rechtsomkeer voor het bescheiden verjaardagsfeestje van Claus later die dag op Huis ten Bosch.

Willem-Alexander wordt vergezeld door zijn ouders, koningin Beatrix en prins Claus, als hij bij het Atlantic College in Llantwit Major in Wales aankomt voor zijn studie, 5 september 1983. Beeld ANP /  Nationaal Fotopersbureau
Willem-Alexander wordt vergezeld door zijn ouders, koningin Beatrix en prins Claus, als hij bij het Atlantic College in Llantwit Major in Wales aankomt voor zijn studie, 5 september 1983.Beeld ANP / Nationaal Fotopersbureau

Vrienden voor het leven

Het zal daar even wennen zijn geweest op Huis ten Bosch, met Claus weer definitief in de gelederen en Willem-Alexander ‘uit huis’. In Wales was het ook wennen, maar meer in positieve zin. De berichten die Nederland bereikten in de rest van 1983: de prins schoot enorm de lucht in, de 1.80 meter voorbij. Hij kreeg vriendinnetjes, die door de roddelpers direct tot ‘toekomstige koningin’ gekroond werden. Hij ontdekte de paardenraces, het reddingzwemmen en maakte vrienden voor het leven.

Portret van Prins Willem-Alexander op school in Wales, 1983. Beeld ANP
Portret van Prins Willem-Alexander op school in Wales, 1983.Beeld ANP

Vooral kreeg hij tijd. Tijd om, zoals hij het zelf verwoordde tegen Renate Rubinstein toen zij hem in Wales opzocht om het boekje voor zijn 18e verjaardag te maken: “Wat te leven en te kijken hoe het allemaal in elkaar zit.” De periode was hem zo dierbaar dat zijn eigen dochter, prinses Alexia, momenteel precies hetzelfde doet.

Makkelijk was 1983 dus niet voor Willem-Alexander, maar wel héél memorabel. En zeker nu Alexia daar in Wales zit, zal hij er nog vaak aan terugdenken.

Foto-uurtje Koninklijke Familie op Huis ten Bosch ; Prins Willem Alexander, 25 augustus 1983. Beeld Nationaal Archief
Foto-uurtje Koninklijke Familie op Huis ten Bosch ; Prins Willem Alexander, 25 augustus 1983.Beeld Nationaal Archief

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden