Onmacht door Yvonne Doorduyn

Intrige over macht, onmacht, verlies en liefde

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Sarah is succesvol speechschrijver voor een minister in Den Haag. Als ze voor haar werk een driedaagse cursus volgt in de bossen van Zeist, raakt ze verstrikt in een duister netwerk. Lees hier een fragment uit ‘Onmacht’, door Yvonne Doorduyn.

Lars en ik hadden een drukke week achter de rug. We hadden gekookt, Vera in bed gelegd en allebei nog een paar uur gewerkt. Het was vrijdag, tijd om aan het weekend te beginnen. Uitgeteld plofte Lars op de bank. Ik zette de tv aan en ging naast mijn man zitten.
Het Journaal op 1 bracht het leed van de wereld binnen. Ik zapte door. Op rtl4 vingen we een glimp op van wat de latenighttalkshow na de reclame zou brengen. Floortje Dessing zat aan tafel voor haar nieuwe reisprogramma. “Die maar doen? Kijken wat we tegenwoordig allemaal missen aan de andere kant van de wereld?”
Ik glimlachte flauwtjes. Lars en ik hadden veel gereisd voor we kinderen kregen, maar de laatste jaren kwam het er niet meer van. De camera toonde een laatste shot van de tafel met gasten. In een flits zag ik een bos donkerrode pijpenkrullen. “Hè?”
“Wat, schat?”
“Dat leek Ella wel, die vriendin van vroeger die hier van de week is geweest.” De presentator rondde af. “Over een paar minuten zijn we bij u terug, met Floortje Dessing, Ella van Haveren...” De rest hoorde ik niet. “Het ís haar!”
Lars was niet onder de indruk. “Dat kan toch? Misschien heeft ze een spannend verhaal.”
Ik begreep er niets van. Ella? Als tafelgast bij RTL Late Night? Wat kon ze hebben gedaan dat ze voor zo’n programma werd uitgenodigd? Ik keek naar Lars. “Ik vind het zo vreemd. Ze is hier eergisteren geweest en ik weet van niets.”
“Nog een paar minuten reclame, dan weet je het.”
In plaats van weg te zappen, wat ik normaal deed tijdens de reclame, liet ik ’m op deze zender staan.
Lars lachte. “Relax, schat. Zo boeiend is dat toch niet? Mees zit er ook weleens.”
Mees was een vriend van Lars van vroeger. Hij was docent Terrorisme aan de Universiteit van Leiden en mocht soms commentaar geven op de toestand in het Midden-Oosten. Dat deed hij met verve. Hij had een frisse, brutale blik op het nieuws.
Maar wat had Ella bij RTL Late Night te zoeken? Uitgerekend zij? Was ze getuige van iets geweest? Had ze een bijzondere hobby waarvan ik niets wist? Ik herinnerde me haar laatste woorden. Mijn leven is nogal ingewikkeld op het moment. Had het er iets mee te maken?

null Beeld

Floortje Dessing deed als eerste haar verhaal. Lars zat geanimeerd te kijken, mij interesseerde het opeens bijzonder weinig. Tot Rikkert Jaman, de presentator, zich tot Ella richtte.
“Ella, wat is jouw favoriete vakantie­bestemming? Daar zijn je fans vast benieuwd naar.”
Ik pakte de afstandsbediening en zette de tv harder. Fans? Ik begreep er niets van. De camera draaide naar Ella. Ze zag er fantastisch uit. De wijde hals van een koraalblauwe tuniek accentueerde haar frêle sleutelbeenderen.
“Thailand,” antwoordde ze. “Zonder twijfel Thailand. Prachtige vrije cultuur, het boeddhisme spreekt me aan. En natuurlijk fantastisch weer, bountystranden en lekker eten. Ik ben er maar één keer geweest, maar ik zou zo terug willen.”
Ze had het niet beter kunnen verwoorden. Ook wij bleven fan van Thailand, hoeveel we ook van de wereld hadden gezien.
“Maar dat is niet het land waar je boek zich afspeelt,” ging Jaman verder.
Boek? Had Ella een boek geschreven?
Ik kon mijn oren niet geloven. De Ella die als puber moeite had haar beste vriendin een brief te schrijven, had een boek geschreven?
“Jouw boek speelt zich af in Spanje,” vervolgde Jaman. “Dames en heren, voor wie de bestsellerlijsten niet heeft gevolgd: Ella van Haveren. Haar debuutroman is nog geen twee maanden uit, maar ze wordt nu al gezien als de nieuwe Saskia Noort. De Nederlandse Nicci French heet Ella van Haveren. Er hebben zich al producenten gemeld die je boek willen verfilmen, nietwaar Ella?”

Ik kon er met mijn verstand niet bij. Hoe kon ik dit hebben gemist? Ja, de maand maart was net voorbij. Lag het daaraan? In maart was ik mezelf niet. Het was de maand waarin mijn zoon was verongelukt, de maand waarin ik mijn zoon had laten verongelukken. Dan deed ik wat ik moest doen. Naar mijn werk, de was, de boodschappen. Voor de buitenwereld was alles normaal. Vera had er geen weet van en Lars wist er inmiddels mee om te gaan. Ook goede vrienden wisten dat ik in maart op feestjes en etentjes niet van de partij was. Ze vroegen er niet meer naar. De avonden in maart lag ik in bed of in bad. Het was dwangmatig, een soort boetedoening. Zodat ik mezelf de rest van het jaar in de spiegel kon aankijken. Het was psychologie van de koude grond, maar het werkte voor me.
Een boek. Ella had een boek geschreven en het was een hit. Wat fantastisch voor haar!
“De kans is groot dat het wordt verfilmd,” bevestigde ze. “Het is ongelooflijk.”
Op mijn telefoon, die naast me op de bank lag, typte ik “Ella van Haveren boek” in op Google. Macht bleek de titel. Ik klikte op ‘Afbeeldingen’. Professionele fotografen hadden Ella’s lange rode lokken en blauwe ogen prachtig vastgelegd. Op de omslag van Macht stond een gebruinde, sterke mannenarm in opgerolde hemdsmouwen. Het deed me aan Lars denken, onder aan het duinpad in Scheveningen op onze eerste avond samen. Macht... erotiseert, dacht ik er vanzelf bij. Ik was vast niet de enige die die gedachte had bij dit woord.
Jaman pakte het boek erbij. Hij bladerde naar de pagina’s waar een briefje tussen zat en begon te lezen.
‘Het mocht niet. Het kon niet. Waarom Bastiaan? De Geweldenaar was zijn bijnaam. De man die ze in de gevangenis voor haar proefschrift had geïnterviewd. De man die ze maar één keer had ontmoet, maar van wie ze sindsdien ’s nachts droomde, geil ontwaakte en zichzelf bevredigde, hopend dat Dennis naast haar niet wakker werd. Ze ging het doen. Ze ging nogmaals naar de gevangenis. Om zeker te weten wat ze voelde. Ze stapte in de auto en snoerde haar gordel vast.’

null Beeld

Jaman stopte. “Als Tessa toen had geweten wat ze zich op de hals haalde... Die Bastiaan, wat een waanzin! Ik zal verder niets vertellen. Mensen moeten je boek maar kopen. Maar ik vroeg me wel af: hoe gek moet je zijn om dit te verzinnen?”
Ik dacht aan de Ella van vroeger. Een beetje gek was ze wel. Leuk gek.
Ella lachte. Haar lange blauwe oorbellen bungelden speels heen en weer. “Ik bedoel je?” vroeg ze.
“Ja,” verduidelijkte Jaman. “Ik heb niet veel boeken gelezen waar het verhaal zo’n krankzinnige wending neemt.”
Ella lachte. “Laat ik dat maar als een compliment opvatten,” zei ze. Jaman nam er geen genoegen mee. “Hoe ben je hiertoe gekomen? Waar haal je je inspiratie vandaan?”
“Het is een hobby,” zei Ella. “Als ik achter mijn laptop zit, komen de woorden vanzelf. Ik had iets gelezen over vrouwen die verliefd werden op een gedetineerde. Dan gaat mijn fantasie met me aan de haal. Het vloeit uit mijn vingers en het verhaal ontstaat gaandeweg.”
Ik herkende dat. Bij het schrijven van speeches had ik ook nooit een vooropgezet plan. Ik wist ongeveer wat erin moest staan. Maar volgorde, verhaallijn, argumentatie – ik begon en het ontstond gaandeweg.
“Ik vind het heel rustgevend, schrijven,” ging ze verder. “Je bent in een totaal andere wereld. Weg stress, weg sleur. Ik kan soms chagrijnig naar boven gaan, naar mijn werkkamer, en als een zonnetje weer beneden komen.”
Jaman keek Ella ernstig aan. “Was het nodig de afgelopen jaren? Je hebt het niet makkelijk gehad.”

null Beeld

Ik verstijfde. Droeg Ella ook haar kruis? Ik dacht aan de stilte die ze woensdag in onze witte fauteuil aan het raam had laten vallen toen ik naar Huib vroeg. Hoe snel ik over een nieuwe kop thee was begonnen om van onderwerp te wisselen.
“Je bedoelt het verlies van mijn man? Ja, dat was een vreselijke tijd. Schrijven was afleiding. Het begin van Macht dateert uit die periode.”
“Je man had kanker,” verklaarde Jaman.
“En heeft toen zelfmoord gepleegd,” vulde Ella aan. “Hij heeft ons de laatste slopende maanden willen besparen. Ik herinner me vooral de mooie laatste zomer die we nog samen hebben gehad. Ik heb vrede met wat hij heeft gedaan.”
Met tranen in mijn ogen keek ik naar Lars. “Wat erg dat ik er niet voor haar ben geweest,” snikte ik.
Lars keek me onbewogen aan. “Doe niet zo gek, schat. Ik geloof dat we het toen wel druk genoeg hadden met onszelf.”
“Wat erg... Maar ze zei... de liefde ging goed, zei ze...”
Jaman schiep duidelijkheid. “Het is vier jaar geleden. Je hebt je leven opgepakt en inmiddels ook een nieuwe relatie, heb ik begrepen?”
“Ja,” glimlachte Ella. “Sinds een jaar. Je moet verder. Mijn zoon was te jong om het zich te herinneren en ik heb het een plek gegeven. Ik ben zesendertig, ik heb een leven voor me. Althans, dat hoop je. Na zo’n ervaring neem je dat nooit meer voor lief.”
“Dank je wel, Ella! We gaan nog heel veel van je horen en ik hoop nog heel veel meer van je te lezen. Weet dat de plek aan deze tafel voor je beschikbaar is als je meer weet over de verfilming van Macht.
Dames en heren, Ella van Haveren.”
Lars pakte de afstandsbediening en het applaus verstomde. “Kom, we gaan naar bed.” ■

null Beeld Ruud Pos
Beeld Ruud Pos

Yvonne Doorduyn is speechschrijver bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Eerder was zij woordvoerder van de minister en politiek verslaggever voor de Volkskrant in Den Haag. Met haar debuut Onmacht biedt ze en passant een realistisch kijkje achter de schermen van het Binnenhof..

Onmacht

Sinds speechschrijfster voor een minister in Den Haag Sarah Bovens haar zoon verloor bij een auto-ongeluk, zoekt ze manieren om haar leven zin te geven. Dan krijgt ze de kans voor haar werk een 3-daagse cursus te volgen. In de bossen rond Zeist wordt de crème de la crème van de Nederlandse politiek getraind. In zijn gerenoveerde boerderij koestert cursusleider Jasper een groot geheim. Als Sarah de waarheid ontdekt en bekendmaakt, keert alles en iedereen zich tegen haar.

PS Lees meer over de ontdekking van Sarah en de gevolgen daarvan in Libelle Bookazine 10, vanaf 16 september in de winkel.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden