IJskoud genieten in Sint-Petersburg

null Beeld

Journalist Stephanie Pander bezocht Sint-Petersburg en stapte in een wereld van de weelde van weleer. Van wandelen langs de oevers van de Neva tot dwalen door de zalen van het Winterpaleis.

null Beeld

‘Piter’, zoals de inwoners hun geliefde stad noemen, is gebouwd door Peter de Grote en is geïnspireerd op Amsterdam. De stad ligt aan de rivier de Neva, zoals onze hoofdstad aan de Amstel ligt. Verder bevindt zich er een halve cirkel aan grachten rond het centrum. Daar houdt de vergelijking op, want we zijn hier toch echt in Rusland. Een compleet andere wereld, die ondanks de paar uurtjes vliegen ver van huis voelt. Normaal gesproken ben ik niet zo van de musea, maar in Sint-Petersburg kan ik er niet omheen. Op dag één sta ik in de rij voor de Hermitage, onderdeel van het imposante Winterpaleis. De Hermitage ligt aan de rivier, maar de hoofdingang zit aan de kant van het Paleisplein. Vanonder de triomfboog aan de overkant van het plein is de gevel in zijn volle breedte te zien. Ooit was die gevel rood, de kleur van de revolutie. Tegenwoordig is hij pastelgroen met witte kozijnen versierd met vergulde ornamenten. Een sprookje, zeker als er een dik pak sneeuw op het plein ligt.

null Beeld

Hoogtepunten

In de eindeloos lange gangen en ontelbare salons en zalen wordt de kunstcollectie van tsarina Catharina de Grote tentoongesteld. Eén dag in de Hermitage is niet genoeg, dus heb ik vooraf een route uitgestippeld langs hoogtepunten. Ik bezoek de Italiaanse zaal, waar beroemde doeken van Leonardo da Vinci, Caravaggio en Michelangelo de robijnrode wanden sieren. Nederland wordt vertegenwoordigd door een aantal bekende werken van onder anderen Van Gogh en Rembrandt. Bij de entree zou sinds jaar en dag een bord met gedragsregels moeten hangen. Een van die regels luidt: ‘Wees vrolijk: echter breek niets en bederf de pret niet.’ Het bord kon ik nergens ontdekken, maar de regel galmt in mijn hoofd als ik die ochtend door de zalen loop waar Catharina’s porselein staat uitgestald. Als ik ’s middags het grote plein weer op loop, heb ik nog geen tiende van het museum gezien. De volgende dag sluip ik vroeg in de ochtend de Kerk van de Verlosser op het Bloed binnen om me onder te dompelen in de mystiek van een Russisch-orthodoxe dienst. De toeristen-loketten zijn nog dicht. Ik duik diep weg in de kraag van mijn jas en met mijn blik op oneindig loop ik probleemloos langs de portier. Binnen klinken gezangen en hangt de geur van wierook. Een andere wereld waar Russen, op weg naar hun werk, binnenlopen voor een moment van bezinning. De officiële naam van de kerk is Kerk van de Wederopstanding van Jezus Christus en het gebouw is zowel vanbinnen als vanbuiten een van de mooiste kerken van de stad. De muren en plafonds zijn bedekt met in totaal meer dan 7500 vierkante meter mozaïeken en op het dak prijken vijf rijkelijk versierde toefen. Precies zoals ik me een kerk in Rusland had voorgesteld.

null Beeld

De Russische ziel

Via het stadspark direct achter de kerk steek ik door naar het Russisch Museum. Hier hangt het werk van schilder Ilja Repin (1844-1930). Hij wordt wel de schilder van de Russische ziel genoemd en hij heeft een eigen afdeling in het museum. De Russen houden van ‘hun’ Ilja, omdat hij als eerste de gewone Rus een gezicht gaf in de kunst. Hij was bovendien een groot natuurliefhebber én vegetariër, wat in zijn tijd heel bijzonder was. Beroemd is zijn schilderij De Wolgaslepers. We zien elf mannen gekleed in vodden, die een trekschuit over de rivier de Wolga slepen. Werk dat in Nederland door paarden werd gedaan, maar in het negentiende-eeuwse Rusland door mensen. Duizenden arbeiders stierven door honger en uitputting. Penaty Estate, het voormalig woonhuis en atelier van Repin, ligt aan de kust in Repino, zo’n vijfenveertig kilometer buiten Sint-Petersburg, en is tegenwoordig een museum. Het lijkt een Petersburgse trend om voormalig woonhuizen en ateliers van bekende kunstenaars, schrijvers en componisten in te richten als particuliere musea. Zo zijn de huizen van schrijvers Aleksandr Poesjkin en Fjodor Dostojevski open voor publiek en is er het recent geopende Joseph Brodsky-museum. Check wel even de openingstijden, want die variëren nogal.

null Beeld
null Beeld

Oude glorie

Als in de namiddag de zon doorbreekt, trotseren de Russen de kou en flaneren zij ingepakt in dikke jassen over de Nevsky Prospekt. Ter hoogte van nummer 56 laat ik me naar binnen lokken door twee levensgrote, bewegende circusbeesten. Ze staan in de etalage van de historische delicatessenzaak Kupetz Eliseevs. De winkel zit een art-nouveaupand op de hoek met de Malaya Sadovaya en is in 2017 helemaal in oude glorie hersteld. Binnen liggen de meringues, nougatblokken en macarons hoog gestapeld in de meterslange patisserievitrines. Er is een overdaad aan Russische en westerse delicatessen, zoals kaviaar, gerookte zalm, grote potten met gepekelde groenten en Parmahammen. Ik neem plaats aan een van de Parijse bistrotafeltjes in de kleine tearoom. De pianola (zonder pianist) speelt voor de derde keer hetzelfde deuntje, maar dat maakt de verwondering niet minder. Een heerlijke plek om even op te warmen met koffie en taart! Naast het Sint-Petersburg van tsaren, schrijvers en schilders is er ook een eigentijds Sint-Petersburg, waar gin-tonic wordt gedronken in cocktailbars en wordt geshopt in conceptstores. De meeste hippe eethuizen en boetieks bevinden zich rondom Rubinsteina Street. Bij het Israëlische café Bekitzer eet ik de beste falafel ooit. Voor cocktails gaat de moderne Petersburger naar de Tsvetochki Bar. Een andere opkomende buurt ligt aan de overkant van de Neva. Dus steek ik de Trinity-brug over om te eten bij het Georgische eethuisje Lev I Ptichka. De Georgische keuken is voor de Russen wat de mediterrane keuken voor ons is. Of zoals Poesjkin schreef: ‘Ieder Georgisch gerecht is als een nieuw gedicht.’ Het eethuis zit verstopt in een hofje (Bolshoy Prospekt 19) en blijkt het best bewaarde geheim voor khinkali (ravioli gevuld met vlees en kool) en khachapuri (deeg gevuld met verse kaas en ei). leviptichka.ru

Russisch Versailles

Voor wie Sint-Petersburg in de zomer bezoekt: maak een uitstapje naar Peterhof. Hier liet Peter de Grote een indrukwekkend paleizen- en tuinencomplex bouwen, compleet met 96 kilometer grachten en 16 vijvers met fonteinen. Er wordt ook wel gesproken van het Russische Versailles. Vanuit de stad zijn er excursies en dat is handiger dan er zelf met de auto of het openbaar vervoer naartoe reizen. peterhofmuseum.ru

Night at the Ballet

Probeer kaartjes te reserveren voor een balletuitvoering of een opera in het wereldberoemde Mariinsky Theater. Het maakt bijna niet uit welke voorstelling, alleen al het theater is de moeite waard!). De operazanger Feodor Chaliapin en balletdanser Mikhail Baryshnikov zijn op deze bühne groot geworden. mariinsky.ru/en/

null Beeld
null Beeld

Tijd is geld

Het meest opmerkelijke adres in deze stad is Café Ziferblat, in een vervallen kraakpand. Hier betaal je niet voor wat je eet en drinkt, maar voor de tijd die je er doorbrengt. Bij de ingang krijg ik een ouderwetse wekker in mijn handen gedrukt. Hier betaal je 2 roebel per minuut. Het café bestaat uit drie grote zalen. Elke hoek is ingericht als een aparte huiskamer. Overal zijn zitjes met sofa’s, schemerlampen en boekenkasten. Koffie en thee mag ik zelf pakken en ik zie dat andere gasten hun eigen lunch hebben meegebracht. Er kan tijd worden ‘verdiend’ door een uurtje piano te spelen voor de andere bezoekers of een boek te doneren. Afwassen levert geen gratis minuten op, want er wordt hier sowieso verwacht dat iedereen zijn eigen kopje omspoelt. Het concept van dit anti-café is inmiddels een groot succes en er zijn Ziferblat-vestigingen in Moskou, Kiev en Minsk en inmiddels ook in Londen. In een wereld waarin we steeds minder tijd hebben, krijgt de uitspraak ‘tijd is geld’ haar lading terug en daar is Café Ziferblat een prachtig voorbeeld van. Ik tel de roebels in mijn portefeuille en besluit een tweede kop koffie te halen en Sint-Petersburg bij een volgend bezoek echt meer tijd te geven. ziferburg.ziferblat.net

Mooi met de metRO

Ook ondergronds is van alles te beleven. Combineer het nuttige met het aangename en pak voor langere afstanden de metro. Sommige stations zijn gewoon kleine musea met standbeelden, kroonluchters, ornamenten en muurschilderingen. De mooiste stations zijn: Avtovo, Kirovski Zavod, Narvskaya, Pushkinskaya en Admiralsky.

Beroemde eieren

In het Fabergé Museum is ’s werelds grootste collectie werken van de beroemde juwelier Peter Carl Fabergé te bewonderen, waaronder de negen paaseieren die zijn ontworpen voor de laatste twee tsaren. Het museum zit in het Shuvalov-paleis aan de rivier de Fontanka-gracht. fabergemuseum.ru

null Beeld
null Beeld
  • Fotografie: AWL Images, Getty Images, Imageselect, Shutterstock

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden