Peter: “Nog meer social media. Dat is een valkuil”  Beeld Libelle
Peter: “Nog meer social media. Dat is een valkuil”Beeld Libelle

PREMIUMColumn

Peter: “Wie kan zich nou nog gewoon een beetje vervelen?”

Peter Heerschop

Peter laat zich uit over de verslaving social media.

Ik vond gisteren een schriftje van mij, waarin ik stukken tekst had geschreven die ik had gehoord bij een Ted-talk. Ik weet niet meer van wie, stond er ook niet bij. Dus vergeef me dat ik de bron niet vermeld. Het kwam op het volgende neer.

Dopamine noemen ze ook wel één van de gelukshormonen. Het stofje komt vrij als je dingen doet die volgens je hersenen een beloning verdienen. Denk aan sporten, eten, seks en verliefd zijn. Het is eigenlijk een beloning voor iets wat je zelf al heel fijn vindt. Het vrijkomen van dopamine zorgt voor een geweldig gevoel van genot.

Ook bij social media komt dopamine vrij. Want je voelt je goed als je antwoord krijgt. Daarom tellen we die heerlijke likes en kijken we nog een paar keer terug wat er staat. Het plezierige gevoel dat je krijgt, zorgt ervoor dat je het dopamine-opwekkende gedrag wil herhalen.

Als je je een beetje somber voelt, een beetje down, dan stuur je naar tien vrienden een appje met hé, ha, en hallo en ik dacht aan je en kus. In mijn vriendengroep noemen we dit ‘even een paar hengeltjes uitgooien’. Want dan kun je kijken wie er hapt. En dan krijg je bijvoorbeeld terug: o, wat fijn, wat een leuk berichtje, ook kus voor jou (of datzelfde bericht in het Engels, met voldoende vrolijke emoticons).

Er schuilt wel een gevaar in, want niet direct een antwoord is een naar gevoel. En dat is juist heel erg dopamineremmend. En weer een extra reden om te gaan zoeken naar bevestiging. Nog meer social media. Dat is een valkuil.

Zo waarschuwde een goede vriend mij al: “Een antwoord is niet vanzelfsprekend. Iemand hoeft niet te reageren. Je moet een reactie altijd beschouwen als een cadeau. De vraag om aandacht is manipulatief, het antwoord is een cadeau.” Ga daar maar eens een tijdje over nadenken. Ik bedoel, als ik een vraag stel, dan wil ik gewoon antwoord, maar goed, het is dus een cadeau.

Het grootste trauma is de melding ‘defriended’.

Hoe kom je dan aan je dopamine?

O, en weet je waarbij ook dopamine vrijkomt? Bij alcohol en drugs.

Maar waar was ik? O ja, de verslaving social media.

Door social media worden ook vriendschappen beïnvloed. Leren mensen nog wel wat echte, diepe vriendschapsrelaties zijn? We kunnen voortdurend in contact staan met tientallen, met honderden ‘vrienden’. Wat zijn dit voor vriendschappen?

We kunnen ons steeds minder goed concentreren. Wie kan zich bijvoorbeeld nog gewoon een beetje vervelen? Vervelen kan ook rust geven. Beetje om je heen kijken. Misschien zelfs echt iemand tegenkomen, of – klinkt gek – gewoon iemand opzoeken. Maar het lukt niet meer, want je kunt altijd direct je telefoon pakken.

Ik geef een voorbeeld.

Als je zit te eten met vrienden en je stuurt een berichtje naar iemand die er niet bij is, dan heb je een probleem. (Als je een berichtje stuurt naar iemand die er wel bij is, heb je waarschijnlijk een nog groter probleem.) Als je met mensen zit naar wie je zou moeten luisteren, met wie je in gesprek zou kunnen gaan, en je legt je telefoon naast je op tafel, dan geeft dat het signaal af ‘jullie zijn niet de belangrijksten’. Dat geldt ook bij ‘even naar het toilet om daar de telefoon te checken’. Voor beiden geldt: verslaafd.

Als je ’s ochtends wakker wordt en je checkt eerst je telefoon voordat je goedemorgen zegt tegen degene die naast je ligt: verslaafd.

In de auto naast degene die rijdt alleen maar op je telefoon: verslaafd.

En net zoals met alle verslavingen geldt: het is niet goed voor je relaties! Weet je waar je veel dopamine van krijgt? Lief live contact.

Ik ga dit nu allemaal eerst goed delen op Instagram, Twitter en Facebook. Ik zou het heel fijn vinden als ik heel veel likes krijg op deze tekst.

Peter Heerschop (60) is acteur, cabaretier en schrijver. Maar sinds de eerste lockdown is Peter - tot zijn eigen verbazing – ook nog iets anders: een Libelle-man! En dat maakt van hem een zeer geschikte columnist voor Libelle online.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden