PREMIUMVan grenzen stellen tot meer bewegen

8 tips voor een flinke energieboost

null Beeld

Voor iedereen die de komende wintermaanden misschien wat laag in haar energie zit: deze tips geven je energieniveau een (blijvende!) boost.

Yasmine Esser

Januari is voor veel mensen niet ­bepaald de vrolijkste maand van het jaar. Met de feestelijke december­maand nog vers in onze herinnering, valt het vaak niet mee om die vitaliteit vast te houden en met een vrolijk gemoed de wintermaanden te trotseren. Deels heeft dit een biologische oorzaak: de geringere aanmaak in ons lichaam van vitamine D (want minder daglicht). Daar komt bij dat januari traditiegetrouw de maand van versobering is. Even geen feestjes en gezellige borrels, we drinken minder (of helemaal niet) én we proberen met een dieet die feestkilo’s kwijt te raken. Het leven voelt dus best saai en voorspelbaar. Maar, en nu komt het goede nieuws, je kunt er zélf iets aan doen, want je bent je eigen laadstation.

null Beeld
null Beeld

Geef grenzen aan

Ja hoor, dat verslag kun je nog wel afmaken, een paar uurtjes overwerken is geen probleem en je wil ook best even op de hond van de buren passen. Herkenbaar? Sharon Epskamp, gecertificeerd energiecoach, legt uit dat je eigen grenzen bewaken belangrijk is voor je mentale energie. “Ik zie vaak mensen bij wie deze uit balans is. Dat heeft misschien ook te maken met de tijd waarin we leven. Na de pandemie en met het huidige personeelstekort is het bij veel bedrijven drukker dan ooit. Dan is het moeilijk om ‘nee’ te zeggen als werknemer. Maar het is wél belangrijk om je grenzen te bewaken. Want juist als jij energiek bent, kun je anderen beter helpen.” Door je grenzen aan te geven, krijg je meer energie en kun je weer beter luisteren naar anderen en beter omgaan met stressvolle situaties. Het is dus niet egoïstisch om af en toe op je strepen te staan.

null Beeld

Epskamp: “Als je iedereen wil helpen, knip je jezelf als het ware in honderd stukjes en krijgt een ander misschien maar één procent van jou en jouw ­energie. Waarschijnlijk help je vrienden, ­familie en collega’s beter als je er helemaal kunt zijn.” Volgens Epskamp herkennen de meeste mensen wel het verdrietige of boze gevoel dat je krijgt als iemand je behandelt op een manier die je niet prettig vindt. Of als iemand altijd iets van je wil en nooit iets terugdoet. “Door terug te denken aan dit soort situaties uit het verleden, kun je erachter komen waar je grenzen liggen. Denk niet alleen aan situaties op je werk, maar ook in je gezin, gezondheid en financiën. Schrijf ze op, dan wordt het makke­lijker om er iets van te zeggen op het moment dat het weer gebeurt. Grenzen aangeven is iets wat je kunt leren, het is een spier die je kunt trainen. Als je het vaak genoeg oefent, om te beginnen in niet-stressvolle situaties, merk je dat het uiteindelijk vanzelf gaat. Dat is goed voor je energieniveau.”

Vier soorten energie

Bij energie denk je misschien vooral aan puf om de boodschappen de trap op te dragen of een sprintje te trekken om de trein te halen. Maar energie heeft ook te maken met wat je doet en denkt en wat je doelen zijn. De Amerikaanse psycholoog Jim Loehr onderscheidt vier soorten.

Fysieke energie
kennen we allemaal. Wie elke dag beweegt, goed slaapt en gezond eet voelt zich energiek.

Emotionele energie
heeft te maken met de mate waarin je emoties kunt reguleren. Als dit in balans is, voel je goed aan waar je zelf behoefte aan hebt, maar ben je ook empathisch en sociaal vaardig.

Mentale energie
draait om focus. Is het helder in je hoofd, kun je je goed concentreren, heb je overzicht?

Leiderschapsenergie
krijg je als je een stip op de horizon hebt waar je naartoe werkt. Mensen worden gelukkiger als ze een doel hebben dat aansluit bij hun kwaliteiten en talenten en dat bovendien ­betekenisvol voelt. Als deze energie uit balans is, kun je je zoekend voelen. Je begint dan bijvoorbeeld veel nieuwe projecten maar maakt niets af.

null Beeld

Neem de regie over je eigen leven

Januari is de ideale maand om na te denken over je leiderschapsenergie, vindt energiecoach Epskamp. Wat wil je bereiken, zowel op het werk als in je privéleven? Volgens haar is het belangrijk om je niet te laten meevoeren met de stroom en te doen wat anderen van je verwachten, maar om te bedenken wat voor jou belangrijk is. “Mensen die ik coach, zeggen vaak: ‘Op papier heb ik alles voor elkaar, maar toch vraag ik me af hoe ik hier terecht ben gekomen.’ Ze doen dus niet iets waar ze energie van krijgen.” Wat helpt, is om je doelen te bespreken met je leidinggevende, partner, vrienden en familieleden. “Misschien krijg je niet alles voor elkaar wat je wil, maar je bereikt sowieso meer dan wanneer je niet de regie pakt.”

null Beeld

Ontdek wat jouw ‘batterij’ oplaadt

Mensen zijn net mobiele telefoons: je hebt een interne batterij en als die bijna leeg is, moet je hem opladen. Maar vaak gaan we dan toch door, op de energiebesparingsstand. Geen goed idee, want als hij helemaal leeg is kun je niets meer. Daarom moet je weten wat jouw batterij oplaadt, zegt energiecoach Epskamp. Ze legt uit dat dingen waarvan je oplaadt andere zijn dan dingen die energie geven. Van een etentje met vrienden krijg je waarschijnlijk energie, je wordt er blij en enthousiast van, maar het brengt je lichaam niet tot rust.

null Beeld

Van energieopladers gaat je hartslag omlaag, je spieren ontspannen en je ademhaling wordt dieper. Denk aan mediteren, naar een kunstwerk kijken of koken met aandacht (dus niet ondertussen bellen met een vriendin of een podcast luisteren). Gelukspsycholoog Josje Smeets vult aan: “Blijf offline en geef je brein rust. Knutselen of breien werkt goed. Je kunt daar ook iets mee bereiken, je breit bijvoorbeeld een trui, dus je voelt je meteen nuttig.”

Grote schoonmaak

Chantal (41): “Als ik poets, hoef ik even nergens aan te denken. Het liefst zou ik het elke dag doen, maar daar heb ik geen tijd voor met vier kinderen en een bedrijf. Ik heb een vast schoonmaakritueel; muziek aan en ik ga los. Als ik klaar ben, is mijn hoofd leeg en mijn huis schoon.”

Crea bea

Caroline (43): “Voor mijn werk ben ik de hele dag aan het ­ nadenken, maar tijdens het zeef-drukken, papierscheppen, breien en naaien schakel ik mijn hoofd uit. Ik ga er helemaal in op. Laatst was ik zelfs vergeten de kinderen van school te halen! Maar ik heb daarna wel weer volop energie om met ze bezig te zijn.”

Even weg

Judith (46): “Ik heb vier kinderen en een drukke baan. Dat lukt allemaal prima, mits ik af en toe kan opladen. Met een wandelweekend in Noorwegen bijvoorbeeld. Ik krijg veel meer energie van wandelen en veel zien dan van relaxen. Als ik thuiskom kan ik er weer tegenaan.”

null Beeld

Doe wat je leuk vindt

Sommige mensen vinden het heerlijk om hun innerlijke Marie Kondo de ruimte te geven, anderen zijn compleet uitgeput na een uurtje opruimen. Kortom: waar je energie van krijgt, verschilt per persoon. Doe in elk geval elke dag iets waar je je beter van gaat voelen, is het advies van energiecoach Epskamp en gelukspsycholoog Josje Smeets. Een goede manier om erachter te komen wat dat is, is om eens een tijdje bij te houden wat je doet en hoe je je daarbij voelt. Voorbeelden van energiegevers: sporten, ­zonlicht, luisteren naar muziek en gesprekken met vrienden. Een andere manier om te ontdekken waar je blij van wordt, is door jezelf de vraag te stellen: wat zou ik nog wel en niet meer doen als ik nog maar een jaar te leven had? Waarschijnlijk bedenk je dan ­meteen dingen waar je mee wil stoppen en dingen die je vaker wil doen. Natuurlijk is het leven niet voor honderd procent maakbaar, maar je kunt vaak wel íets doen om de situatie te veranderen.

null Beeld
null Beeld

Oppepper

Hangerig, lethargisch en lusteloos? Laat de koffie dan even staan en doe een dankbaarheidsoefening, is de tip van ­gelukspsycholoog Josje Smeets. Sta stil bij wat goed gaat, waar je blij van wordt en trots op bent: “Dan maak je vanzelf gelukshormonen aan en ga je optimistischer denken over zaken die even niet zo lekker gaan.”

null Beeld

Houd de balans

Dingen die zwaar en vervelend voelen, noemen we energie-slurpers. Denk aan bepaalde projecten op het werk of rommel in huis waardoor het je niet lukt om geconcentreerd te werken. Maar ook andere mensen kunnen ­energiezuigers zijn, bijvoorbeeld types die non-stop klagen. Idealiter zou je ze uit je leven bannen, maar dat is niet altijd mogelijk of wenselijk. Met die vervelende collega zul je moeten samenwerken, die lastige zus blijft je zus. Toch kun je wel iets doen om je energie in zo’n situatie te managen, menen gelukspsycholoog Smeets en energiecoach Epskamp: doe vaker iets wat energie gééft, zodat de energiebalans uitslaat naar de goede kant. Dan heb je weer de fut om met energie­slurpers om te gaan. Of vraag hulp, bijvoorbeeld als het mantelzorgen je te veel wordt.

Zilte lucht als energieboost

Linda (49): “De wind, het ruisen van de zee, de zeelucht; in no time is mijn batterij weer vol. Alsof ik meer zuurstof opneem! Laatst maakte ik met mijn gezin een strandwandeling. Mijn zesjarige dochter zei ineens: ‘Ik voel me altijd zo lekker als ik op het strand ben.’ Heeft ze van haar moeder.”

Goed ritme

Mandy (57): “Dansen is mijn avondritueel. Ik doe het na mijn werk, voordat ik ga koken. Op Spotify heb ik een happy the peppy-lijst gemaakt met dansnummers, dansen is voor mij echt een energiebooster.”

Plons!

Esther (46): “Ik zwem het hele jaar door. Als ik het koude water in stap, voel ik eerst een enorme weerstand. Alles in mij zegt dat ik eruit moet gaan, maar die gedachte negeer ik. Ik weet: het is éven vervelend, maar straks zit ik boordevol energie. Daarom dompel ik me ook in de winter iedere vrijdagochtend onder in steenkoud water.”

null Beeld

Moe zijn mag

Volgens energiecoach Epskamp rust er tegenwoordig een taboe op moe zijn. Als je moe bent, doe je vast iets verkeerd, is het idee. Dus klok je nog maar een kop koffie weg en gaat door. Maar het is onmogelijk om áltijd energiek te zijn. Je hebt nu eenmaal de ene dag meer puf dan de andere, dat fluctueert zelfs van moment tot moment. Accepteer het dus als je moe bent en neem even rust.

null Beeld

Houd ook eens bij hoe je je voelt ­gedurende de dag. Merk je dat je op het werk steeds moe bent na de lunch? Gebruik die tijd dan om rustig wat mailtjes te beantwoorden in plaats van je hoofd te breken over ingewikkelde kwesties. Doe dit juist op de momenten dat je energie piekt.

null Beeld

Beweeg

Als we érgens energie van krijgen, is het sporten, zegt gelukspsycholoog Josje Smeets. Je lichaam maakt dan allerlei stofjes aan waar je gelukkig en energiek van wordt, zoals serotonine, dopamine en endorfine. “Veel mensen zijn geneigd om op de bank te gaan liggen als ze moe zijn, terwijl iedereen stiekem best weet dat je je beter voelt als in beweging komt. Om gelukkig en energiek te worden op de lange termijn, moet je op de korte termijn vervelende beslissingen nemen.” Een bekend psychologisch trucje: sportkleding naast je bed leggen zodat je meteen kunt gaan sporten na het opstaan. “De ­drempel om te gaan wordt dan lager. En als je toch je warme bed verkiest boven bewegen en later je sportkleding ziet liggen, voelt dat als falen. Mensen proberen schuldgevoelens te voorkomen, dus de volgende keer doe je het waarschijnlijk wél.”

Fotografie: Dana van Leeuwen, Stocksy. | Styling: Sandra Kissels

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden