Waar heb jij pijn?

De 7 meest voorkomende klachten (en behandelingen) bij de fysiotherapeut

null Beeld Dewie Drolenga
Beeld Dewie Drolenga

Pijntje hier, pijntje daar. Je kunt het een tijdje aankijken, maar als het maar niet overgaat, is het beter om hulp te zoeken. Dry needling, kraken of shockwave al eens geprobeerd? Dit zijn de meest voorkomende klachten én behandelingen bij de fysiotherapeut.

Annemarie van DijkDewie Drolenga
null Beeld

Klachten: pijn in armen, nek en schouders

Behandeling: masseren, soms kraken

Door het thuiswerken met de laptop op schoot kregen we er massaal last van KANS, een verzamelnaam voor spier- en gewrichtsklachten aan handen, polsen, armen, schouders en nek. Het kan variëren van tintelingen en lichte pijn tot zeurende pijn en stijfheid.
De aanpak is meestal een mix van masseren, mobiliseren – met de handen de gewrichten beweeglijk maken – en soms ook dry needling. Ook manipuleren kan helpen, oftewel ‘kraken’. Xander de Jonge uit Utrecht behandelt als algemeen fysiotherapeut mensen met klachten aan hun bewegingsapparaat. “Kraken klinkt heftig, maar is veilig als het goed wordt gedaan. Hierbij worden de gewrichten snel bewogen, waardoor je een ‘knakje’ hoort. Dat betekent niet dat er iets kapot gaat, het heeft te maken met de luchtdruk in het gewricht. De gasbubbels in het kapsel van het gewricht knappen als het ware uit elkaar. Na het manipuleren wordt de pijn meestal snel minder en kan het gewricht soepeler bewegen.”

Goed om te weten

KANS werd vroeger RSI genoemd. Kraken wordt meestal gedaan door een manueel therapeut, iemand die na de opleiding fysiotherapie een driejarige masteropleiding volgde die gericht is op de wervelkolom, gewrichten en het spierpeesapparaat.

Lesje fysiotherapie van de fysiotherapeut

• Heilgymnastiek, zo werd fysiotherapie vroeger genoemd. Vanaf het ontstaan in de negentiende eeuw – ruim 125 jaar geleden – tot 1965. Vanaf dat moment werden behandelingen vergoed door ziekenfondsen en heet het vak fysiotherapie.

• Sinds 2006 is er geen verwijsbrief meer nodig en kan iedereen zelf een afspraak maken bij de fysiotherapeut.

• Op dit moment staan er meer dan 27.000 fysiotherapeuten geregistreerd in het Kwaliteitsregister Fysiotherapie NL.

• De algemene fysiotherapeut behandelt vooral klachten aan het bewegingsapparaat. Daarnaast zijn er gespecialiseerde fysiotherapeuten op andere gebieden, zoals de long-, kinder-, sport-, bekken- en oedeemfysiotherapeut.

• Een behandeling duurt een half uur tot een uur. Kosten: tussen de € 25 en € 34 per half uur. Vergoeding zit niet standaard in de basisverzekering, aanvullend verzekeren is dus een must. Kijk voor meer info over een goede fysiotherapieverzekering op: defysiotherapeut.com/goed-verzekerd/checklist.

null Beeld

Klacht: een pijnlijke, harde spier die van de nek naar de schouder loopt

Behandeling fysiotherapeut: dry needling

Zo’n overbelaste spier kan ontstaan door stress of een verkeerde beweging of houding. Ook hier bestaat de behandeling vaak weer uit het mobiliseren van de nek- en rugwervels en masseren. Daarnaast kan dry needling helpen. Hierbij wordt een dunne naald aangebracht op het juiste ‘triggerpoint’ – de pijnlijke, verkrampte plek in de spier. De spier spant zich dan even kort aan, wat licht gevoelig kan zijn. Daarna ontspant de spier zich meestal meteen en kun je makkelijker bewegen. Het inbrengen van het naaldje doet geen pijn. Goed om te weten: dry needling is iets totaal anders dan acupunctuur, waarbij meerdere naalden in het lichaam worden gezet, die invloed hebben op de ‘energiebanen’ in het lichaam.

Goed om te weten

De effectiviteit van dry needling is niet honderd procent bewezen, maar fysiotherapeuten zeggen er heel goede resultaten mee te behalen. Dry needling werd al in de jaren veertig gebruikt om pijn te verminderen. De Canadese arts Chan Gunn verfijnde de methode in de jaren zeventig tot de huidige techniek.

null Beeld
null Beeld

Klacht: een tenniselleboog

Behandeling: elastische tape

Als de hand en arm optillen pijn doet, net als de onderarm naar buiten draaien, gaat het meestal om een tenniselleboog. Dit is een ontsteking ter hoogte van de aanhechting van de pezen aan de buitenkant van de elleboog. De klacht kan ontstaan door overbelasting van de onderarm, bijvoorbeeld als iemand met de pols steeds dezelfde beweging maakt, maar ook door juist te weinig beweging vanwege een statische houding. Een tennisarm gaat vanzelf over, maar dat kan maanden duren. Dry needling geeft vaak goede resultaten, aldus De Jonge. “Verder breng ik elastische tape aan. Dat gebruik ik bij meerdere klachten, wanneer de spieren ondersteuning kunnen gebruiken. De tape ontlast de spieren terwijl het gewricht beweeglijk blijft. Je hebt dan minder last van pijn.”

Goed om te weten

Een tenniselleboog komt vooral voor bij mensen tussen veertig en vijftig jaar. Sommige tennissers plaatsen een klein rubberen rondje tussen de snaren van hun racket. Door deze demper veroorzaakt de bal minder trillingen, wat het risico op een tenniselleboog zou verminderen. Dit is niet bewezen.

Check-het-zelf

Benieuwd naar waar bepaalde klachten op kunnen wijzen? Op hierhebikpijn.nl kun je vragen beantwoorden en testjes doen. Een interactieve fysiotherapiecheck vergelijkt de klachten met de meest voorkomende aandoeningen die een fysiotherapeut behandelt en geeft aan welke aandoening het zou kunnen zijn. Hierhebikpijn.nl is volgens de makers geen vervanging voor een bezoek aan de huisarts of fysiotherapeut. Ook mogen gebruikers niet zomaar zelf conclusies trekken uit de uitslag.

null Beeld

Klacht: pijn onderin de rug

Behandeling: beweeg- en leefstijladviezen

Verkeerd tillen, een onverwachte beweging, overbelasting, langdurig zittend werk, gebrek aan beweging, kou: er zijn vele oorzaken die voor lage rugklachten kunnen zorgen. Soms is er geen duidelijke oorzaak en ‘schiet’ het in de rug. Bij deze ‘spit’ verkrampen de rugspieren in de lendenstreek, wat waarschijnlijk een combinatie is van spierkramp en overbelaste spieren. Een fysiotherapeut kan mobiliseren, masseren en oefeningen meegeven, zoals speciale oefeningen om het bekken te kantelen en de onderrug hol en bol te trekken. Ook wordt bij lage rugpijn vaak geadviseerd om in beweging te blijven en pijnstillers te nemen. Vroeger kreeg je bij rugpijn vaak het advies om een paar weken rust te houden. Helemaal niet goed, weten we nu; het is juist belangrijk om in beweging te blijven. Met oefeningen kan iemand zelf zorgen voor soepelere spieren, meer kracht, coördinatie en lenigheid. Dat kan thuis of met hulp van apparaten in de fitnessruimte in de fysiopraktijk. Ook leefstijladviezen zijn belangrijk, bijvoorbeeld hoe je actief zit, hoe je iets tilt en hoe je het beste kunt opstaan.

Goed om te weten

Andere lage rugpijnklachten kunnen ontstaan door een hernia (een ‘scheur’ in de tussenwervelschijf waarbij de gelachtige kern naar buiten puilt – oorzaken: aanleg, overgewicht en de bouw van de rug) en ischias (hevig uitstralende zenuwpijn vanuit de onderrug naar de achterkant van het been – oorzaken: beklemming van de grote beenzenuw in de rug of in de bil, soms een zenuwontsteking).

null Beeld
null Beeld

Klacht: gescheurde enkelbanden

Behandeling: oefenen in de fitnessruimte

Enkelbanden zijn pezige banden die van de enkelknobbels lopen naar het sprongbeen en het hielbeen in de voet. Ze kunnen scheuren bij bijvoorbeeld een flinke misstap of val. De enkelband kan uitgerekt zijn, maar ook helemaal afgescheurd. De Jonge: “Is de enkel dik en blauw, dan kun je het beste rust nemen totdat de zwelling rondom het gewricht afneemt.” Ook bij deze blessure brengt de fysio vaak elastische tape aan om de banden te ondersteunen. Daarnaast zijn er oefeningen om de enkel weer sterker te maken, zoals de voeten draaien op de wiebelplank en een stabilisatieoefening op een draaitol. Niet alleen de spieren, maar ook de stabiliteit in het gewricht wordt hierdoor getraind.

Goed om te weten

Wie redelijk goed kan steunen op de enkel, heeft waarschijnlijk verrekte of licht ingescheurde banden. Dit geneest meestal binnen zes weken. Is staan en lopen zonder krukken vrijwel onmogelijk, dan zijn de enkelbanden meestal gescheurd. Het herstel kan dan een paar maanden duren.

Long covid

Door corona kwam er een nieuwe patiëntengroep voor fysiotherapeuten bij: mensen met long covid. Na een coronabesmetting blijven zij klachten houden, zoals vermoeidheid, spierpijn, hoofdpijn, hartkloppingen en vergeetachtigheid. Precieze cijfers zijn niet bekend, maar het lijkt in Nederland om minstens 150.000 mensen te gaan. Fysiotherapeut Gerrit Koops legde in RTL Nieuws uit hoe ingewikkeld de behandeling van deze mensen is. De ene patiënt heeft ernstige longschade, de ander kampt met vermoeidheid. Zo is er een groep voor wie haren wassen al te vermoeiend is. Koops behandelt deze groep met de methode ‘pacing’. Die is niet zozeer bedoeld om fysiek sterker te worden, maar vooral om te voorkomen dat de lichamelijke conditie nog verder achteruit gaat. Daarnaast is er een grote groep waarbij training enigszins helpt maar ook veel prikkels veroorzaakt. Het gevolg: langdurige terugval. Een fysiotherapeut kan onderzoeken waar verbetering kan worden aangebracht in het doen van alledaagse handelingen. Gelukkig is er ook een groep die er baat bij heeft het lichaam te trainen, om zo lichamelijk sterker te worden.

null Beeld

Klacht: hielspoor

Behandeling fysiotherapeut: shockwave

De meest voorkomende voetaandoening in Nederland is hielspoor. Hierbij is de aanhechting van de brede pees tussen de hiel en de tenen verkalkt door chronische overbelasting. Lopen is hierdoor heel pijnlijk. De Jonge: “Naast mobiliseren en masseren laat ik patiënten vaak rekoefeningen doen om de spieren in de kuit en voet sterker te maken. Ook raad ik vaak zooltjes aan die de spieren, pezen en banden ontlasten bij het lopen en rennen en de voetholte goed ondersteunen.” Sommige fysiotherapeuten passen shockwave toe, een behandelmethode die door middel van geluidsgolven de stofwisseling activeert. Deze pijnloze behandeling stimuleert de zelfhelende werking van het lichaam. Het effect van shockwave is niet bewezen maar fysio’s geven aan goede resultaten te behalen bij spier-, pees- of slijmbeursontstekingen.

Goed om te weten

Hoge hakken zijn geen aanrader bij hielspoor, maar heel platte schoenen ook niet. Kies een schoen met een goede demping waarbij de hiel tussen de 1,5 en 3 centimeter hoger staat dan de voorvoet. Dit ontspant de peesplaat in de voet. Wie veel op slippers loopt, heeft meer kans op hielspoor. Slippers veroorzaken een slechte afwikkeling van de voet, geven geen steun en hebben geen of weinig demping. Verder is het beter om op een harde vloer niet op blote voeten te lopen, dat geeft extra irritatie aan de hiel.

null Beeld
null Beeld

Klacht: een gescheurde meniscus

Behandeling: oefeningen voor thuis

Sporters kunnen ermee te maken krijgen of mensen die voor hun werk veel bukken: een gescheurde meniscus. Mannen krijgen dit zo’n drie keer vaker dan vrouwen. Als dit schijfje van kraakbeen in de knie scheurt, kan de knie ‘op slot’ gaan, heel dik worden door vochtophoping en behoorlijk pijn doen. Veel meniscusletsels kunnen zonder operatie behandeld worden. Bij acute klachten wordt de eerste weken rust en pijnstillers aangeraden. Vervolgens kan iemand beginnen met oefeningen voor thuis. Dat zijn oefeningen om de spieren rondom de knie sterker te maken, door de knie te strekken en te buigen. Hoelang iemand die moet doen, hangt ervan af of het een klein scheurtje is dat kan herstellen of dat de meniscus helemaal doormidden is. Bij aanhoudende klachten komt de orthopeed in beeld om te checken of er wellicht meer kapot is. Is de meniscus na een aantal maanden nog niet hersteld, dan volgt soms alsnog een operatie.

Goed om te weten

Een operatie is niet altijd nodig, zeker niet als een kapotte meniscus geen klachten veroorzaakt. Bovendien kunnen kleine scheurtjes genezen. Is iemand nog jong of heeft hij een beroep waarvoor hij veel moet lopen, dan zal de orthopeed eerder voor een operatie kiezen dan bij iemand die al wat ouder is en bureauwerk doet.

De Libelle fysio

Pijn aan de nek, rug of schouders? Stijve knieën, heupklachten of hielspoor? Op libelle.nl legt fysiotherapeut Nadia Dolatabadi van YorBody Fysiotherapie uit wat we er zelf aan kunnen doen.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden