PREMIUM8x vraag & antwoord over de stoelgang

Hoe vaak en hoeveel poepen is gezond?

Hoe vaak en hoeveel poepen is gezond?  Beeld Shutterstock, Stocksy
Hoe vaak en hoeveel poepen is gezond?Beeld Shutterstock, Stocksy

Iedereen poept, maar erover praten doen we zelden. Terwijl ontlasting veel vertelt over onze gezondheid. Acht antwoorden op prangende vragen, inclusief de hamvraag: waarom is naar de wc gaan tijdens de vakantie vaak zo moeilijk?

Rosa Dammers en Elle SmoldersShutterstock, Stocksy

Elke boterham die we eten maakt een reis van ongeveer acht meter voordat-ie de toiletpot bereikt. Een proces dat in totaal zo’n 24 tot 48 uur duurt. “De slokdarm, maag, dunne darm en dikke darm halen voedingsstoffen uit onze voeding. Alles wat het lichaam niet kan gebruiken, vormt onze ontlasting”, legt dr. Sandjai Ramsoekh uit. Als maag-, darm- en leverarts bij het Amsterdam UMC is praten over poep dagelijkse kost voor hem. “In de endeldarm, het laatste deel van het spijsverteringskanaal, wordt alle ontlasting opgespaard. Als die darm vol zit, drukt hij tegen de sluitspier en krijgen de hersenen een seintje: tijd om naar het toilet te gaan.” Wanneer dat gebeurt, en wat het resultaat is van die reis, is voor iedereen en elke dag anders. Hoe moet een gezonde drol eruitzien, wat is de beste manier om te poepen en wat als het niet lukt? Dr. Ramsoekh en darmfloratherapeut Nienke Gottenbos geven antwoord op acht prangende poepvragen.

null Beeld

Hoe vaak poepen is gezond?

Dat verschilt per persoon, iedereen heeft zijn eigen ritme. Gemiddeld gaan we één keer per dag. Gottenbos: “Als dat twee keer per dag is of eens in de twee dagen is het ook oké, maar vijf keer op een dag of juist maar één keer in de vijf dagen is niet goed.” Hoe langer je niet poept, hoe meer vocht de dikke darm aan de ontlasting onttrekt, hoe harder die wordt en hoe moeilijker het poepen gaat. Een ideaal tijdstip om te gaan is er niet, maar veel mensen gaan in de ochtend. Ramsoekh: “In de nacht verteren de darmen het voedsel van de dag ervoor. Met het opstaan wordt ons lichaam actiever, en dat geldt ook voor de darmen: die trekken stevig samen, waardoor aandrang kan ontstaan.” Niet alleen de frequentie, ook de hoeveelheid ontlasting zegt iets over onze gezondheid. “Er zijn onderzoeken die aantonen dat bij 400 gram ontlasting per dag de kans op darmkanker nagenoeg nul is”, zegt Gottenbos. “Sommige mensen komen dagelijks aan maar 90 gram, wat gelijkstaat aan verstopping.”

null Beeld

Wat kan ik doen tegen obstipatie?

“Bij alle darmklachten adviseer ik: ga éérst op zoek naar de oorzaak”, begint Gottenbos. “Die kan voor iedereen anders zijn. Bij obstipatie gaat het vaak om een gebrek aan de drie V’s: vocht, vetten of vezels. Sommige mensen moeten simpelweg meer water drinken, anderen eten te weinig gezonde vetten.” Het grootste probleem voor verstopping: een gebrek aan vezelrijke voeding. Gottenbos: “Vezelrijk voedsel in combinatie met voldoende vocht zorgt ervoor dat de ontlasting zacht blijft. Onze voorouders aten ongeveer 120 gram vezels per dag. Onze aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is 35 gram, maar de meeste mensen halen de 15 niet eens. Meer vezels is voor veel mensen een eerste stap naar een betere stoelgang. Denk dan niet alleen aan een volkoren boterham, maar juist ook aan groente, fruit, bonen en noten.”

null Beeld
null Beeld

Is mijn aandrang uitstellen ongezond?

Niet direct. Een keertje overslaan is niet erg. Soms is er geen toilet in de buurt, of kunnen collega’s meeluisteren of -ruiken. Maar vaker ophouden kan voor problemen zorgen. “Aandrang blijven uitstellen kan leiden tot verstopping”, waarschuwt Ramsoekh. “Ook hier geldt: hoe langer je je ontlasting ophoudt, hoe harder die wordt en hoe moeilijker het poepen wordt. Een nare bijkomstigheid daarvan zijn aambeien.” En een scheet ophouden, kan dat kwaad? Ramsoekh: “Nee hoor. De gassen lossen op in het bloed en komen via de bloedstroom in de longen terecht. Dat ademen we vervolgens uit.”

null Beeld
null Beeld

Hoe ziet een gezonde drol eruit?

Bruin en worstvormig met lichte barstjes aan de buitenkant, of juist glad als een slang, stelt Ramsoekh. Een betrouwbaar hulpmiddel om de vorm en kleur te checken, is de Bristol Stool Chart: een kaart waarop ontlasting in zeven categorieën is ingedeeld, van harde keutels tot waterige brij. “Gezonde ontlasting valt binnen type 3 of 4 van de Bristol Stool Chart”, vult Gottenbos aan. “Het is stevig en niet nat of droog.” Poepen moet bovendien gemakkelijk gaan, zonder al te veel te persen. Ramsoekh: “Is één of een paar keer afvegen voldoende, dan betekent dat dat er een gezonde drol in de pot ligt.”

null Beeld
null Beeld

Wat moet ik wel of niet eten om mijn stoelgang te verbeteren?

Een gezonde stoelgang begint bij gezonde voeding: veel vezels, zoals groente, fruit, bonen en noten, en voldoende water. Er zijn ook bepaalde producten die juist relatief vaak voor klachten zorgen, zoals gluten, zuivel, eieren, soja en suikers. ’s Ochtends een kop koffie of een sigaret om naar de wc te kunnen? Beter van niet, zegt Gottenbos. Ze werken inderdaad laxerend, maar op een ongezonde manier. “Cafeïne en nicotine geven een onnatuurlijke prikkel aan de darmen, een soort minikramp, waardoor ineens aandrang ontstaat. Gebeurt dat iedere dag, dan wordt de darm lui en gaat het die prikkel nodig hebben om voor aandrang te zorgen. Eén kop koffie is dan niet genoeg meer, dat worden er twee, en daarna drie. Dat geldt ook voor milde laxeermiddelen. Een keertje is niet erg, maar op dagelijkse basis: niet doen.”

null Beeld
null Beeld

Mag een drol stinken?

Gottenbos: “Absoluut. Poep móét zelfs stinken. De geur is afkomstig van de darmbacteriën die betrokken zijn bij het afbraakproces. Het is Moeder Natuurs bedoeling dat we een afkeer hebben van onze ontlasting omdat er een heleboel afvalstoffen in zitten. We mogen dus vooral niet in de verleiding komen er een hapje van te nemen. Toch moet het ook niet ruiken alsof er een chemische oorlogsvoering op het toilet heeft plaatsgevonden. Die stank heeft vaak met niet goed verteerde eiwitten te maken. Als dat het geval is, gaan de darmbacteriën ermee aan de haal. Bacteriën die eiwitten verteren, produceren stoffen als cadaverine. Ik hoef vast niet uit te leggen waar die naam vandaan komt en hoe dat ongeveer ruikt. Wie standaard een halve fles luchtverfrisser nodig heeft, moet aan de bel trekken. Naast stinken, kunnen die stoffen namelijk kankerverwekkend en ontstekingsbevorderend zijn.”

null Beeld
null Beeld

Is een scheet een teken dat ik moet?

Lang niet altijd. Meestal is het niets meer dan lucht in de darmen die eruit wil. Veroorzaakt door het naar adem ‘happen’ tijdens een gesprek, het drinken van koolzuurhoudende drank of het eten van zwavelhoudende voedingsmiddelen, zoals peulvruchten, uien, eieren, kool en vlees. Bij het verteren daarvan komt de zwavel vrij, wat zorgt voor een onaangename geur. We laten ongeveer tien scheten per dag, vaak zonder dat we het doorhebben. Volkomen normaal en hartstikke gezond.

null Beeld

Waarom raak ik verstopt tijdens de vakantie?

Kort gezegd: andere omgeving, ander ritme, andere eetgewoonten. “Ten eerste is het niet je eigen wc, dat is sowieso al wennen”, stelt Gottenbos. “In een hotelkamer is doorgaans genoeg privacy, dat is op de meeste campingtoiletten wel anders. Op vakantie bewegen, eten en slapen we vaak op andere tijdstippen dan thuis. Dat heeft effect op de vertering en dus ook op het gemak van naar de wc kunnen.” Tijdens barbecue-avonden en diners buiten de deur eten we bovendien vaak veel minder groenten dan normaal.


Tip: Neem vaker een salade als lunch, zorg voor fruit en groentesnacks tijdens een excursie of stranddag, gebruik wat chia- of lijnzaad om voldoende vezels binnen te krijgen én drink voldoende water. Gottenbos: “Zeker in een warm land drogen we makkelijker uit. Om vocht te besparen, onttrekt je lichaam vocht aan de ontlasting, waardoor je sneller uitdroogt en poepen minder makkelijk gaat.”

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden