Hoe zorg je ervoor dat je zweet minder stinkt en 19 andere prangende vragen (en antwoorden) over zweten  Beeld Getty Images/iStockphoto
Hoe zorg je ervoor dat je zweet minder stinkt en 19 andere prangende vragen (en antwoorden) over zwetenBeeld Getty Images/iStockphoto

PREMIUM

Hoe zorg je ervoor dat je zweet minder stinkt en 19 andere prangende vragen (en antwoorden) over zweten

Met temperaturen die oplopen tot dertig graden zit die bus deodorant permanent in onze hand. Of niet? Wat werkt het beste tegen (overmatig) zweten? En kun je er met voeding voor zorgen dat je zweet minder stinkt? De Belgische arts-dermatoloog Dagmar Ostijn beantwoordt twintig prangende vragen. Van de beste remedies voor zweethanden of -voeten tot het effect van okselhaar of botox op je zweet. “Idealiter gebruik je een antiperspirant ’s avonds, voor het slapengaan.”

Sandra GenijnGetty Images/iStockphoto

Waarom zweet ik altijd meteen in mijn gezicht?

“Ons zweet wordt geproduceerd door twee soorten zweetklieren: de apocriene en de eccriene. De eerste ontwikkelen zich vanaf de pubertijd en je vindt ze in de oksels, rond de tepels en rond de anus. De ­eccriene zweetklieren (je hebt er zo’n twee tot vijf miljoen) komen over het hele lichaam voor, met een concentratie op onze voetzolen, handpalmen en voorhoofd. Dat je vooral op je gezicht/voorhoofd zweet, is mogelijk genetisch bepaald.”

Ik heb in de zomer altijd last van huiduitslag (vooral onder mijn borsten) door transpiratie. Bestaan daar middeltjes voor?

“Probeer om huid-huidcontact te vermijden. Zo kan je onder je beha een absorberend doekje stoppen. Ook erg efficiënt zijn producten op basis van koper en zink die je bij de apotheker vindt. Koper heeft een mild ontsmettend effect, zink werkt eerder absorberend. Probeer ook je huid zo veel mogelijk droog te houden.”

Ik zweet non-stop, ook in de winter. Ik heb al menig onderzoek achter de rug, maar zonder resultaat. Tips zijn welkom!

“Mijd koffie, alcohol, pikante, zure of zoute voeding en synthetische stoffen. Salie kan overmatig zweten ten gevolge van bijvoorbeeld nervositeit of opvliegers tegengaan.”

Is overmatig zweten genetisch bepaald?

“Als je overmatig zweet over je hele lichaam kan dat een onderliggende oorzaak hebben, zoals de menopauze, overgewicht, hormonale ziekten... Slechts een half procent van de bevolking heeft last van overmatig zweten op een bepaald lichaamsdeel zoals oksels, handen of voeten. Bij een derde tot de helft is het genetisch bepaald, maar het kan ook onder invloed van psychische factoren ontstaan.”

Je okselhaar scheren: goed of niet tegen het zweten/een zweetgeur?

“Een invloed op de zweetproductie heeft het nauwelijks. Tegen de geurtjes kan het wel helpen. Haartjes kunnen namelijk de bacteriële groei bevorderen en aanleiding geven tot meer zweetgeur.”

Wat gebeurt er precies bij angstzweet?

“Bij angst en stress produceren we meer adrenaline, gaat ons hart sneller bonzen en stijgt onze lichaamstemperatuur. Ons lichaam maakt zich als het ware klaar om te vluchten of vechten. Als een natuurlijke reflex gaat ons lichaam tegelijk proberen om die lichaamstemperatuur weer naar beneden te brengen, door vocht af te scheiden en te zweten. Als een soort van overlevingsmechanisme.”

Hoe kan je stinkvoeten vermijden?

“Je voeten droog houden en goed afdrogen na het douchen, is de gulden regel. Kies eventueel voor ademende sportsokken en leren schoenen, idealiter twee paar zodat je dagelijks een paar volledig kunt laten uitdrogen voor je ze weer aantrekt.”

Sinds mijn bevalling zweet ik meer. En hoe komt het dat ik nu meer stink dan vroeger?

“Tijdens je zwangerschap neemt de hoeveelheid hormonen in je lichaam toe en maak je zo’n 1,5 liter extra bloed aan. Je lichaam raakt beter doorbloed, net als je zweetklieren die ook meer vocht zullen produceren. Na je bevalling duurt het nog een hele tijd om dat extra vocht kwijt te raken. Dat doe je door bijvoorbeeld meer te plassen en te zweten. Bovendien zit op je huid een natuurlijk microbioom, waaronder bacteriën die door de zwangerschap hormonaal beïnvloed raken en tijdelijk extra zweetgeur kunnen produceren. Wat je beschrijft, is dus een heel natuurlijk proces.”

Hoe komt het dat het zweet van puberjongens zo erg stinkt? En vanaf wanneer wordt dat beter?

“Vanaf de pubertijd verandert ons lichaam hormonaal en beginnen ook onze apocriene zweetklieren (vooral ter hoogte van de oksels, anus en tepels) te werken. Die reageren niet op temperatuur zoals onze eccriene zweetklieren, maar wel op stress en emoties. Het zweet dat deze klieren produceren, bevat vooral vetzuren en feromonen. De typische geur wordt deels veroorzaakt door die specifieke samenstelling, en extra geactiveerd door de bacteriën op de huid. Dat de ene puber meer ‘stinkt’ dan de andere, hangt dan weer af van het persoonlijke microbioom of microbacteriële samenstelling van zijn/haar huid. Een geruststelling: het is een tijdelijk fenomeen.”

Heb je zelf een invloed op de geur van je zweet?

“Vieze geurtjes kun je bestrijden door een mogelijke bacteriële overgroei op je huid tegen te gaan. Je wassen met iso-Betadine- of Hibitane-zeep helpt daarbij. Ook wat je eet (bijvoorbeeld knoflook), bepaalt mede de geur van je zweet. Denk maar aan bevolkingsgroepen bij wie de lichaamsgeur mede wordt bepaald door de eetgewoontes.”

Wat is het verschil tussen een deodorant en een anti-perspirant?

“Een deodorant (of anti-transpirant) bevat parfum of etherische olie die de vieze zweetgeurtjes camoufleren. Een anti-perspirant bevat aluminiumzouten, die als doel hebben om de zweetproductie te verminderen. Dat is het grootste verschil tussen beide. Let wel: heel wat deo’s bevatten ook aluminiumzouten, en bieden een gecombineerde werking. Idealiter gebruik je een anti-perspirant ’s avonds, voor het slapengaan. Aluminiumzouten, zeker bij een hogere dosis, kunnen de (gevoelige) huid irriteren. Zodra je minder zweet, kan je het gebruik van de anti-perspirant verminderen tot twee keer per week.”

Is er een verklaring voor waarom ik rechts veel meer zweet dan links?

“Sommigen wijten het aan het feit dat we rechts- of linkshandig zijn en aan die kant dus meer actief zijn, maar uiteindelijk is er geen wetenschappelijke verklaring voor en speelt hier eerder een aangeboren gevoeligheid mee.”

Vanaf welke leeftijd mogen kinderen een deo of anti-perspirant gebruiken?

“Zodra je kind last heeft van een zweetgeur (kan al vanaf zeven jaar), kan het een deo of anti-perspirant gebruiken, bij voorkeur niet te sterk geparfumeerd en/of met een lage dosis aluminiumzouten. Een kinderhuid is nog erg broos, dus zijn milde producten aan te raden. Ook de oksels wassen met ­­iso-Betadine- of Hibitane-zeep kan helpen om de zweetgeur te reduceren.”

Ik zweet altijd aan mijn voeten, ook zonder sokken. Kan ik er iets aan doen?

“Een antitranspiratie-voetspray (of roller, stick, crème...) met aluminiumzouten kan je wellicht helpen. In combinatie met het zweet zorgen de zouten voor ‘propjes’ die de zweetkanalen tijdelijk blokkeren en je voeten minder doen zweten. Is de zweethinder groot, dan is iontoforese een mogelijke oplossing. Een speciaal toestel met een waterbakje geeft een lage elektrische spanning door, wat tot een verminderde werking van de zweetklieren leidt. Je past het driemaal per week toe, en na verbetering van de klachten wekelijks. Zo’n bakje is wel prijzig, het kost gemiddeld 250 euro. De behandeling is veilig, het zweet zal zijn weg vinden via de rest van het lichaam.”

Ik heb last van zweethanden. Valt dat te verhelpen?

“Ook in het geval van zweet- of klamme handen kunnen een anti-transpirant of iontoforese (zie eerdere vraag) helpen. Is het zweten echt extreem, dan kan een botoxbehandeling (ook vaak gebruikt voor het voorhoofd en de oksels) of een operatieve ingreep (sympathectomie) overwogen worden. Bij beide ingrepen moet je wel rekening houden met mogelijke bijwerkingen. Botox werkt namelijk ook als spierverslapper en een sympathectomie kan leiden tot extra zweten aan het onderlichaam.”

Als ik pikant heb gegeten, zweet ik ’s nachts altijd hevig. Is dat een logisch gevolg?

“In het geval van rode pepers is het bestanddeel capsaïcine de ‘boosdoener’. Het stimuleert de receptoren van zenuwen in je mond, waardoor je lichaam denkt het warm te hebben en om die reden begint te zweten. Maar over het algemeen is de link tussen pikant eten en zweten erg persoonsgebonden. De ene heeft er totaal geen last van, terwijl de andere meteen een zweetaanval krijgt.”

Door de menopauze heb ik al enkele jaren last van hevig nachtzweten, waardoor ik telkens andere kleren moet aantrekken. Ik neem liever geen extra hormonen, zijn er andere hulpmiddelen?

“Vaak worden natuurlijke supplementen op basis van salie of fyto-oestrogenen (plantaardige stoffen die chemisch een gelijkaardige structuur hebben als het vrouwelijke hormoon oestrogeen) voorgeschreven. Die laatste zijn niet geheel onbesproken. Raadpleeg dus zeker je huisarts om een behandeling op maat te bespreken.”

Zweet je meer als je alcohol drinkt?

“Ja, net als bijvoorbeeld koffie zet alcohol de bloedvaatjes open en verlies je meer vocht (lees: begin je meer te zweten).”

Hoe werkt een laserbehandeling tegen overmatig zweten, en wat is de gemiddelde kostprijs ervan? Of zijn er andere recente behandelingen?

“In België wordt voorlopig met één laserbehandeling (MiraDry, goedgekeurd door de FDA) tegen overmatig okselzweet gewerkt. Het basisprincipe is dat elektromagnetische energie wordt opgewekt, die de zweetklieren in de oksels verwarmt én permanent vernietigt. In totaal zijn één tot twee behandelingen nodig. Je betaalt gemiddeld 1.500 euro per behandeling. Nadeel: de behandeling is vrij pijnlijk en je hebt tot enkele weken na de behandeling last van gezwollen okselklieren. Een andere goede laserbehandeling is er momenteel nog niet (behalve botox voor bijvoorbeeld okselzweten).”

In Nederland valt laserbehandeling tegen overmatig zweten niet in het basispakket, check je zorgverzekeraar voor de mogelijkheid tot vergoeding van de behandelingen.

Zijn er meer radicale oplossingen om overmatig zweten in het gezicht te verhelpen?

“Zeker ter hoogte van het voorhoofd kan een botoxbehandeling erg efficiënt zijn. Botox blokkeert het signaal tussen de zenuwen en de zweetklieren, is nauwelijks pijnlijk en heeft een effect van zes tot negen maanden. Botox wordt ook frequent gebruikt bij overmatig okselzweten. Een behandeling bestaat uit meerdere prikjes, die gespreid gezet worden.”

Zó houd je die zweetlucht uit je sporttas:

Bron: HLN

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden