Injecties tegen overgewicht zijn een trend op sociale media, maar er zijn risico’s: “Ik wilde snel afvallen”  Beeld Getty Images/iStockphoto
Injecties tegen overgewicht zijn een trend op sociale media, maar er zijn risico’s: “Ik wilde snel afvallen”Beeld Getty Images/iStockphoto

PREMIUM

Injecties tegen overgewicht zijn een trend op sociale media, maar er zijn risico’s: “Ik wilde snel afvallen”

Tim (41) injecteert zich wekelijks met Ozempic, diabetesmedicatie die hij voorgeschreven kreeg van de huisarts om een tiental kilo’s weg te werken. “Ik besloot om gezonder te leven, maar wilde ook grote middelen inzetten.” Ook sociale media tonen hoe populair zo’n prikje tegen overgewicht is. Maar is het ook gezond? Obesitasexpert Luc Van Gaal geeft uitleg over de trend — en de gevaren. “Voor zulke obesitasmedicatie gelden terecht strikte criteria.”

Nathalie TopsFleur De BackerMarie PauwelsGetty Images/iStockphoto

“Voor de pandemie kwamen er al zeer gestaag steeds enkele kilo’s bij. Daar maakte ik me eerst niet druk in, ik werd ook al een jaartje ouder”, vertelt Tim aan HLN. “Maar tijdens de lockdown kwam dat in een stroomversnelling terecht. Veel thuiswerken, weinig bewegen, uitgebreid borrelen en veel fastfood eten... het zorgde ervoor dat ik in een jaar tijd bijna 7 kilo aankwam. Ik moest een heel nieuwe garderobe aanschaffen. Midden in de zomer voelde ik me echt niet goed in mijn vel. Ik vond dat er iets moest veranderen. Liever gisteren dan vandaag.”

Tim beseft dat evenwichtige voeding en voldoende beweging de sleutels zijn voor een gezond gewicht. “Maar dan duurt het lang voordat je écht resultaat ziet. Ik besloot om gezonder te eten, minder alcohol te drinken en vaker te gaan sporten, maar ik wilde ook de grote middelen inzetten. Een soort crashdieet: er vijf of zes maanden volle bak voor gaan, om vliegensvlug resultaat te zien. Ik wist dat dat me zou motiveren om er ook daarna nog een gezonde levensstijl op na te houden.”

Dokter, ik heb té veel zin in zoet

Hoewel Tim was aangekomen, kon je hem zeker niet zwaarlijvig noemen. Zijn BMI bedroeg 24,9, wat net nog binnen de parameters voor een gezond gewicht valt. “Ik ben 1 meter 77 en woog eind augustus zo’n 78 kilo. Ik weet dat dat niet zo heel zwaar is, maar het verschil met vroeger was groot. Ik had ook zo’n typisch bierbuikje. Dat vond ik heel vervelend.”

Op een dag stapt Tim daarom naar zijn huisarts. “Ik legde haar uit dat ik mijn lichaam wilde resetten, opnieuw naar een gewicht wilde dat voor mij acceptabel was. En dat het me niet ging lukken zonder hulp. Ik had namelijk ook verschrikkelijke cravings: op de bank at ik ’s avonds zonder moeite een hele zak snoep of grote reep chocolade. De drang naar zoetigheid was bijna onweerstaanbaar: had ik niets in huis, dan ging ik naar de avondwinkel. Ik wist echt niet hoe ik die eetbuien ooit de baas zou kunnen worden.”

Elke maand 120 euro voor de prikjes

Tims huisarts toont begrip voor zijn situatie. En ze schrijft hem een medicijn voor, Ozempic, bestemd voor diabetespatiënten. De werkzame stof in dat medicijn is semaglutide: het verlaagt de hoeveelheid suiker in het bloed. Dat medicijn moet Tim wekelijks inspuiten, in zijn arm of in zijn buik. Het moet de drang naar zoetigheid verminderen en helpen om op korte tijd zijn overtollige kilo’s te verliezen.

“Ze waarschuwde me voor de bijwerkingen: die konden best pittig zijn. Ik heb me tien dagen licht in mijn hoofd gevoeld, een beetje misselijk ook. Als dat nog langer had geduurd, dan was ik waarschijnlijk gestopt met de medicatie. Een vriend van me had er té veel last van en krijgt sindsdien een ander diabetesmedicijn dat hij dagelijks moet inspuiten. Bij mij verdween het misselijke gevoel gelukkig.”

(Lees verder onder de foto.)

Tim. Beeld rr
Tim.Beeld rr

“Ik ben er me bewust van dat het echt wel zware medicatie is”, vertelt Tim. “Mijn zus is verpleegkundige en zij was er in eerste instantie op tegen”, vertelt hij. Het kostenplaatje is ook niet mis: zo’n 120 euro per maand, het medicijn wordt niet vergoed. “Hoewel voor mij de nadelen niet opwegen tegen de voordelen, wil ik het dan ook niet té lang gebruiken. Ik ben aan mijn laatste maand bezig. Daarna wil ik naar de huisarts voor een check-up en om bloed te laten prikken. Gewoon voor de zekerheid.”

Tim heeft zijn streefgewicht intussen bereikt: “Ik weeg nu 67 kilo en pas weer in al mijn kleren. Maar, nog veel belangrijker: ik heb de moed hervonden om door te zetten. Ik sport nu vier à vijf keer per week, laat mij niet meer verleiden door zoetigheid of vettig eten. Ja, ik voel me veel beter in mijn vel. Het voelt alsof ik definitief de klik heb gemaakt naar een gezonder leven.”

Obesitasexpert: “Dit is een perfect voorbeeld van slechte geneeskunde”

Injecties die je helpen te vermageren zijn aan een opmars bezig. Tim gebruikt Ozempic, een diabetesmedicijn. Een ander populair middel is Saxenda, een obesitasmedicijn dat de Britten sinds kort gewoon bij de apotheek kunnen krijgen, na het invullen van een online survey. Op sociale media posten mensen nu massaal over hun ervaring met Saxenda: de zoekterm vergaarde op videoapp TikTok al bijna 200 miljoen views. Lovende voor- en-na-video's laten het middeltje wel erg aantrekkelijk lijken.

(Lees verder onder de video.)

In Nederland wordt Saxenda sinds 1 april van dit jaar voor een kleine groep mensen met ernstig overgewicht vergoed vanuit het basispakket.

In België is Saxenda ook verkrijgbaar, maar je hebt er wel een recept voor nodig en het wordt niet vergoed. “Het middel is al drie jaar op de markt in België”, zegt professor Luc Van Gaal, obesitasexpert. “Het is het oudere broertje van Ozempic en veel minder efficiënt. Als je met Saxenda een jaar lang een dieet volgt en goed je best doet, dan verlies je tussen de acht en tien kilogram. Met Ozempic verlies je, zoals Tims getuigenis aantoont, tussen de twaalf en vijftien kilo.” Klinkt mooi, maar de professor maakt een belangrijke kanttekening: in een geval zoals dat van Tim is het gebruik van Ozempic medisch gezien niet kosjer.

(Lees verder onder de foto.)

Obesitasprofessor Luc Van Gaal. Beeld rv/Eric De Mildt
Obesitasprofessor Luc Van Gaal.Beeld rv/Eric De Mildt

“Semaglutide, de werkzame stof in Ozempic, is de synthetische versie van een natuurlijk darmhormoon”, legt Van Gaal uit. “Het ‘praat’ met de hersendelen die ons een gevoel van verzadiging geven en onderdrukt zo de eetlust. Plus, het heeft een invloed op ons metabolisme. Omdat dit hormoon bij diabetespatiënten minder goed functioneert, wordt semaglutide al langer gebruikt om diabetes te behandelen. Bij die patiënten merkten we een gunstig neveneffect op: gewichtsverlies en een verminderd risico op hart- en vaatziekten.”

“Diabetespatiënten injecteren semaglutide wel in een lagere dosis”, zegt professor Van Gaal. “In een obesitasstudie bij 1.961 proefpersonen met een BMI van 30 of meer hebben wij 2,4 milligram toegediend – meer dan het dubbele.” Na 68 weken van injecties verloor het gros van de deelnemers gemiddeld 15,3 kilogram. Daarom wordt het middel nu een gamechanger genoemd in de strijd tegen obesitas. “Nog maar enkele maanden geleden werd het middel goedgekeurd als obesitasmedicijn, door de Amerikaanse Food and Drug Administration en het Europees Geneesmiddelenagentschap. Het product zal de naam Wegovy krijgen.”

Vreemd dus, dat Tim en anderen al langer beroep kunnen doen op semaglutide tegen overgewicht. “Het is een perfect voorbeeld van wat ik ‘slechte geneeskunde’ noem”, zegt Van Gaal. “Artsen schrijven een diabetesmedicijn als Ozempic voor aan patiënten die kilo’s kwijt willen. Dat doen ze met een voorschrift off label: mochten er bijwerkingen of ongemakken optreden, dan rust alle verantwoordelijkheid op de schouders van de arts.”

Absoluut geen wondermiddel

“Het is niet de bedoeling dat zomaar iedereen toegang krijgt tot dergelijke medicatie. Wereldwijd geldt dat je voor de behandeling met een obesitasmedicijn ofwel een BMI boven 30, ofwel een BMI boven 27 in combinatie met aandoeningen als diabetes moet hebben. Dat zijn zeer strikte criteria, en terecht. Het is absurd dat we voor enkele corona- of kerstkilootjes een beroep zouden kunnen doen op obesitasmedicatie. Bovendien leert de ervaring ons dat wanneer je medicatie op grote schaal voorschrijft aan patiënten voor wie het niet bestemd is, een goed medicijn voor mensen die het écht nodig hebben van de markt kan verdwijnen.”

Semaglutide is bovendien geen wondermiddel, nuanceert de obesitasexpert nog. Je kan niet een prikje spuiten en daarna chips en pizza eten zoveel je wil. “Bij elke farmacologische behandeling voor obesitas die men ooit al bestudeerd heeft, blijft een leefstijlaanpassing de bepalende succesfactor. Als de patiënt niet bereid is om gezonder te gaan leven, werkt het niet. Daarom kregen al onze proefpersonen ook voedings- en beweegadvies. Hoe beter dat advies opgevolgd werd, hoe hoger het gewichtsverlies: dat kwam duidelijk naar voren in ons onderzoek. Wie toch vettig bleef eten, boekte niet alleen minder resultaat, maar kreeg ook langer en vaker te kampen met meer neveneffecten, omdat het synthetische hormoon de darm sowieso extra belast.”

Liever afvallen zonder injecties? Diëtiste Wendy geeft tips:

Bron: HLN

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden