Zelftest Beeld Getty Images
ZelftestBeeld Getty Images

Libelle legt uit

Is een corona-zelftest betrouwbaarder als je ook je keel test?

Eind december 2021 werd bekend dat een corona-zelftest minder betrouwbaar is in het opsporen van omikron-besmettingen. Dat bleek uit Amerikaans onderzoek. De Belgische viroloog Marc van Ranst meent de oplossing te hebben: een zelftest in de keel. Maar daar zijn niet alle experts het over eens. Hoe zit het?

RedactieGetty Images

Laten we voorop stellen dat er vanuit het RIVM of andere instanties in Nederland nog niet is gereageerd op deze kwestie. Vooralsnog staat het RIVM achter het afnemen van een zelftest zoals omschreven in de bijsluiter van die testen.

Inspectie

Dat laat ook de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) weten aan RTL Nieuws: “Er worden strenge eisen gesteld aan het gemak waarmee mensen de zelftest kunnen uitvoeren, waaronder de gebruiksaanwijzing”, laat een woordvoerder weten.

“Het gebruiken van de test in de keelholte staat niet in de voorschriften, dan kan hij niet veilig en effectief worden uitgevoerd. Het is dan voor de gebruiker niet duidelijk hoe dat precies moet en waar precies in de keelholte het monster moet worden afgenomen.”

Anders dan anders

Toch wint de theorie van Marc van Ranst aan populariteit. Inmiddels sluit ook Bert Mulder, arts-microbioloog in het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen zich erbij aan. “De omikronvariant gedraagt zich iets anders dan andere coronavarianten”, legt hij uit.

“We zien vaker keelklachten bij besmette mensen, en wat minder vaak reukverlies. Dat betekent niet dat als je geen keelklachten hebt, het virus niet in de keel zit, en andersom, maar het kan wel zo zijn dat er mínder virusdeeltjes zitten op de plek waar de klachten ook minder zijn", zegt hij tegen RTL. Een swab door de keel halen – daar waar dus meer virusdeeltjes zouden zitten – werkt dan beter.

Volgorde

Overigens maakt het volgens de heren niet uit in welke volgorde je de test doet: eerst de keel en dan de neus of andersom. “Sommige ziekenhuizen hebben voor de PCR-testen in hun protocol staan: eerst in de neus, dan in de keel. Andere doen het precies andersom. Het is een beetje wat de mensen zelf prettig vinden: sommigen vinden het een vies idee iets in hun keel te steken dat eerst in hun neus is geweest, anderen vinden het juist andersom onprettiger.”

Kritiek

Niet alleen de IGJ is tegen het zelftesten in de keel met zelftesten die eigenlijk voor de neus bedoeld zijn. Ook microbioloog Wim Ang is kritisch: “Ik denk dat het niets uitmaakt of je zelftest in de neus of in de keel. Het gaat er vooral om dat de stok diep je luchtwegen in gaat. Of je dat nu in je keel of neus doet: zodra je het zelf doet, wordt het altijd minder goed en grondig gedaan dan wanneer een GGD-medewerker dat doet", zegt hij tegen RTL.

Stokjes aanpassen

Er is ook nog een ander praktisch obstakel: de stokjes van de wattenstaafjes van de huidige zelftests zijn eigenlijk niet lang genoeg om ook in de keel een goed monster af te kunnen nemen. “Dat zouden de producenten moeten aanpassen”, zegt Marc van Ranst. “Maar ondertussen blijf ik zeggen: je kan zo’n test best ook in je keel doen. Een keeltest is verder niks anders dan de test die je in je neus doet. Alleen de uitslag is betrouwbaarder.”

Proef op de som

Dat laatste blijkt ook uit de ervaring van Twitteraar Philippe, die thuis zit met corona. Hij is positief getest door de GGD met een PCR-test. Vervolgens nam hij de proef op de som met de zelftests: ééntje haalde hij alleen door zijn keel, de ander door zijn neus. Je voelt hem al aankomen: de test door de neus was negatief, die door zijn keel positief, net als de PCR-test.

Onduidelijk

Het definitieve antwoord op de vraag of in de keel testen betrouwbaarder is dan in de neus als je besmet bent met de omikronvariant blijven we je dus nog even verschuldigd. Maar de experts zijn het er wel over eens dat je voor het meest betrouwbare resultaat toch echt het beste langs de GGD kan gaan voor een PCR-test.

Bron: RTL Nieuws, RIVM.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden