PREMIUMoorzaken en oplossingen

Kom van je BUIKJE af (nu echt!)

null Beeld Stocksy
Beeld Stocksy

Oké, dat bakje chips bij een glaasje wijn en die reep chocola zullen het er niet beter op maken. Maar soms zijn er ook andere redenen voor die bolle buik. Gelukkig is daar meestal wat aan te doen.

Carlijn SimonsStocksy
null Beeld

Boosdoener:

vrouwelijke hormonen

Marjolein (56): “Vijf jaar geleden is er bij mij een vleesboom van ruim drie kilo verwijderd. Een enorm ding dus, maar gek genoeg had ik er geen enkele last van. Het enige waaraan ik het merkte, was dat mijn buik dik en hard werd. Zodanig dat anderen het ook zagen en er iets over zeiden. Daarom ben ik op gegeven moment toch maar naar de huisarts gegaan, die me meteen doorstuurde naar het ziekenhuis. Na een bloedtest bleek gelukkig al snel dat het niets kwaadaardigs was en aan de hand van een echo vermoedde men een vleesboom. Er was alleen wel een operatie nodig om dat zeker te weten. Toen bleek dat door de vleesboom alles verkleefd was, zijn mijn baarmoeder en eierstokken weggehaald.”

Oorzaak

Marjolein behoort tot de twintig tot dertig procent vrouwen – de een is er gevoeliger voor dan de ander – bij wie zo’n balletje van spiercellen voorkomt. Dat is namelijk wat een vleesboom eigenlijk is. “Een myoom, zoals een vleesboom medisch heet, kan variëren in grootte van een paar millimeter tot meer dan tien centimeter”, zegt gynaecoloog Krista Stibbe. “Hij kan in de baarmoeder zelf groeien, in de baarmoederholte en soms zit hij aan de buitenkant van de baarmoeder. Wat de precieze oorzaak ervan is, weten we niet. Wel is bekend dat een vleesboom ontstaat onder invloed van vrouwelijke hormonen. Daarom worden ze na de overgang ook vaak kleiner.” Behalve een opgezette buik kan een vleesboom hevig bloedverlies en pijn tijdens de menstruatie geven, en soms lage rugpijn, een drukkend gevoel in de buik of plasklachten. Over het algemeen is er geen reden tot zorg: slechts in een zeldzaam geval is een vleesboom kwaadaardig.

null Beeld

Oplossing

Of er klachten ontstaan die om een behandeling vragen, hangt af van de grootte en de plaats van de vleesboom. “Meestal zijn het vleesbomen in de baarmoederholte of -wand die voor problemen zorgen”, vertelt Stibbe. “Die kunnen worden verholpen met medicijnen of een ­operatie.” Medicijnen zijn vooral symptoombestrijders: ze verminderen de menstruatiepijn en/of de hoeveelheid bloedverlies tijdens de menstruatie. Stibbe: “Als de vleesboom in de baarmoederholte groeit, of in de baarmoederwand en ook deels in de holte, kunnen we daar meestal operatief wat aan doen. Afhankelijk van hoeveel we kunnen verwijderen, zullen de klachten verdwijnen. Maar er is een kans dat hij terug groeit.” Een grondigere behandeling is het verwijderen van de baarmoeder. Dat gebeurt meestal als er sprake is van meerdere vleesbomen.

null Beeld

Boosdoener:

Uitgerekte buikspieren (diastase)

Jeanette (39): “In eerste instantie dacht ik er niet veel van, maar toen mijn buik tien weken na de ­bevalling er nog steeds uitzag alsof ik vier maanden zwanger was, ben ik naar de huisarts gegaan. Via de bekken­specialist belandde ik vervolgens in het ziekenhuis. Daar constateerde de chirurg een tussenruimte van bijna tien centimeter tussen mijn buik­spieren. Dat is te groot om uit zichzelf te genezen, daarom hoop ik binnenkort geopereerd te worden. Tot die tijd biedt een buikband wat steun en heb ik met oefeningen de andere spieren weten te versterken. Maar lopen, bukken, tillen en staan gaan nog altijd moeilijk en een jaar later loop ik nog steeds in positiekleding omdat mijn gewone kleren niet lekker zitten.”

Oorzaak

“Meestal wordt een zogeheten ­diastase veroorzaakt door een zwangerschap of een grote buik door overtollig buikvet”, zegt therapeut Sietske Wildschut van het Diastase Behandelcentrum. “Als er daardoor ruimte in de buikwand nodig is, rekken de linker- en rechterbuikspieren uit om die ruimte te creëren. Bij druk in de buikwand stulpt die vergrote en zwakke ruimte dan uit tot een bolle buik. Op zich is dat normaal en hoeft het geen problemen te geven. Alleen herstelt het zich na een zwangerschap niet altijd vanzelf, waardoor klachten kunnen optreden. Krachtverlies bijvoorbeeld. Maar ook rugpijn, bekken- en heupklachten en buikpijn komen voor, want de buikspieren ondersteunen de rug en organen en maken deel uit van langere spierketens. Sommige mensen hebben bovendien last van urineverlies, darmfunctiestoornissen, een verstoorde ademhaling of zelfs nek- en schouderklachten. Ook zijn er vrouwen die zich onaantrekkelijk en onzeker voelen door die bolle, grote buik.”

Oplossing

Gelukkig lukt het meestal de buik weer platter te krijgen. Wildschut: “Als vetweefsel de oorzaak is, is het verstandig ook wat af te vallen, maar met een op maat gemaakt programma van speciale oefeningen kunnen we de buikspier sterker maken. Ook kan in het begin een ondersteunende buikband helpen bij veel klachten.” Bij grote afwijkingen, een bijkomende navelbreuk en onvoldoende herstel na oefenin­gen, is een operatie mogelijk. “De chirurg trekt de buikspier dan van binnen­uit weer strak, soms plaatst hij daarbij ook een matje, als een soort inwendig korset. Daardoor verdwijnt de ruimte tussen de spieren. Een plastisch chirurg haalt in dat geval ook het ­overtollig vel weg.”

null Beeld

Boosdoener:

gasvorming

Renate (51): “Ik heb al sinds de puberteit last van een opgezwollen buik. Die ziet er soms uit alsof ik vier maanden zwanger ben. Hij is hard en kan pijnlijk aanvoelen. Om ervan af te komen, heb ik allerlei onderzoeken laten doen. Van bloed prikken en ontlastingsonderzoek tot allergie- en intolerantietesten en bioresonantie. Daar is ook van alles uitgekomen: ik ben bijvoorbeeld gevoelig voor gluten, suiker en zuivel. Bovendien heb ik ontdekt dat mijn darmen sterk op stress reageren. Inmiddels heb ik mijn leven daarop aangepast. Ik zorg voor rust en regelmaat en laat gluten, zuivel en suiker staan. Dat heeft gewerkt. Als mijn buik tegenwoordig een keer is opgezwollen omdat ik iets heb gegeten waar ik niet goed tegen kan, denk ik: Hee, dat heb ik lang niet gehad.”

Oorzaak

Renate is zeker niet de enige die worstelt met een opgeblazen buik, weet Sanna Mulder. Ze is maag-, darm- en leverarts in het Reinier de Graaf Ziekenhuis. “Met name bij vrouwen komt deze klacht veel voor. Ik hoor vaak hoe mensen opstaan met een slanke buik, die in de loop van de dag zodanig zien opblazen dat hun broek niet meer dicht kan. Soms zijn ze daarbij misselijk, winderig en moe.” De oorzaak kan bijvoorbeeld verstopping zijn, aldus Mulder. “Als voedsel langer in de darmen zit, krijg je meer gisting en daarmee dat opgeblazen gevoel. Een intolerante reactie op bijvoorbeeld lactose, fructose of gluten kan ook een reden voor gasvorming zijn, net als luchthappen. Als je snel eet en daarbij veel praat, hap je lucht waardoor je veel gas in je buik krijgt.” Tenslotte heeft de opzwelling soms te maken met de samenstelling van de bacteriën in de darmen. Zo kan antibiotica de darmflora danig in de war schoppen, met gasvorming als gevolg.

null Beeld

Oplossing

Meestal is er geen reden tot zorg, tenzij de bolle buik gepaard gaat met klachten als bloedverlies, afvallen en diarree. De huisarts kan met bloed- en ontlastingsonderzoek vaststellen of er sprake is van bijvoorbeeld een glutenallergie, schildklierafwijking, ontsteking of parasiet, en of er meer onderzoek nodig is. “Maar ook zonder ernstige oorzaak kun je veel last hebben van een opgeblazen buik”, zegt Mulder, “terwijl er soms simpele oplossingen zijn. Zo helpt het bij verstopping om regelmatig en vezelrijk te eten, veel water te drinken en te bewegen. Luchthappen kan worden voorkomen door rustig te eten en goed te kauwen, en probiotica ­kunnen een verstoorde darmflora weer in ­evenwicht brengen.” Tenslotte kan een zogenaamd fodmap-dieet ­helpen bij voedselintoleranties. Dat maakt namelijk duidelijk welke ­stoffen niet goed worden ­opgenomen door de dunne darm en ­gasvorming ­veroorzaken.

null Beeld

Boosdoener:

Verkeerde voeding, leeftijd en figuur

Gerrie (48): “Tot mijn veertigste had ik niets te klagen. Ik at wat ik wilde en bleef toch in een maatje 36 passen. Ik was heel gelukkig met mijn lijf, terwijl ik nu echt een buik heb. Jurkjes, bikini’s en badpakken zitten niet mooi en niet lekker en ik vind mezelf gewoon niet mooi zo. Ik heb van alles geprobeerd om van die buik af te komen: diëten, meer bewegen: ik heb verschillende pogingen gewaagd, allemaal zonder succes.”

null Beeld

Oorzaak

Volgens voedingscoach en ­personal trainer Inge van Haselen heeft het welbekende zwembandje een aantal oorzaken. “Vanaf je veertigste vertraagt je stofwisseling en vermindert de spiermassa”, vertelt ze. “Dat leidt vaak tot meer vetopslag, en als je dan een appelfiguur hebt, dus een ronde buik boven dunne benen, gaat dat rondom je middel zitten.” Daarnaast speelt verkeerde voeding een grote rol. “We eten veel suikers en koolhydraten uit brood en pasta. Als je jong bent, kom je daarmee vaak weg. Maar als je ouder wordt kan je systeem daar niet goed meer mee uit de voeten: je lichaam slaat die energie op als vet. Als je dan ook te weinig beweegt, is een rolletje vet boven de rand van je broek al snel het gevolg.”

Oplossing

Behalve dat kleding daardoor misschien niet meer lekker zit, is buikvet ook ongezond. Het vergroot namelijk het risico op diabetes en hart- en vaatziekten. Daarom is het belangrijk wat aan een zwembandje te doen. “Dat hoeft niet met een rigide dieet”, aldus Van Haselen, die verschillende programma’s ontwikkelde om van een buikje af te komen. “Liever niet juist, want dat houdt vrijwel niemand vol. Het gaat vooral om het omzetten van slechte in goede leefgewoontes op een manier die voor jou haalbaar is. Begin bijvoorbeeld met drie maaltijden per dag en eet geen tussendoortjes meer. Of ga andere soorten koolhydraten eten. Kies voortaan bijvoorbeeld voor boekweit, quinoa, havermout, bruine rijst en zoete aardappel. Eet ook veel groenten, het liefst bij elke maaltijd. Ze leveren niet alleen veel vitaminen en mineralen, maar ook koolhydraten en vezels waardoor ze goed vullen. Stop daarbij met eten uit pakjes en zakjes of ander reeds bereid voedsel. In een hectisch leven ben je misschien geneigd daar uit gemak naar te grijpen, maar ze zitten vol met verborgen dikmakers zoals ­toegevoegde suikers.” Natuurlijk is het ook goed om van de bank af te komen. “Hoe meer je sport, hoe meer spiermassa je krijgt en hoe meer je kunt eten zonder dik te worden. Maar ook hier luidt het advies: vind een manier die bij je past en die je kunt volhouden.”

null Beeld

Denk erom

Met name als een bolle buik gepaard gaat met andere klachten, zoals pijn, gewichtsverlies, verminderde eetlust of vaginaal bloedverlies, is het verstandig langs de huisarts te gaan. Soms is er namelijk een ernstigere onderliggende oorzaak. Zo kan een bolle buik het gevolg zijn van vocht in de buik omdat de lymfeklieren niet goed functioneren. Gasvorming kan komen door een verstopping die wordt veroorzaakt door een tumor in de darmen. En ook een vleesboom die na de overgang juist groter wordt, behoeft aandacht.

Voor praktische tips om je buikje te verhullen, kijk op: libelle.nl/buikje

Kom van je BUIKJE af (nu echt!) Beeld Libelle
Kom van je BUIKJE af (nu echt!)Beeld Libelle

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden