Lipoedeem Beeld Getty Images
LipoedeemBeeld Getty Images

Lipoedeem: wat is het en hoe kun je het herkennen?

Ophopingen van vet die niet regelmatig verdeeld zijn over het lichaam: lipoedeem is een pijnlijke, chronische ziekte die nog altijd lastig gediagnosticeerd wordt. Maar wat is het precies en hoe kun je deze aandoening herkennen?

Demi SchoenmakersGetty Images

En niet te vergeten: is er iets tegen te doen?

Wat is lipoedeem?

Lipoedeem is een progressieve en chronische aandoening waarbij sprake is van abnormale vetophopingen, meestal op je heupen, dijen, onderbenen, binnenkant van je knieën of je armen. Bij je borst en taille is vaak niets geks te zien. Het is een pijnlijke vetstoornis die vrijwel alleen bij vrouwen voorkomt.

Abnormale vetophopingen

De abnormale vetophopingen kunnen lichamelijk voor ongemak en chronische pijn zorgen. Je huid kan gevoelig, gezwollen en sponsachtig zijn. De huid oogt ‘walnootachtig’ en het lijkt op een extreme vorm van cellulite. Ook kun je op deze plekken vaak snel blauwe plekken krijgen. Vrouwen met deze aandoening hebben vaak last van ‘functionele stoornissen’, zoals spierkracht- en conditieverlies.

Symptomen van lipoedeem

Lipoedeem herkennen

Klachten en symptomen van lipoedeem beginnen meestal tijdens de puberteit, zwangerschap of menopauze. Maar hoe kun je deze aandoening herkennen? Herkenbare symptomen zijn:

  • Snel kilo’s aankomen, uit het niets
  • Abnormale vetophopingen, vaak bij benen en heupen
  • Gemakkelijk blauwe pekken
  • Pijn
  • Losse huid
  • Depressie (door hun uiterlijk en de verminderde kwaliteit van leven)
  • Verlies van spierkracht
  • Conditieverlies
  • Vermoeidheid

Stadium 1

De vetophopingen worden vaak erger naarmate de tijd verstrijkt. Sommige mensen hebben een stabiel lipoedeem. Wat wel opvalt is dat in stadium 1 van deze aandoening, je boven je middel niet veel veranderingen aantreft. Naarmate de aandoening vordert, kunnen deze delen van je lichaam groter en dikker worden: borst, torso, buik en armen.

Oorzaken en gevolgen van lipoedeem

Oorzaken

De oorzaak is vooralsnog onbekend. Wel lijkt het erop dat het met je hormonen te maken heeft, aangezien voornamelijk vrouwen hier last van hebben en de symptomen beginnen tijdens de puberteit, zwangerschap of menopauze. De aandoening komt vaak meerdere keren in een familie voor, sommige mensen hebben er simpelweg dus meer aanleg voor. Om de exacte oorzaken van lipoedeem te achterhalen, is meer onderzoek nodig.

Lastige diagnose

Aangezien de oorzaak onduidelijk is, is het voor artsen ook lastig om de diagnose lipoedeem te stellen. Er bestaat niet iets als een ‘lipoedeemtest’, waardoor je deze aandoening niet kunt ontdekken door gewoon bloed te prikken. Patiënten hebben meestal ook meerdere klachten, zoals een verminderde conditie of spierkracht. Bovendien heeft driekwart van de vrouwen ook overgewicht, waardoor het onderscheid niet altijd makkelijk te maken is. Soms wordt de diagnose gesteld door middel van verschillende tests, zoals een echografie, MRI of lymfangiogram. Op die manier kunnen ze andere aandoeningen wegstrepen.

Gevolgen

De ziekte maakt vrouwen minder mobiel, waardoor ze vaak dikker worden en nóg minder kunnen bewegen. Bij sommige vrouwen worden vetophopingen steeds erger, waardoor ze zelfs in een rolstoel terechtkomen. Ook hun zelfbeeld verandert vaak enorm door deze aandoening. Ze vinden het verschrikkelijk om zichzelf zo in de spiegel te zien. Ze doen er gevoelsmatig alles aan om het tegen te gaan, maar niets helpt. Dit zorgt in sommige gevallen voor depressieve gevoelens.

Lees ook: Marije heeft lipoedeem: “Ik dacht dat die dikke benen mijn eigen schuld waren”

Behandelingen van lipoedeem

Behandeling van lipoedeem is meestal gericht op het aanpakken van de symptomen, het voorkomen van progressie en het verbeteren van de mobiliteit en kwaliteit van leven. De mate en omvang van de behandeling hangt af van hoe ernstig het is en hoeveel pijn het veroorzaakt. Mogelijke behandelingen zijn:

Massage via manuele lymfedrainage

Manuele lymfedrainage is een specialistische massagetechniek waarbij de therapeut met specifieke handgrepen de beweeglijkheid van het lymfvatenstelsel activeert en stimuleert. Door zachte, ritmisch pompende bewegingen in het oedeemgebied neemt de afvoer van lymfevocht via de lymfevaten toe. Deze massagetherapie kan regelmatig nodig zijn om zwelling en ongemak te helpen verminderen.

Therapie

Door het dragen van op maat gemaakte compressiekleding, kan compressietherapie pijn en ongemak helpen verlichten. Ook fysiotherapie en oefentherapie kunnen helpen bij lipoedeem. Zo zijn bepaalde wateroefeningen erg nuttig vanwege de lage druk op de gewrichten. Bovendien helpt waterdruk bij lymfedrainage. Dit is een behandeling die het lymfestelsel stimuleert.

Psychosociale therapie

Deze vorm van therapie kan je helpen om te gaan met de impact van de huidziekte en de bijbehorende aandoeningen zoals eetstoornissen.

Dieet en leefstijladvies

Mensen met lipoedeem lopen meer risico op obesitas, waardoor lipoedeem ook automatisch ernstiger wordt. Het is een soort vicieuze cirkel. Ontstekingsremmende diëten kunnen dan helpen, maar laat je altijd goed adviseren door een diëtist of leefstijlcoach. In sommige gevallen moeten patiënten naast spier- en conditietraining juist meer eten. Aangezien ze denken dat ze moeten afvallen, gaan ze steeds minder eten en raken ze ondervoed.

Liposuctie

Als bovenstaande behandelingen niet helpen, kan liposuctie een optie zijn. Er zijn verschillende factoren die jij en je arts in overweging moeten nemen voordat deze beslissing genomen wordt. Liposuctie is lang niet altijd de juiste behandeling en de verzekering dekt dit mogelijk ook niet altijd. In gevorderde stadia van lipoedeem is liposuctie bijvoorbeeld niet effectief.

Lipoedeem voorkomen

Er zijn verschillende risicofactoren voor het ontwikkelen van lipoedeem. Veel risicofactoren kun je niets aan doen, zoals de puberteit of andere hormoonveranderingen. Maar om de kans op lipoedeem te verkleinen, is het belangrijk om:

  • Gezond te eten en drinken
  • Voldoende te bewegen
  • Hormonen in balans te houden
  • Af te vallen als je overgewicht hebt
  • Het goed in de gaten te houden als lipoedeem in de familie voorkomt

Bron: Healthline

Lipoedeem: dit is het en zo kun je het herkennen Beeld Getty Images
Lipoedeem: dit is het en zo kun je het herkennenBeeld Getty Images
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden