Uitstrijkje Beeld Getty Images
UitstrijkjeBeeld Getty Images

Minder dan de helft van de vrouwen laat een uitstrijkje maken en dat kan grote gevolgen hebben

Oké, het is absoluut niet het allerleukste om te doen, maar wel ontzettend belangrijk: het uitstrijkje. Helaas laten maar heel weinig vrouwen er eentje maken, met soms grote gevolgen.

Eva BredaGetty Images

Maar gelukkig zijn er ook alternatieven.

Minder dan de helft

Minder dan 5 op de 10 vrouwen in de leeftijdsgroep 30-60 jaar die een uitnodiging krijgen, laten een uitstrijkje maken, blijkt uit de cijfers van het meest recente bevolkingsonderzoek. Jaarlijks krijgen zo’n 800 vrouwen baarmoederhalskanker en overlijden er maar liefst 200. Toch neemt het aantal deelnemers aan het bevolkingsonderzoek af. Waar eerder nog 6 op de 10 vrouwen een uitstrijkje lieten maken, waren dat er in 2020 nog geen 5 op de 10. Sterker nog, in de categorie 30 tot 35 jaar was het zelfs minder dan 40%. En dat terwijl je ook als jonge vrouw het risico loopt om baarmoederhalskanker te krijgen, weet Susan (31).

Drempel verlagen

Verschillende organisaties proberen de drempel naar de huisarts te verlagen en vrouwen aan te moedigen om toch dat uitstrijkje te laten maken. Zo komt KWF met de campagne ‘De afspraak die je niet wil missen’ en heeft Stichting Olijf een Europese Baarmoederhalskanker Preventieweek in het leven geroepen, van 17 tot en met 23 januari.

HPV-virus

Baarmoederhalskanker wordt meestal veroorzaakt door een infectie met het HPV-virus. Maar liefst 80% van de mensen wereldwijd raakt hiermee besmet. Het virus kan worden overgedragen via seksueel contact, óók bij enkel huidcontact. Ook mannen kunnen het virus krijgen en overdragen. Meestal ruimt het lichaam het virus vanzelf op, maar gebeurt dat niet en blijf je langer besmet, dan heb je een grote kans op baarmoederhalskanker, schaamlipkanker, anuskanker of keelkanker.

Wel of geen klachten

Iets waar je op tijd bij wil zijn, dus. Daarom is een uitstrijkje van levensbelang. Ook als er geen klachten zijn, ben je er vaak nog hartstikke vroeg bij en is baarmoederhalskanker nog goed behandelbaar. Bij klachten zoals bloedverlies tussen menstruaties door of na het vrijen, of afscheiding die er anders uitziet dan normaal, is een uitstrijkje ook zeker nodig. Buiten de vijfjaarlijkse bevolkingsonderzoeken kun je hiervoor tussendoor een afspraak maken bij je huisarts.

Alternatief: de zelftest

Kortom, uitstrijkjes zijn hartstikke nodig en nuttig. Dat weten veel vrouwen wel. Wat weerhoudt velen van ons dan toch om te gaan? Er heerst nog altijd veel gêne en angst rondom het uitstrijkje. Gelukkig zijn daar oplossingen voor. Voor vrouwen die het vervelend vinden om bij de huisarts een uitstrijkje te laten maken, bestaat er een HPV-zelftest. Deze checkt enkel op de aanwezigheid van het virus. Na het thuis afnemen van de test, stuur je deze op naar het laboratorium, waar het wordt gecheckt op HPV. Blijkt daaruit dat je het virus hebt? Dan volgt verder onderzoek. Gelukkig hebben 9 op de 10 vrouwen het HPV-virus niet en ben je na je zelfafname klaar.

HPV-vaccinatie

Ook is er de HPV-vaccinatie. Het HPV-vaccin werkt het best als je nog niet met het virus besmet bent geraakt. Daarom krijgen meisjes en jongens vanaf 2022 een uitnodiging voor de vaccinatie in het jaar dat ze 10 jaar worden. Zij krijgen dan 2 keer een vaccinatie. Na een halfjaar krijgen ze een uitnodiging voor de tweede (laatste) prik. Jongens en meisjes van 15 tot 18 jaar hebben 3 prikken nodig voor een goede bescherming.

Is dat dan een oplossing voor vrouwen die bang zijn voor het uitstrijkje? Dat niet. Een vaccin beschermt nooit voor 100%, daarom is het belangrijk om alsnog deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wel verkleint het vaccin de kans op besmetting met het HPV-virus en kan het dus vele vervelende onderzoeken voor zijn.

Bron: RIVM, RIVM, Olijf.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden