Spit Beeld Getty Images
SpitBeeld Getty Images

Spit: dít zijn de symptomen, oorzaken en oplossingen

Help, het is in je rug geschoten. Dan is de kans groot dat het spit is. Maar wat is dit precies en nog belangrijker: wat kun je ertegen doen?

Demi SchoenmakersGetty Images

Rugpijn is erg vervelend, helemaal als het er ineens inschiet en je niet weet wat je moet doen. Daarom is het belangrijk om je van tevoren goed in te lezen, zodat je als het gebeurt precies weet wat je moet doen. We vragen het aan fysiotherapeute Steffie Schoenmakers.

Spit in het kort

Wat is spit?

Spit wordt ook wel acute lumbago genoemd en is een heftige lage rugpijn die er opeens inschiet. “Het wordt ook wel omschreven als door je rug gaan”, legt Schoenmakers uit. “Het ontstaat vaak heel plotseling na een verkeerde beweging of overbelasting, zoals tijdens het bukken, tillen, draaien of pakken.” Heel soms ontstaan de klachten geleidelijk, maar vaak worden ze dan genegeerd.

Symptomen van spit in je rug

De symptomen kunnen per persoon verschillen. Dit heeft te maken met de levensstijl, houding en pijngrens van iemand. De volgende symptomen zullen voor de meeste mensen met spit herkenbaar zijn:

  • Heftige acute pijn laag in de onderrug, meestal stekend of schietend
  • Verstijfd gevoel rond de lage rug
  • Bewegingsbeperking van de lage rug
  • Uitstralende pijnklachten in de billen of bovenbenen
  • Pijn in de lage rug bij het bewegen (met name bukken en draaien)
  • Langdurige zitten is vaak pijnlijk

Spit oorzaken en behandelingen

Spit is de meest voorkomende vorm van lage rugpijn. Ongeveer 7% van de mannen en 6% van de vrouwen komt wel eens bij de huisarts met lage rugklachten.

Oorzaken

Bij een groot deel van deze mensen komt de spit na de eerste klachten regelmatig terug. “De klachten ontstaan in de tussenwervelschijf”, legt de fysiotherapeut uit. Door al het bukken, tillen en draaien, maar vooral ook door het ‘verkeerd’ (inactief) zitten met een bolle rug, verdwijnt de normale holling in de onderrug. “Dit levert asymmetrische belasting en te veel trekkrachten op voor de achterwand van de tussenwervelschijf. Hierdoor wordt de kans op lage rugpijn steeds groter.”

Geen diagnose

Spit is geen echte diagnose, omdat de klachten en oorzaak van spit bij elk persoon anders kunnen zijn. “Daarom heeft spit tegenwoordige de term ‘aspecifieke rugpijn’, aangezien er geen echte oorzaken zijn aan te wijzen.” Maar onderstaande factoren hebben wel degelijk invloed op de pijn in je rug:

Behandelingen

Klachten die gelinkt worden aan spit verdwijnen meestal vanzelf. Alleen kunnen de vervelende klachten steeds sneller terugkomen als er niks verandert. Fysiotherapeuten raden een behandeling dan ook zeker aan. Schoenmakers: “Zo voorkom je toekomstige spitklachten. Bovendien heeft regelmatig bewegen een positieve invloed op je herstel. Wat intensiever sporten is meestal ook geen probleem. Neem eventueel wat in tegen de pijn. Het is bij spit beter om mét pijnstillers goed te bewegen dan zonder pijnstillers krampachtig de dag door te komen.”

Tips om spit te voorkomen

Behalve bewegen is het belangrijk om een goede zithouding aan te leren, zeker als je regelmatig klachten hebt van spit. “Wanneer je zit moet er een boek op je hoofd kunnen liggen, dus oefen hiermee.” Je mag je hoofd van de fysiotherapeute dus niet te veel naar beneden houden. Ze benadrukt dat je laptop of computer altijd op ooghoogte moet staan. “Wanneer je denkt aan het boek op je hoofd, neem je vaak al meteen een ergonomische houding aan. Vergeet ook niet om bij het opstaan je rug goed uit te rekken, voordat je aan je dag begint.”

Wat moet je niet doen?

“Het is zo belangrijk dat je niet te lang in dezelfde houding blijft zitten”, gaat ze verder. Wissel goed af en zorg dat je een ergonomische houding aanneemt. Blijf niet te lang in bed of op de bank liggen. Ga zo snel mogelijk weer door met je dagelijkse activiteiten. Maar wees voorzichtig met sporten. “Dit mag wel, maar je mag je rug niet overbelasten. Geef je lichaam tijd om te herstellen.”

Verschil met hernia

Hernia en spit zijn allebei aandoeningen die vaak heftige rugpijn en soms zelfs pijn in je bovenbenen veroorzaken. De symptomen lijken erg veel op elkaar, maar toch zijn het andere aandoeningen.

Hernia

Een hernia is volgens Steffie Schoenmakers een tandje heftiger dan spit. Hernia betekent letterlijk ‘breuk’ of ‘uitpuiling’. “Bij een rughernia zit er een breuk of scheur in de zogeheten tussenwervelschijf (discus) en er is een uitpuiling. De meeste hernia’s bevinden zich in de onderrug, dus onderin de wervelkolom.”

Spit

Bij Spit worden de spieren stijf en schieten ze in een verkramping. Je kunt je hierdoor ineens niet meer goed bewegen. “Hierdoor ontstaat een disbalans in je (rug)spieren.” Ook kan jouw bewegingspatroon onvoldoende afgestemd zijn op je dagelijkse activiteiten. “Het gevolg? Een overbelaste rugspier en dus pijn in de onderrug.”

Wel last van lage rugpijn, maar geen spit? Dan is dit wat je moet weten:

Bron: Het rugcentrum, Livit

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden