Trombosebeen: deze eerste symptomen mag je niet negeren Beeld Getty Images
Trombosebeen: deze eerste symptomen mag je niet negerenBeeld Getty Images

Levensgevaarlijk

Trombosebeen: deze eerste symptomen mag je niet negeren

Een trombosebeen kan leiden tot een (levensgevaarlijke) longembolie. Het is daarom belangrijk om bij klachten meteen de huisarts te bellen, maar wat zijn eigenlijk de eerste symptomen?

Demi SchoenmakersGetty Images

We vragen het aan Saskia Middeldorp. Zij is hoogleraar interne geneeskunde en trombosedeskundige bij het Radboudumc.

Trombosebeen in het kort

Wat zijn trombosebenen?

Een trombosebeen, ook diep-veneuze trombose genoemd, ontstaat wanneer een bloedstolsel een ader in je been afsluit. Er kan dan geen bloed wegstromen, waardoor je been helemaal opzwelt. Een trombosebeen kan leiden tot een (levensgevaarlijke) longembolie.

Symptomen van een trombosebeen

  • Een zwaar of pijnlijk gevoel in je been (vaak in je kuit)
  • Een vrij snel optredende zwelling van één been
  • Een rode tot blauwachtige verkleuring van je been
  • Een lichte temperatuursverhoging
  • Een strakgespannen huid van je been (rood en glanzend met gestuwde oppervlakkige aderen)

In sommige gevallen kun je ook last hebben van een wit, zeer pijnlijk been, een gevoel als bij een zweepslag in de kuit of pijn in de benen bij lopen, die afneemt als je stilstaat. Deze klachten horen ook bij een trombosebeen, maar komen wat minder vaak voor.

Dokter bellen

Gelukkig blijkt slechts één op de vier patiënten met dergelijke klachten na onderzoek ook daadwerkelijk trombose te hebben. “Toch is het belangrijk dat je altijd contact opneemt met je arts, als je een combinatie van verschijnselen ervaart die kunnen wijzen op een trombosebeen”, zegt trombosespecialist Saskia Middeldorp.

Oorzaken en gevolgen

Oorzaken en risicofactoren van een trombosebeen

“De bekendste misvatting over het trombosebeen is dat alleen ouderen het krijgen”, legt ze uit. “Leeftijd is wel degelijk een risicofactor, maar trombose komt écht niet alleen bij oude mensen voor. Verder denken veel mensen dat trombose alleen in je been kan zitten.”

Een trombosebeen wordt veroorzaakt door een bloedstolsel en dat kan bij iedereen overkomen. Dit stolsel blokkeert een ader, waardoor het bloed niet goed door je lichaam kan circuleren. Een stolling kan om verschillende redenen optreden, bijvoorbeeld:

  • Blessure Een beschadiging aan een bloedvat kan de bloedstroom vernauwen of blokkeren. Hierdoor kan een bloedstolsel ontstaan.
  • Ziekenhuisopname Als je lang stilzit of -ligt, wordt de kans op bloedstolsels groter.
  • Operatie Bloedvaten kunnen tijdens een operatie worden beschadigd, wat dus kan leiden tot een bloedstolsel. Het vele rusten na een operatie, kan het risico op het ontwikkelen van een bloedstolsel vergroten.
  • Te weinig bewegen Als je vaak zit, kan het bloed zich ophopen in je benen. Vooral als je een langere tijd niet kunt bewegen, kan de bloedstroom in je benen vertragen. Waardoor een bloedstolsel al gauw op de loer ligt.
  • Obesitas Ook overgewicht heeft een negatieve invloed op het risico op trombose.
  • Bepaalde medicijnen Sommige medicijnen vergroten de kans op een stolsel in je bloed.
  • Kanker / chemotherapie Als je kanker hebt (gehad), kan de samenstelling van je bloed veranderen. Dit kan de bloedstolling beïnvloeden, wat het risico op trombose verhoogt.
  • Stijgende leeftijd -Hoe ouder je bent, hoe meer kans je hebt op trombose.
  • Zwangerschap en kraamperiode Als je een lang kraambed hebt, beweeg je weinig en lig je vooral op bed. Ook dan is de kans op bloedstolsels groter.
  • Anticonceptiepil en andere hormonen Dit is bij iedereen zo, maar de kans op trombose wordt nog sterker verhoogd als je na je 35ste nog de anticonceptiepil slikt.
  • Erfelijke risicofactoren, zoals trombofilie Dit is een afwijking van de bloedstolling, waardoor je aanleg hebt voor het ontwikkelen van trombose.

Gevolgen van diep-veneuze trombose

Het is belangrijk om bij bovenstaande symptomen gelijk naar een arts te gaan. Wanneer een trombosebeen niet direct wordt behandeld, kan dit ernstige gevolgen hebben, zoals:

  • Longembolie Een bloedstolsel dat vastzit in de ader van het been schiet los, maar komt vast te zitten in één van de longslagaders. Symptomen van longembolie zijn kortademigheid, pijn bij de ademhaling, snelle hartslag en flauwvallen. In het ergste geval kun je eraan overlijden.
  • Posttrombotisch syndroom (PTS) Het stolsel dat in je beenaderen ontstaat, kan de aderkleppen aantasten. Hierdoor kan het bloed minder snel stromen of zelfs stil blijven staan, waardoor je langdurige klachten kunt houden.

Trombosebeen voorkomen

“Ongeveer de helft van de patiënten heeft geen aanwijsbare risicofactoren, dus die kunnen er helemaal niets aan doen”, vertelt Middeldorp. Maar er zijn alsnog wel wat dingen waar je rekening mee kunt houden, zoals:

Niet lang stilzitten of liggen

Mocht je een keer met het vliegtuig gaan of een lange autotrip voor de boeg hebben, is het belangrijk om in beweging te blijven. Zorg ervoor dat je niet zomaar úrenlang zit of ligt. Kun je niet (goed) lopen, dan is het goed om regelmatig even te staan en je kuitspieren aan te spannen.

Gezonde leefstijl

“Een actieve leefstijl doet wonderen”, zegt Middeldorp. “Dit is natuurlijk voor je algehele gezondheid aan te bevelen, maar zeker ook om het risico op trombose te verkleinen.” Zorg dat je elke dag voldoende beweegt, gezond eet en op je gewicht let.

“Als je deze risicofactoren bij elkaar optelt, kan het gevaarlijk worden. Stel je bent een vrouw van boven de 40, je hebt overgewicht en je gebruikt nog steeds de pil? Dan is dat gewoon een ongelukkige combinatie”, waarschuwt de trombosedeskundige. Probeer in dat geval te kijken waar winst te behalen valt. Zorg dat je wat kilo’s afvalt en bespreek met je huisarts of wellicht andere anticonceptie beter bij jou past.

Behandeling van een trombosebeen

Bij trombose staat de behandeling eigenlijk altijd uit antistollingsmiddelen. Dit zijn medicijnen die de stolling van het bloed verminderen of vertragen. Middeldorp: “Tegenwoordig zijn dit vrijwel altijd pillen, waardoor je in de meeste gevallen thuis behandeld kunt worden.” Het begint altijd met een hoge dosering, gevolgd door een lagere dosering om het af te bouwen. Om de langetermijngevolgen tegen te gaan, worden steunkousen geadviseerd.

Hersteltijd

Afhankelijk van de omstandigheden rondom je trombose slik je de antistollingsmiddelen drie maanden, of ga je door om nieuwe trombose te voorkómen. Daarnaast draag je de goed aangemeten steunkousen gemiddeld zo’n zes maanden. Mocht je daarna nog steeds klachten van je been hebben, dan is het advies vaak om ze twee jaar lang te dragen.

Volgens Middeldorp helpt deze behandeling bij de meeste patiënten goed. Toch is het volgens haar schokkend dat nog altijd 25% van de trombosepatiënten blijvende klachten houdt. “Dit kunnen milde klachten zijn, maar sommigen blijven de hele dag last houden”, zegt ze.

Rust of bewegen?

“Doordat het stolsel in je been naar je longen kan schieten, dacht men vroeger dat je daardoor vooral rust moest nemen. Hier is jarenlang onderzoek naar gedaan en wat blijkt? Je moet doen wat je lichaam oké vindt.” Kortom: hier is volgens de trombosespecialist geen streng advies meer voor. “Sterker nog, ik raad juist aan om wel te bewegen. Ga niet gelijk intensief sporten, maar blijf wel voldoende bewegen.”

Wat houdt bloedstolling nou eigenlijk in? Dokter Rutger Verhoeff legt het in onderstaande video kort maar duidelijk uit:

Bron: Trombosestichting, Radboud UMC, Healthline

De redactie van Libelle doet haar uiterste best om de informatie zo volledig en nauwkeurig mogelijk samen te stellen en te onderhouden, maar staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en actualiteit van de informatie op Libelle.nl.

De informatie op Libelle is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden. De inhoud is dan ook niet bedoeld ter vervanging van professioneel medisch advies bij klachten of ter voorkoming daarvan. Bij twijfel, adviseren wij je altijd om naar je huisarts te gaan.

Het trombosebeen: déze eerste symptomen wil je niet negeren Beeld Getty Images
Het trombosebeen: déze eerste symptomen wil je niet negerenBeeld Getty Images

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden