Pandemie, epidemie of endemie? Beeld Getty Images
Pandemie, epidemie of endemie?Beeld Getty Images

Wat is het verschil tussen epidemie, pandemie en endemie?

Ondanks alle maatregelen blijven de coronabesmettingen oplopen. Inmiddels is het geen pandemie of epidemie meer, maar wordt er gesproken over een endemie. Maar wat houdt dit eigenlijk in?

Demi SchoenmakersGetty Images

Iedereen is corona-moe. Het aantal besmettingen blijft stijgen en elke persconferentie komen demissionair premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid weer met nieuwe maatregelen. Er lijkt geen einde aan het komen.

Eind januari 2020 werd het virus door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als een epidemie werd aangeduid, later werd er gesproken over een pandemie en nu komt ook weleens het woord endemie voorbij. Wat is nu precies het verschil? Libelle legt het aan je uit.

Epidemie

Er is sprake van een epidemie wanneer in een bepaald anland of landstreek een infectieziekte uitbreekt en deze tot een massale ziekte van de bevolking leidt. Een epidemie lijkt vaak heel ernstig, maar jaarlijks vinden er in Nederland meerdere epidemie plaats. Gelukkig gaat het vaak niet om ernstige besmettelijke ziektes, zoals het coronavirus.

Het coronavirus dat afkomstig is uit China, daar raakten tienduizenden besmet. Toen was er nog sprake van een epidemie, maar al snel verspreidde het virus over de rest van de wereld.

Pandemie

Er is sprake van een pandemie als een virus aan drie eisen voldoet. "Het virus heef zich van persoon tot persoon verspreid, het veroorzaakt ziekte waaraan sommigen overlijden, en het treft een groot aantal mensen met een wereldwijde spreiding." Bij een pandemie moet een ziekte zich dus geografisch over landsgrenzen verspreiden en is een stuk zeldzamer dan een epidemie.

Wanneer er echt sprake is van een ziekte die zou kunnen uitlopen in een pandemie, dan komt de WHO in actie. Zo kunnen ze hulp verlenen aan landen. Bovendien is het de WHO die officieel een virus of ziekte uitroept tot een pandemie.

Komen we ooit nog van corona af?

Er zijn vaker pandemieën geweest waarbij het virus uiteindelijk verdween, zoals het SARS virus dat in 2003 een pandemie veroorzaakte en uiteindelijk 29 landen en gebieden bereikte. Nu is dat virus gelukkig al bijna twintig jaar niet gezien bij mensen. Er is dus hoop, al is het coronavirus wel erg besmettelijk. Bovendien blijken vaccinaties minder geschikt te zijn om besmettingen tegen te gaan.

Dat betekent gelukkig niet dat de vaccinaties helemaal niet werken. Er zijn dit jaar veel meer mensen besmet geraakt dan vorig jaar, terwijl er evenveel mensen in het ziekenhuis liggen. Bovendien hebben ongevaccineerden meer kans om op de ic te belanden, blijkt uit onderzoek.

Endemie

Van het coronavirus komen we volgens experts waarschijnlijk niet meer af. Maar wat misschien wél verdwijnt is de pandemie. Die gaat dan namelijk over in een endemie.

Maatschappij niet ontwricht

Het is ons pas één keer ooit gelukt om een virus echt uit te roeien. Dan hebben we het over de pokken. Dit is uiteindelijk gelukt door een wereldwijde vaccinatiecampagne eind jaren ‘70. Met alle andere virussen hebben we simpelweg leren leven.

Een endemie betekent dat het virus niet meer weg gaat, maar dat het de maatschappij ook niet ontwricht. De griep is hier een voorbeeld van. Meestal is de griep beheersbaar, maar in de herfst en winter kan er wel een grote uitbraak zijn. Toch heeft dit geen invloed op de maatschappij verder.

Verschil met een epidemie

Het verschil tussen een epidemie en een endemie is het gemak waarmee een virus zich verspreidt. Bij een epidemie zie je een toename in besmettingen, bij een endemie is het ongeveer constant met af en toe een piek en een dal. Experts verwachten dat corona op den duur ook in een endemie zal veranderen. Wanneer dat precies gebeurt, is niet duidelijk. Dat gaat heel geleidelijk.

Op een gegeven moment is iedereen weleens besmet geraakt met het coronavirus. Omdat je lichaam antistoffen aanmaakt, wordt de kans steeds kleiner dat je ziek wordt als je opnieuw besmet raakt. Er kan elk jaar in de herfst en winter druk ontstaan op de ziekenhuizen, maar als het goed is wordt die druk ieder jaar minder.

Is de desinfecterende handgel uitverkocht? Zó maak je het zelf:

Bron: NOS op 3, Nationale zorggids, Women's Health

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden