Soorten eenzaamheid Beeld Getty Images
Soorten eenzaamheidBeeld Getty Images

Zo herken je deze drie soorten eenzaamheid (en dít kun je eraan doen)

Sinds 2010 start elke oktobermaand met de Week tegen Eenzaamheid. Dat initiatief kwam niet zomaar uit de lucht vallen, want de feiten en cijfers rondom eenzaamheid liegen er niet om: het is een groot probleem. Nu is ‘eenzaamheid’ natuurlijk een breed begrip. Er zijn meerdere soorten en maten, en die vragen elk om een andere aanpak.

je bent niet alleen

De ene eenzaamheid is de andere niet. We vertellen je over de verschillen.

Emotionele eenzaamheid

Emotionele eenzaamheid ontstaat door een gemis aan een hechte, intieme band met één of meerdere personen. Dat komt bijvoorbeeld voor wanneer je graag met een liefde door het leven zou gaan, maar in plaats daarvan single bent. Ook als je veel vrienden hebt, kun je dus emotionele eenzaamheid ervaren. Je mist dan eigenlijk nét dat stapje extra, een band die dieper gaat dan de meeste vriendschappen.

De makkelijkste oplossing lijkt misschien het installeren van een dating-app, maar de praktijk is vaak een stuk ingewikkelder. Bij liefdesverdriet of rouw zit bijvoorbeeld niet iedereen te wachten op zo’n app, en misschien zelfs - ondanks het gemis - niet op een nieuwe partner. Voor veel mensen met emotionele eenzaamheid is troost van vrienden of afleiding dan ook een belangrijke manier om de gevoelens van eenzaamheid tegen te gaan. Wanneer dat door gebrek aan sociale contacten geen optie is, zal eerst de sociale eenzaamheid moeten worden aangepakt.

Sociale eenzaamheid

Anders dan bij emotionele eenzaamheid, ontstaat sociale eenzaamheid door het gebrek aan vriendschappen. Ook wanneer je dus een liefdespartner hebt, kan je sociale eenzaamheid ervaren. In dat geval weet je bijvoorbeeld niet een-twee-drie wie je kunt bellen voor een bioscoopbezoek, een dagje winkelen of gewoon een snelle kop koffie, en zou je er graag wat vrienden en vriendinnen bij hebben.

Het meest concrete dat je kunt doen om sociale eenzaamheid tegen te gaan, is het ontmoeten van nieuwe mensen. Dat was tijdens de lockdown natuurlijk een stuk moeilijker, maar nu gloort er weer hoop. De meeste aansluiting vind je waarschijnlijk in groepen met dezelfde interesses als jij. Wie graag zingt kan zich aansluiten bij een koor, de fitgirl kan eens naar het groepslessenrooster van de sportschool kijken en de boekenwurm vindt geheid een fijne leesclub. Naast de afleiding die het biedt, zou het zomaar eens tot mooie contacten kunnen leiden.

Existentiële eenzaamheid

Ook wanneer het je niet ontbreekt aan sociale contacten of een levenspartner, kun je je erg eenzaam voelen. Vaak heeft dat te maken met existentiële eenzaamheid. Je ervaart dan regelmatig dat je in principe alleen geboren wordt en ook alleen de wereld weer verlaat, en dat je daar niet onderuit komt. Mensen om je heen kunnen je tenslotte niet garanderen dat ze altijd zullen blijven, en elke sociale of emotionele band blíjft niets meer of minder dan een band; ook als ze waardevol zijn, houdt het toch ergens op. Met liefdesverdriet zal je tenslotte toch vooral zelf moeten dealen, en bij ziekte kan een ander de last niet even van je overnemen. En inderdaad, daar zit wat in. De één haalt er zijn schouders over op, terwijl de ander soms best verdrietig van dat idee kan worden. Wanneer je eenzaamheid namelijk als een onomkeerbaar gegeven beschouwt, kan je erg neerslachtig worden, of simpelweg niet het gevoel hebben dat je er iets aan zou moeten doen.

Wie graag minder existentiële eenzaamheid wil ervaren, volgt dan ook vaak dezelfde adviezen op als de mensen met emotionele of sociale eenzaamheid. Daarnaast wordt vaak gezocht naar manieren om met existentiële eenzaamheid om te gaan, vaak met de overtuiging dat dat de enige optie is; je kunt tenslotte niet om de feiten heen. Dat leidt vaak tot de aanschaf van filosofische boeken of diepgaande gesprekken over dit onderwerp. Het gevoel begrepen te worden kan erg heilzaam zijn in de omgang met deze vorm van eenzaamheid.

Feiten en cijfers

We zeiden het al, de feiten en cijfers geven geen rooskleurig beeld. In 2020 gaf maar liefst 47% van de volwassenen aan zich eenzaam te voelen, waarbij 11% de eenzaamheid als ‘ernstig’ bestempelde. Vooral bij mannen kwam de eenzaamheid regelmatig voor, al waren de verschillen tussen mannen en vrouwen bij ernstige eenzaamheid maar heel klein. Factoren als weduwnaarschap en leeftijd lijken wat dat betreft een grotere rol te spelen. Maar in welk hokje je ook zit, eenzaamheid moet zo veel mogelijk de wereld uit. Lees hier wat jij kunt doen!

Bron: Rijksoverheid, Eén tegen eenzaamheid, Eenzaamheid Informatie Centrum.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden