Hospice Beeld Getty Images/EyeEm
HospiceBeeld Getty Images/EyeEm

PREMIUM

Janneke & het hospice: “De aftakeling begint al bij de geboorte. Geruststellend, toch?”

Janneke Siebelink

Naar mate je ouder wordt, lijkt de tijd steeds sneller te gaan. Voor de meeste mensen is dat geen geruststelling, mevrouw Y. denkt daar anders over.

De zomer verliest aan diepte, geeft ruimte aan de lage zon, aan een nieuw seizoen met bescheidenere temperaturen. Bij sommigen begint het zomerbruin in het gezicht te vervagen.

“Het lijkt wel alsof ik de vakantie van mijn gezicht kan vegen”, keukencollega H. wrijft over haar wangen, beteuterd bekijkt ze de binnenkant van haar handen. “Het gaat ieder jaar sneller voorbij. Gek fenomeen, dat dagen uit minder uren lijken te bestaan naarmate je ouder wordt, en jaren uit minder dagen. Het zou juist andersom moeten zijn. Ik las ergens dat we dat rond ons veertigste beginnen te ervaren. Tot die tijd beleven we nog veel dingen voor het eerst: liefde, kinderen, huis, werk. Daardoor lijken de dagen langer. Ons geheugen begint op die leeftijd achteruit te gaan, onze hartslag en ademhaling vertragen.” Ze laat een stilte vallen. “Ik ben 54, maar voel me nog altijd 28. Welke processen vinden er allemaal plaats in mijn lichaam, mijn geest, zonder dat ik daar weet van heb? Of, nog vervelender: waar ik geen grip op heb?”

“De aftakeling begint bij de geboorte”, vult mevrouw Y. (55, smetvrees) optimistisch aan. Ze zit zoals gebruikelijk als laatste aan het ontbijt, resten ei en eierschalen op de grond onder haar stoel. “Eigenlijk heel geruststellend toch?” We kijken haar vanuit de keuken vragend aan. “Geruststellend?” vraagt H.

“Ik vind het fijn om te weten waar het naartoe gaat.” Ze veegt de kruimels rondom haar bord op de grond met een servetje. “Zonder doel is het leven zinloos. Ik heb mijn leven lang naar een bestemming gezocht.” Ze pakt een mes, houdt het voor haar gezicht, trekt een grimas en legt het tevreden weer op haar bord. “Hier heb ik hem gevonden.”

Vertrouwen

De zomer gaat over in de herfst, naar de harvest, de oogst, het ontbijt gaat over in de lunch, het noenmaal. Maar mevrouw Y. wil graag naar haar kamer.

“Ja, gek, hè? Ze heeft net drie gekookte eieren en twee tosti’s op als ontbijt en het is nu 12:00 uur.” H. staat met haar armen in het sop, de afwasmachine is kapot. Het schuim komt tot haar ellebogen, ze heeft er te veel zeep in gedaan.

“Loop je even met mee?” De veel te jonge mevrouw Y. staat hijgend achter haar rollator voor de deur naar de gang.

“Je hoofd denkt en wikt en weegt, maar het hart weet, lieve kind.” Ze legt haar hand op haar hart als ze op bed ligt, sluit haar ogen. “Ik probeer er simpelweg maar op te vertrouwen dat het goedkomt. Wat kan ik anders doen in dit bed dan vertrouwen?” Ze strekt haar arm uit, tast naar iets op haar nachtkastje. “Ik kan toch moeilijk de hele dag denken aan de dood. Ik denk liever aan wat er nog komen gaat: een bezoekje, lekker eten”, ze grinnikt, “en misschien wel een heel mooi leven hierna. Wie zal het zeggen. Niemand kan het navertellen. Misschien word ik koningin van een Perzisch rijk in een volgende eeuw. Of een paar eeuwen geleden. Waarom zou onze ziel niet kunnen reizen in de tijd? Of dichteres of danseres. Dat zou ik zo graag nog eens willen kunnen: dansen, zingen. Ik kan daar, in de dood, weer helemaal opnieuw beginnen. Een tabula rasa. Een onbeschreven leven, waarin weer alles mogelijk is en teleurstellingen mijn handelen en dromen niet hebben kunnen ondermijnen.”

Ik kijk en luister naar mevrouw Y. Hoe ze onbevreesd en onbelemmerd dit onomkeerbare proces tegemoet treedt. En ik hoop dat ik tegen die tijd ook zo dapper en berustend kan zijn.

null Beeld

Janneke Siebelink (47) kookt één dag in de week als vrijwilliger in een hospice. Voor Libelle schrijft ze over de bewoners van het hospice, die veelal in hun laatste levensfase verkeren. En leert ze: in de nabijheid van de dood, is het leven groots. Onlangs publiceerde ze haar debuutroman Soms sneeuwt het in april.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden