PREMIUM

Harry de Winter & Yvonne van den Hurk: “Als ik me voorstel dat hij er straks niet meer is, voelt dat als opengereten worden”

null Beeld Petronellanitta
Beeld Petronellanitta

Tv-producent en presentator Harry de Winter (73) en actrice Yvonne van den Hurk (63) zijn bijna dertig samen, maar wonen apart. In 2020 kreeg Harry de diagnose asbestkanker. “Ik heb een fantastisch leven gehad.”

José RozenbroekPetronellanitta

Halverwege het interview, als Yvonne nog een kopje thee heeft gezet en chocoladekoekjes presenteert uit een enorme blauwe Nivea-trommel, zegt ze: “Leven met een kankerpatiënt is soms zwaar en moeilijk, dat zal ik niet ontkennen. Maar ondanks alle narigheden is Harry een patiënt die het ongelooflijk draagt. Hij beklaagt zich niet, hij regelt alles zelf, gaat overal achteraan. Zoals hij ook zijn bedrijf heeft geleid, zo leidt hij ook deze ziekte. Dat vind ik bijzonder, en dan kan ik ook wel wat nukken verdragen.”

Yvonne, dat is actrice Yvonne van den Hurk (63), bij het grote publiek bekend van onder meer Pleidooi, Unit 13, Bloedverwanten en Hormonologen en in kleine kring als schrijver en schilder. Harry is Harry de Winter (73), tv-producent, deejay 40UP, presentator en kunstenaar. We spreken elkaar in zijn huis, een grote loft in een oude fabriek in de Amsterdamse Plantagebuurt, vol kunst en snuisterijen, en waar het zonlicht gul naar binnen stroomt. In een hoek achter een deur een altaartje voor zijn ouders, met foto’s en een door Yvonne geschilderd portretje van zijn vader en moeder. Harry (trots): “Ze wil het niet weten voor de buitenwereld, maar ze is echt heel erg goed.”

In de laatste aflevering van Wintertijd, eind 2021, het programma waarin Harry met bekende Nederlanders in gesprek ging over hun leven en de rol van muziek daarin, werd hij zelf geïnterviewd door Jeroen Pauw. Daarin vertelde hij dat hij sinds 2020 asbestkanker heeft. Beter worden kan niet meer, wel sprak hij de hoop uit dat hem nog wat jaren zijn gegund.

Het laatste nummer dat Pauw voor hem draaide, heet Schommel van de liefde, van Alex Roeka.

De schommel van de liefde

Daar sta je uit het raam te kijken

In de lege avondstraat

Je rug verraadt een stil verdriet

Ik leg mijn arm om je schouder

Streel je zachte koele huid

Meer kan ik eigenlijk niet

En het gaat op en neer, hoog en laag en wil steeds meer

Het is de schommel van de liefde, de troon van het verbond

Het levenslange heen en weer tussen de wolken en de grond

Dat liedje ontroerde je, zag ik toen.

H: “Alex Roeka was ooit een zeeman en een junkie, en werd toen muzikant. Ik ben fan van het eerste uur.”
Y: “Toen we vijfentwintig jaar samen waren, hebben we een feest gegeven en Alex gevraagd of hij wilde komen spelen. Dit heeft hij toen ook gezongen. Het is voor ons een heel speciaal liedje.”

Zwaaide die liefdesschommel vaak wild heen en weer?

H: “Natuurlijk was niet elke dag gelukzalig en harmonieus, maar we hebben heel erg ons best gedaan. Vooral in het begin was dat wel nodig.”

In het begin? Leg eens uit.

H: “Het begon als een cliché. Yvonne speelde in Pleidooi, een tv-serie die ik produceerde. Ik was getrouwd, ik had twee kinderen, maar we werden verliefd, er was geen houden aan. Wel hebben we geprobeerd er enigszins harmonieus uit te komen met z’n drieën.”
Y: “Met behulp van een therapeut, die met Harry sprak, zijn ex of met mij of met ons drieën.”
H (lacht): “Een heel project. We hebben het nog nét niet op de planken gebracht, maar ingewikkeld was het wel. Het heeft wel tien jaar geduurd voordat we met die therapeut, Toos heet ze, konden stoppen.”
Y: “Zo’n therapeut als Toos kan ik iedereen die zijn nukken laat prevaleren aanraden.”
H: “Mijn leven valt uiteen in twee delen, vóór en na 1993. Yvonne is mijn grote liefde uit dat tweede deel. We hebben een latrelatie, dat werkt heel goed voor ons.”

null Beeld

Jullie hebben nooit de behoefte gehad om samen te wonen?

Y: “We vinden het allebei fijn om soms alleen te zijn. Daarnaast hebben we onze eigen vrienden, onze eigen bezigheden. We hoeven niet alles te delen.”
H: “Je bent hier wel vaak. En als we naar ons huis in Spanje gaan zijn we dag en nacht samen.”

Wat zijn fijne dingen om alleen te doen?

Y: “Opstaan en meteen gaan schilderen, bij wijze van spreken in mijn onderbroek. De deur uitlopen zonder eerst te overleggen. Iets kopen zonder verantwoording af te leggen. Ik vind het fijn mijn eigen wereld te hebben.”
H: “Soms kijken we vanuit onze eigen huizen op dezelfde tijd naar dezelfde Netflix-serie. Zo keken we gisteravond samen Better call Saul. Dan spreken we af hoe laat we beginnen, en gaat Yvonne na afloop voetbal kijken en ik slapen.”

null Beeld

Is de behoefte om elkaar te zien bij jullie beiden even groot?

Y: “Dat gaat allemaal vanzelf.”
H: “We slapen zo’n drie keer per week bij elkaar. Soms hebben we tussendoor een eetafspraak en gaan we daarna weer allebei naar ons eigen huis.”
Y: “Als je samen kinderen hebt, dan is het natuurlijk anders. Harry had al kinderen voor wie hij om het weekend zorgde. Ik wist heel zeker dat ik ze niet wilde.”
H: “Dat paste ook niet bij ons leven: we zijn reizigers, We hebben huizen in Friesland, Bonaire, Spanje. We willen hard werken, maar ook de hort op.”
Y: “We hebben nu vier kleinkinderen. De oudste is eenentwintig is en de jongste ruim een jaar. Harry is geen doorsnee opa die steeds wil oppassen. Daardoor kunnen we veel tijd met elkaar doorbrengen.”
H: “Ik wilde nooit een opa-dag, want ik zou niet weten wat ik na anderhalf uur met een kind moet doen. Maar ik ben wel een heel leuke opa. De kleinkinderen zijn heel gek met muziek, en dat doen we weer samen. Laat ik ze The Beatles horen of we gaan een beetje gitaarspelen.”

Hoe is het nu met je, Harry?

H: “Merkwaardig.”

Harry vertelt hoe ze in 2020, vlak voor corona de wereld lamlegde, naar Nieuw-Zeeland vlogen, en hij na dertig uur vliegen bij aankomst benauwd werd. “In het ziekenhuis werd vocht in mijn longen gevonden, ze raadden me aan om me in Nederland verder te laten onderzoeken. We zijn meteen weer naar huis gevlogen. Ik was totaal depressief. Shit, dacht ik, ik heb kanker.”

In Nederland werd hij twee maanden lang binnenstebuiten gekeerd. “Toen zei de dokter: ‘Geen idee wat je hebt, maar je hebt geen kanker.’ Ik was vreselijk opgelucht. We gingen alsnog met vakantie naar Bonaire. Na terugkomst kreeg ik een kijkoperatie, waar ik totaal onbevangen naartoe ging. Ik dacht: kanker is het niet, dus wat kan mij nog overkomen? Diezelfde dag nog verscheen een arts aan mijn bed. Hij schoof de gordijntjes opzij, stak zijn hoofd erdoor en zei: ‘Slecht nieuws, het is toch kanker. Asbestkanker. En dat is niet te genezen.’ Yvonne heeft nog een schilderijtje gemaakt van mijn blik op dat moment: totaal knock-out. Geen idee hoe ik aan asbestkanker kom. Ik verzamel bakelieten radio’s en de bedrading werd soms met asbest gelijmd. Misschien is dat het? Een pluisje asbest kan na dertig jaar funest blijken. Ik werd doorverwezen naar het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis. Daar zei de specialist: ‘Nou Harry, dodelijk, dodelijk… We gaan proberen er een chronische ziekte van te maken.’ We zijn nu twee jaar verder. Eerst spoten ze talkpoeder tussen mijn longvlies en long, zodat het vocht niet meer in de long kon dringen. Dat heeft een jaar gewerkt. Toen dat niets meer uithaalde, kreeg ik immunotherapie. Ook die sloeg aan. Maar op Koningsdag kreeg ik een fikse longontsteking en moest ik weer de molen in. Nu ben ik aan de chemotherapie, die tot nu toe zijn werk lijkt te doen.”

Y: “Het is een haarbesparende chemo.”
H (spottend): “Voor een oude hippie is dat natuurlijk belangrijk. Hoe mijn haar zit, hoort bij mijn quality of life.”

Hoe is het om zo in spanning te leven?

H: ‘Eén ding is zeker: als ik zevenenzeventig word, heb ik het goed gedaan. We leven nu van scan tot scan, van deadline naar deadline, maar we zitten hier niet te beven, hoor. We plannen nu mijn expositie voor het najaar, maar wie weet hoor ik binnenkort dat ik ben uitbehandeld. Dan begint een nieuwe fase. Wat ga ik dan doen? Als ik me echt klote ga voelen, ga ik niet in een ziekenhuisbed liggen tot het einde komt. Dan neem ik het heft in eigen hand.”

Heb je geen wensen meer?

H: “Nee, die heb ik niet. Ik heb altijd gedaan wat ik wilde doen en een fantastisch leven gehad. Wel zei ik tegen mijn zoon in Amerika, toen ik hem belde om te vertellen dat ik ziek ben: ‘Misschien moet jij nog een kind krijgen, dat zou leuk zijn.’ Hij mompelde iets over de onregelmatige eisprong van zijn vriendin en dat het niet zo simpel was. Drie weken later bleek ze zwanger.” Lacht. “Dus een schattig Joods-Taiwanees kleindochtertje kon ik nog van mijn lijstje strepen.”

En op de valreep ook nog een expositie.

H: “Sinds een aantal jaren maak ik kastjes waarbij ik allerhande zooi met elkaar combineer, spullen die ik in de loop der jaren heb verzameld. Yvonne schildert vaak de achtergronden. Zo rommelen we de dag door als we in Spanje of op Bonaire zijn. Die kastjes verkocht ik al op Bonaire en in Miami, maar nu komt er ook een tentoonstelling in Nederland. Dat heb ik lang afgehouden, omdat ik niet wilde dat de mensen zouden denken: weer zo’n BN’er die zo nodig de kunstenaar moet uithangen.”

null Beeld

Yvonne, jij gaat over een poosje alleen verder.

Y: “Soms overvalt me uit het niets een groot verdriet. De gedachte: stel dat mijn maatje er straks niet meer is? Ik grijp me vast aan elke strohalm: o, hij is ziek van een longontsteking, niet van de kanker. Kijk, je kunt niet de hele tijd leven met het besef dat het een dodelijke ziekte is. Dan kun je ook niet meer leven.”

Even is ze stil. Dan: “Ik denk dat het besef van je eigen dood minder erg is dan het besef van de dood van je partner. Dan zou ik hetzelfde zeggen als Harry: ik heb een geweldig leven gehad. Maar als ik me voorstel dat hij er niet meer is, dan voelt dat als opengereten worden. Daar kan ik me niet tegen wapenen.”

Harry, je vader heeft Auschwitz overleefd, maar verloor er zijn eerste vrouw en kind. Je moeders verloofde is ook in het kamp omgekomen. Wat is voor jou de zin van het leven?

H: “De zin van het leven is het leven zelf. Ervoor en erna is er niks.”

Onderstreept je familiegeschiedenis dat?

H: “Als je ziet wat mijn ouders nog van het leven hebben gemaakt… Drie jaar na de oorlog komen ze elkaar tegen. Ze besluiten samen opnieuw te beginnen, en hun kinderen een gelukkig leven te geven. Dat is ze gelukt. Mijn broer Micha heeft laatst een heleboel negatieven van vroeger gedigitaliseerd. Die foto’s… Daarop zie je een vrolijk gezin met veel verkleedpartijen en lol. En zo wás het ook. En passant heeft mijn vader de anticonceptiepil nog uitgevonden.”

Hij schudt tevreden zijn hoofd. “Dat hebben ze echt goed gedaan. Natuurlijk hebben mijn broer en ik die ellende meegekregen, maar niet op een manier die ons heeft gekraakt. Mijn moeder zei altijd: ‘We hebben drie jaar gehuild, hoe lang kun je blijven huilen? We wilden een goed voorbeeld geven aan wie het leven wél mag leven.’”

Y: “Ik heb jou nooit zien huilen.”
H: “Ik kan niet huilen. Alleen als een kind wordt geboren, dan huil ik.”
Y (ironisch): “Ze zeggen dat longziekten gestolde tranen zijn...”
H (vrolijk): “Ach, spirituele onzin!”
Y: “Er zit toch iets van die tweede generatie in hem, daarvan ben ik overtuigd.”

null Beeld

Yvonne, je man kan goed praten. Val je weleens weg naast hem?

Y: “Harry genereert veel aandacht, is heel aanwezig... Vandaar ook dat we niet samenwonen, dat ik een plek heb waar ík de baas ben. Hij is zo’n baasje: hij bepaalt hoe hoog de verwarming of de airco gaat. Maar nee…”
H: “Bij jou gaat-ie op zeventien graden. Ik wil het altijd warm stoken. Daarom vlucht ik in de winter ook weg naar warme oorden.” Hij rilt. “Januari, februari, vréselijk. Ik ben een klimaatvluchteling avant la lettre.”
Y (onverstoorbaar): “…maar nee, ik val niet weg naast hem. Hij duwt me ook naar voren, hij stimuleert me in alles wat ik doe: schilderen, schrijven, produceren, dingen máken. Het nadeel daarvan is dat ik daardoor tegenwoordig minder goed naar een regisseur kan luisteren.”

Zien we je daarom niet vaak meer in grote dramaproducties?

Y: “Dat is een van de redenen, ja. Een andere reden is dat ik het steeds moelijker vind om te roepen: hallo, ik ben er ook nog! Als je dat niet vaak genoeg doet, raak je uit zicht.”
H: “Het is een raar vak, je moet altijd doen wat een ander zegt. Yvonne is een Leeuw, ze weet heel goed wat ze wil. Ze vraagt dóór: waarom moet ik het zus of zo doen? Dat werkt niet altijd makkelijk.”

Zou je nog willen spelen?

Y: “Ik vind het vak ontzettend leuk. Ik mis het proces van samen iets maken. Er zijn ook zo veel mooie dramaseries en films waarin ik zou willen spelen. Maar ja, dan moet ik wel die vinger opsteken. Dat vind ik echt heel moeilijk.”

Is dat trots? Of bescheidenheid?

Y: “Beide denk ik.”
H: “Ik denk trots. Kom, je weet toch dat je goed kunt spelen? Je hebt talent voor dit vak, je bent ervoor opgeleid.”

Yvonne, wat is voor jou de zin van het leven?

Y: “Ik besef al zo lang ik kan nadenken: van elke dag iets maken, dát is zinvol. De ziekte van Harry bevestigt dat alleen maar. Wat maak je van de dag, welk licht laat je erop schijnen?”
H: “Bij Yvonne wil het glas nog wel eens halfleeg zijn. Bij mij is het altijd halfvol. Met een duwtje van mijn kant wil haar glas ook wel halfvol raken.”

Yvonne, kijkt Harry aan. “De zin van het leven is léven. Dat is wel wat jij mij hebt geleerd.”

Laat ons door de jaren zwaaien

In de duizeling verwaaien

Tussen vervulling en gemis

En ons ermee gelukkig weten

Omdat het onvervalste leven

Nu eenmaal die wilde slinger is

Ja, het gaat op en neer en hoog en laag en wil steeds meer

Het is de schommel van de liefde, de troon van het verbond

Het levenslange heen en weer tussen de wolken en de grond

Uit: Schommel van de liefde, Alex Roeka

out of the box

Harry de Winter exposeert van 22-25 september in Weisbard, de galerie van Hugo Borst, in Rotterdam. Van 29 september tot en met zondag 2 oktober is zijn werk te zien in de Beurs van Berlage in Amsterdam. De gehele opbrengst van de tentoonstelling gaat naar kankeronderzoek. weisbard.nl en beursvanberlage.com

Styling: Ramona da Cruz Lopes. Haar en make-up: Astrid Timmer

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden