PREMIUMInterview

Mieke van der Weij: “Ja, ik wilde kinderen, ik heb zelfs drie keer ivf geprobeerd”

null Beeld Marloes Bosch
Beeld Marloes Bosch

In het weekend is presentatrice Mieke van der Weij (68) nog altijd een vaste waarde op NPO radio 1. “Ooit houdt het op, daar hoef je geen helderziende voor te zijn. Maar nu nog niet.”

Liddie AustinMarloes Bosch

Mieke van der Weij (68) vindt het leuk om geïnterviewd te worden, maar ze vraagt zich wel af of ze nog iets nieuws te vertellen heeft. “De grote lijnen van mijn leven zijn wel bekend. Dat ik een gereformeerde opvoeding heb gehad, in een onderwijzersgezin in een dorp ben opgegroeid, dat ik naar Amsterdam ben gegaan om Neerlandistiek te studeren, dat ik daarna via Het Parool in de radio- en televisiewereld ben gerold. Ik kan er niks anders van maken. Waarom vraag je me niet wat ik van elektrische fietsen vind? Daar heb ik toevallig een uitgesproken mening over: die vind ik verschrikkelijk. Laat mensen gewoon fietsen, die elektrische fietsen zijn alleen maar een extra belasting voor het milieu.” Genoteerd. Ze heeft deels gelijk: Mieke van der Weij, wie is er niet groot mee geworden? We kennen haar van radio en televisie, altijd goed geïnformeerd en bijdehand. Prettig om naar te kijken en om naar te luisteren. Ze is iemand die altijd genoeg te melden heeft. Maar omdat ze zelf ook interviewt en dus het klappen van de zweep kent, zou ze graag iets níeuws over haar leven willen vertellen. Ze denkt even na. “Wat wel is veranderd, is dat mijn jongste zusje in november is overleden”, zegt ze dan. “Het is raar: wij waren altijd met z’n vieren. Onze ouders zijn al lang dood. Al zagen we elkaar niet allemaal even vaak, het voelt gek om nu ineens met z’n drieën te zijn. Het is misschien een cliché, maar het werkt ook relativerend. Mijn zusje was jonger dan ik! Dat zij er niet meer is, maakt mij dankbaarder voor het leven. Ik zeur niet meer over ouderdomsdingetjes, over rimpels in mijn gezicht of lelijke vouwen in mijn hals. Als ik die neiging nog weleens had, is dat nu klaar. Wie weet komt die neiging na verloop van tijd weer terug, hoor. Maar nu even niet.”

null Beeld

Hoe was de band met je zusje?

“We waren niet zo heel hecht, eigenlijk. Dat had ook te maken met de samenstelling van ons gezin: ik heb een zus die ouder is, toen kwam ik, daarna mijn broer en het zusje dat is overleden. Joke en ik waren de oudsten, we deelden een kamer. Dat was ook niet altijd makkelijk, juist als je een hechte relatie hebt, kan er frictie ontstaan. Dat is ook wel gebeurd. Maar toch: we zijn nog steeds close. Mijn jongste zusje zat eerst in het onderwijs, later is ze gaan reizen en uiteindelijk is ze met haar man in Frankrijk gaan wonen. Dat maakte het contact niet makkelijker. Maar de drie jaar dat ze ziek was hebben we de banden kunnen aanhalen. Ze had uitgezaaide darmkanker en werd deels in Nederland behandeld. Toen ze in Frankrijk stierf, waren Joke en ik daar op haar verzoek bij. Het was mooi en het blijkt toch troostend te zijn als je met een goed gevoel op zoiets kunt terugkijken.”

Ben je sinds de dood van je zusje ook je werk gaan relativeren?

“Nee, mijn werk blijft belangrijk voor mij. Natuurlijk moet ik me net als andere mensen van mijn leeftijd verhouden tot het ouder worden en vraag ik me af hoelang ik nog relevant ben en dingen moet blijven doen. Dat is logisch als je boven de zestig bent. Ik doe mijn werk nog steeds heel graag, maar mocht het om de een of andere reden wegvallen, dan heb ik niet het idee dat ik niet op een leuke manier zou kunnen doorleven. Ik bén niet mijn werk, hoewel het door de jaren heen een groot deel van mijn identiteit is gaan uitmaken.”

Dat kon ook omdat je geen kinderen hebt.

“Dat is waar. Ik zit nu in de fase dat al mijn vriendinnen oma worden.”

En?

“Ik vind het afschuwelijk. Nou, afschuwelijk, dat kwam er misschien te hard uit. Het is ook niet zo dat het er van mij nooit over mag gaan. Maar laatst stond ik met een clubje vrouwen te praten tijdens de pauze van een of andere voorstelling, en zij hadden het allemaal over hun kleinkinderen. Ik snap ook wel dat ze dat heel erg leuk vinden, maar ik dacht: ik ga nu even naar de wc. Ik voelde me een beetje buitengesloten.”

null Beeld

Heb je zelf nooit kinderen gewild?

“Op een gegeven moment wel. Ik heb zelfs drie keer ivf geprobeerd, dus ik heb er echt mijn best voor gedaan. Toen het niet lukte, heb ik me daarbij neergelegd. Sommige vriendinnen die wel moeder werden, raakte ik kwijt. Met mijn zus Joke wilde ik dat absoluut niet, dus dat heb ik anders aangepakt: ik ben heel erg betrokken geweest bij haar gezin. Joke zei ook: ‘Ik vind het fijn als je een beetje meedoet, want het is best een hijs.’ Ik heb veel op haar vier kinderen gepast toen ze klein waren, ze kwamen ook geregeld logeren. We hebben daardoor een sterke band opgebouwd, ze vertellen mij dingen die ze niet aan hun ouders vertellen. Ik denk dat tantes heel belangrijk kunnen zijn voor kinderen. Jokes oudste zoon wordt nu vader, dus wie weet loopt het met het grootouderschap ook zo en ga ik dan ook het oma-zijn meer beleven.”

Terug naar het werk: je hebt een lange carrière bij verschillende omroepen achter de rug.

“Ik heb lang gedacht: is er iets mis met mij, dat ik het elke keer weer verderop moet zoeken en nooit ergens in vaste dienst word genomen? Ben ik te weinig flexibel? Is het mijn karakter? Dat is veranderd door het juryrapport toen ik drie jaar geleden de Zilveren Reismicro-foon won. Daarin stond, even in mijn eigen woorden samengevat: Mieke heeft zich nooit iets aangetrokken van al die omroepen, ze is gewoon lekker haar eigen gang gegaan.”

Had je er zelf nooit zo naar gekeken?

“Eigenlijk niet, daarom was het zo leuk. Je kunt het dus als een pre zien hoe ik het doe en heb gedaan. Mijn man zegt ook: ‘Als jij in vaste dienst was geweest bij een omroep, was je allang met pensioen gestuurd. Doordat je altijd onafhankelijk bent geweest, kun je nu lekker doorwerken.’ Dat is ook waar. Misschien is het inderdaad een voordeel dat het zo is gelopen. Ik wil ook niet in de klaagstand staan. Natuurlijk zijn er tijden geweest waarin ik dacht: ik zou dit wel willen, ik zou dat wel willen, maar daar ben ik mee opgehouden. Ik denk nu: het is geweldig dat ik al die leuke dingen doe, MAX Nieuwsweekend op zaterdagochtend, Met het oog op morgen op zondagavond.”

null Beeld

Heb je in je carrière dingen meegemaakt die nu als grensoverschrijdend gedrag worden gezien?

Lachend: “Ik denk dat iedere vrouw die wel heeft meegemaakt, maar ik heb er nooit lást van gehad. Toen ik bij Het Parool werkte, kwam hoofdredacteur Wouter Gortzak, hij is inmiddels overleden, soms achter me staan om ‘even mijn schouders te masseren’. ‘Ik vind dit niet prettig’, zei ik dan. ‘Ik ervaar dit als een ongewenste intimiteit.’ Dan hield hij ermee op. Ik beet van me af. Misschien durven mannen het bij mij ook niet zo, straal ik iets uit van: kom me niet te na. Maar ik snap het ook. Als je in een situatie zit waarin iemand macht over je heeft, en dat is in Hilversum vaak zo, ben je kwetsbaar. Zeker als je heel jong bent, zoals de kandidaten van The voice. Dan kunnen er makkelijk dingen gebeuren die je liever niet wil. Het is goed dat dat nu naar buiten komt.”

Let je meer op je woorden in deze tijd waarin iedereen ‘woke’ is?

“Omdat ik anders misschien gecanceld word? Welnee. Ik krijg sowieso voortdurend commentaar op wat ik op de radio zeg. Tijdens de uitzendingen van MAX Nieuwsweekend wordt er tweeënhalf uur getwitterd door Jan en alleman en die nemen echt geen blad voor de mond. Afgelopen zaterdag las ik nog een commentaar dat ik wel vaker krijg en waarvan ik me weleens afvraag of ik me er iets van moet aantrekken: ‘Mieke moet weer laten weten dat ze het allemaal beter weet!’ Ik begrijp niet waarom dat zo is, maar het wordt kennelijk niet op prijs gesteld als je laat merken dat je kennis hebt. Gelukkig zijn er ook mensen die het juist wel leuk vinden en weet ik inmiddels dat je niet door iedereen leuk en aardig gevonden kunt worden. Ik heb een vak waarin je voortdurend wordt beoordeeld. Vroeger was het een ingezonden brief, nu krijg je terwijl je nog bezig bent al te horen wat mensen van je vinden. Ik probeer me daar voor een groot deel voor af te sluiten. Ik zit niet op social media, niet op Twitter, ik heb geen Facebook-account. In het begin zei iedereen dat ik een heleboel zou missen, maar dat valt volgens mij reuze mee. De dingen die belangrijk zijn, lees ik wel in de krant. Mijn man zit trouwens wel op Twitter.”

Heb je een idee wat hij daar doet?

“Jawel, af en toe kijk ik. Maar het gaat altijd over onderwijs, hij twittert eigenlijk nooit iets persoonlijks. Toen ik die Zilveren Reismicrofoon won, heeft hij dat wel getweet.”

Hoe dan? Trots op Mieke, of zoiets?

“Nee, gewoon het bericht, zonder commentaar. Dat vond ik heel lief, want anders doet hij dat nooit.”

Heb je tijdens corona vaker thuisgezeten?

“Ja, en ik vond er niks aan. Ik vond het heel erg dat ik ’s avonds niet naar een voorstelling, een concert of naar de opera kon. Mijn man is ontzettend leuk, maar ik vind het ook fijn als hij af en toe even ophoepelt. Hij doet veel dingen internationaal in het hoger onderwijs. Hij is nu eens hier en dan weer daar, en dan komt hij weer gezellig thuis. Zo vinden we het allebei prettig. Door corona kwam dat reizen grotendeels stil te liggen. Hij zoomde zich een ongeluk in zijn kantoortje en daarna zaten we elke avond tegen elkaar aan te koekeloeren. Het is goed gegaan, hoor. We konden het er ook over hebben hoe anders het ineens was, en we zijn veel Netflix-series gaan kijken.”

null Beeld

Was dat nieuw voor jullie?

“Totaal! We hebben Dix pour cent gezien, heel goed. En The restaurant. Sijbolt had daar niet zo veel mee, maar ik vond het wel leuk. Shtisel, over een orthodox-joodse familie. The crown natuurlijk. We hebben ook alle James Bond-films achter elkaar gekeken, van de allereerste tot de meest recente. Zo kwamen wij de coronawinters door. Nu het leven weer gewoon is, doen we het niet meer. Onze Netflix-fase is voorbij.”

Je hebt weleens gezegd dat je in het harnas wil sterven.

“Dat klinkt wel heel stoer hè? Wat ik bedoel, is dat ik mijn werk graag blijf doen zolang ik het leuk vind en het om aan te horen is. MAX Nieuwsweekend is nog steeds het best beluisterde programma van de zender, de zondagavond is de best beluisterde avond van Het oog. Ooit houdt het natuurlijk op, daar hoef je geen helderziende voor te zijn. Wat is die strofe ook alweer uit dat gedicht van J.C. Bloem? Ik dacht dat ik hem uit mijn hoofd kende, daar val ik mezelf weer tegen. Even opzoeken… Daar heb ik hem: ‘Niet anders is de gang van ieder leven: men raakt aan het eind van alle dingen los’. Zo is het. Ik kan me voorstellen dat ik op een gegeven moment denk: het is mooi geweest, laat iemand anders het nu maar doen. Ik ben eigenlijk ook wel benieuwd wat er dan gaat gebeuren. Voor mij als cultuurvreter is er genoeg te genieten, misschien ga ik wel weer schrijven. We zullen zien. Ik schuif het nog voor me uit. Zolang het leuk is en het goed gaat, is dit een heel fijn bestaan.”

Over Mieke van der Weij

Mieke van der Weij (68) presenteert op zaterdagochtend samen met Peter de Bie het populaire NPO Radio 1-programma MAX Nieuwsweekend. Elke zondagavond presenteert ze Met het oog op morgen. Mieke is sinds 2004 getrouwd met bestuurder Sijbolt Noorda.

Styling: Ora Bollegraaf | Haar en make-up: Theo Hopman | M.M.V. Topshop (transparant overhemd), Zara (beige broek, wit colbert, witte broek), H&M (ribhemdje, slippers), Nubikk via Omoda (sneakers)

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden