Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Zoek binnen:

Zo slecht is alcohol nu écht

Met al die feestdagen is (meer) alcohol drinken bijna onvermijdelijk, toch? Helaas, het schadelijke effect van alcohol begint al bij 1 glas per dag. Het roer moet om, vinden experts. “Minder alcohol drinken is gewoon een kwestie van wennen.”

Na een drukke dag even bijkomen met een glas wijn op de bank: we doen het massaal. 80 procent van de Nederlanders van 12 jaar en ouder is een regelmatige drinker. Gewoon, omdat het lekker is. In 1960 dronk iedere Nederlander gemiddeld 2,6 liter pure alcohol per jaar. Anno 2016 is dat gestegen naar 9,6 liter, ruim 750 glazen per jaar. Onwaarschijnlijk veel, zegt René Kahn. De Utrechtse psychiater en hoogleraar houdt in zijn pas verschenen boek Op je gezondheid? een pleidooi voor een leven waarin drank nog maar een bescheiden rol speelt. De reden: veruit de meeste gezondheidsproblemen worden veroorzaakt door matig alcoholgebruik, betoogt hij.

Advertentie

1 glas per dag
“We begrijpen allemaal dat een alcoholverslaving levens verwoest. Maar wat veel mensen nog niet weten, is dat ook het drinken van 1 of 2 glazen wijn of bier per dag ongezond is.” Jarenlang hebben wetenschappers en artsen geroepen dat een beetje alcohol juist goed is voor hart en bloedvaten. Inmiddels weten we dat het bewijs voor die zogenaamd gunstige effecten wankeler is dan eerder werd aangenomen, stelt Kahn. “En dat schadelijke effect van alcohol begint al bij 1 glas per dag.”

Goed voor het hart?
Kahn is niet de enige die alarm slaat. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) bracht onlangs een rapport uit. Wat blijkt: alcohol kost de samenleving jaarlijks tussen de 2,3 en 2,9 miljard euro. Ziekte, verkeersongevallen, huiselijk geweld: het vrolijke imago van het neutje dat ontspannen, losjes, rozig en roezig maakt, is met dit rapport definitief ten grave gedragen. Maar hoe kan het dan dat alcohol zo’n goede pers had? Het begon allemaal in de jaren 90, toen onderzoekers fraaie studies publiceerden over met name rode wijn. 1 of 2 glazen rood per dag zou het risico op hart- en vaatziekten verminderen. De media pikten het nieuws gretig op. Opeens stond het overal: rode wijn is goed voor het hart. Ook artsen hielden hun patiënten voor dat 1 glaasje per dag helemaal zo slecht niet was. Ze geloofden dat bepaalde antioxidanten in rode wijn, polyfenolen zoals resveratrol, het hart en de bloedvaten beschermden. Pas later realiseerden onderzoekers zich hoe weinig polyfenolen er in rode wijn zitten – een stuk minder dan in thee – en bovendien was het onderzoek vooral bij muizen en fruitvliegjes gedaan.

“MINDER DRINKEN GEEFT MINDER RISICO OP BORSTKANKER”

Martijn Katan
Tot op de dag van vandaag staat niet vast dat alcohol hart- en vaatziekten voorkomt, zegt ook voedingswetenschapper Martijn Katan, bekend van zijn bestsellers Wat is nu gezond?. “We realiseren ons nu dat die matige drinkers vaak hoger zijn opgeleid dan de geheelonthouders en dat ze veel meer gezonde dingen doen: sporten, niet roken, gezond eten. Misschien is dat de reden dat zij minder hartinfarcten krijgen.” 3 speciale stoffen in rode wijn doen in elk geval niets, zegt hij. Rode wijn is ook niet gezonder dan bier of wodka, stelt hij. Katan is er duidelijk over: een glaasje alcohol moet kunnen, maar denk niet dat het gezond is.

Alcohol en borstkanker
Er zijn 2 groepen voor wie drank extra risico’s voor de gezondheid inhoudt: vrouwen en jongeren. Volgens psychiater Kahn vormt borstkanker het grootste gevaar voor drinkende vrouwen. “Als een vrouw jarenlang elke dag 1 glas alcohol nuttigt, verhoogt ze haar kans op borstkanker met 10 procent. En dat risico neemt bij elk glas extra met 10 procent toe.” Bij 2 glazen per dag neemt ook het risico toe op darmkanker, slokdarmkanker en mond- en keelkanker (vooral in combinatie met roken). En ook hoge bloeddruk, maagklachten en dementie liggen op de loer. Toch is dat allemaal relatief vergeleken met het risico op borstkanker, zegt Kahn.

Hippocampus
Voedingswetenschapper Katan bevestigt de bevindingen van Kahn. “Ja, het effect van alcohol op borstkanker begint inderdaad al bij het eerste glaasje. Het is geen heel groot effect, maar minder drinken is een van de weinige dingen die je zelf kunt doen om je risico op borstkanker te verminderen. Vóór je 20e kinderen krijgen, werkt trouwens nóg beter…” Bij jongeren zijn de effecten op de hersenontwikkeling het grootst. Studies waarbij wetenschappers gebruikmaken van MRI-scans laten zien dat drinken de structuur van de hersenen bij pubers verandert. Alcohol tast het geheugencentrum aan, de hippocampus. De kleine hersenen, die verantwoordelijk zijn voor de coördinatie van – onder meer – bewegingen, raken eveneens beschadigd.

“WEIGERT IEMAND EEN GLAS WIJN? DRING DAN NIET AAN”

Stop met doorzakken
Binge drinking, oftewel doorzakken, geeft de grootste schade. En dan spreek je over 5 glazen per avond, zegt Kahn. “Inderdaad, voor veel mensen is dat een vrij gewone hoeveelheid op een zaterdagavond. Maar het is veel te veel. Wil je minder gaan drinken, dan is dit een van de belangrijkste regels: nooit meer doorzakken. En probeer als ouders ook niet te veel te drinken. Een kind leert alcohol drinken door het psychologische principe van nadoen. Als je kind of puber van jou leert dat je elke dag wijn nodig hebt om te ontspannen, geef je misschien niet het goede voorbeeld.”

Alcohol afschaffen?
Alcohol helemaal afschaffen is niet nodig, vindt de hoogleraar. “Nee, ik pleit niet voor drooglegging. Zelf drink ik 2, misschien 3 glazen per week. Niet meer. En natuurlijk is het leuk als er tijdens de feestdagen een fles wijn op tafel komt. Maar probeer het eens met een fles minder te doen. En: laat tieners geen alcohol drinken. Ook niet 1 glaasje, voor de gezelligheid, omdat het Kerst is. De schade voor de hersenen is te groot.”

Zonder alcohol is het ook leuk
Martijn Katan: “Mensen moeten zich realiseren dat alcohol niet gezond is. En dat het daarom onethisch is om alcohol aan te bieden aan iemand die niet drinkt, of aan te dringen om wel een glas te nemen als iemand nee zegt. Dat is hetzelfde als een niet-roker aandringen om een sigaret op te steken. Besef ook dat geheelonthouders vaak mensen zijn die problemen met alcohol hebben gehad of alcoholgebruik uit de hand hebben zien lopen, bijvoorbeeld bij een vader of moeder. Kinderen van ouders met een alcoholverslaving lopen toch al een fors groter risico om alcoholist te worden, want alcoholisme is erfelijk. Niet aandringen dus. Ook zonder alcohol kun je gezellig feestvieren.”

LEES OOK:

Berichten van Libelle gratis ontvangen op WhatsApp? Meld je nu aan!

BEKIJK OOK: In de serie Zeg nou zelf vertellen vrouwen wat ze écht denken. In deze aflevering is de stelling: ‘Mijn puber mag thuis best alcohol drinken’

 

Tekst: Aliëtte Jonkers. Beeld: iStock

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Quel désastre: Franse wijnbouwers verwachten mislukte oogst

Alsof 2021 door corona nog niet lastig genoeg is, breekt er misschien een periode van droogte aan voor de wijnliefhebber. Het gaat namelijk dramatisch mis met de wijnoogst in hét wijnland van Europa: Frankrijk. Wijnboeren zetten zelfs vuurkorven in om hun wijnstokken te beschermen, maar het kwaad lijkt in sommige gebieden al geschied, zo meldt RTL Nieuws. Quel désastre!

Vervelend dus voor de gemiddelde Europeaan boven de 18 jaar, die in 2020 nog 24 liter wijn dronk.

Advertentie

Dramatische wijnoogst in Frankrijk

Wat is er gebeurd? Na de milde temperaturen in maart daalt het kwik ’s nachts ook in Frankrijk flink onder het vriespunt. De nachtvorst, die inmiddels al weken aanhoudt, heeft een rampzalig effect op de wijnoogst. Wijnstokken houden namelijk niet van zulke kou.

De Franse minister van Landbouw noemt de huidige ontwikkelingen ‘waarschijnlijk de grootste landbouwcatastrofe van het begin van de 21ste eeuw’. De Franse overheid werkt aan een noodplan. De kosten van de mislukte oogst worden al op bijna 2 miljard euro geschat.

Lees ook:
Dankzij dit trucje kun je elke wijn lekker laten smaken

Wijnbouwers getroffen

De balans is opgemaakt. Sinds afgelopen weekend zijn al honderden wijnboerderijen getroffen. Voor de wijnbouwers in de Bourgogne of het Rhônedal ziet het er niet rooskleurig uit. Ze verwachten een ‘vrijwel mislukte oogst’ waarbij gesproken wordt van een verlies van minstens 90%. Deskundigen lijken iets positiever gestemd. Hun verwachting is dat de oogst 33% lager uitvalt dan voorgaande jaren.

Wat betekent dit voor ons?

Het is nog niet duidelijk wat het uiteindelijk voor de wijndrinker in Nederland betekent. Raken de schappen leeg? Stijgen de prijzen? Of stappen we en masse over naar een Italiaans, Duits of zelfs Nederlands wijntje? Als de oogst inderdaad zo slecht is als ze nu voorspellen, betekent het misschien ook een financiële catastrofe voor de Meilandjes. Hun rode, witte en rosé wijn komt namelijk uit Frankrijk.

Mocht het inderdaad helemaal misgaan in Frankrijk, dan kun je altijd nog aan de Zuid-Afrikaanse wijn gaan. Ze hebben daar namelijk een wijnoverschot van 240 miljoen liter. Een mooi moment om hen uit de brand te helpen, dus.

Als je wijn drinkt, mors je weleens wat. Geen reden tot paniek: er zijn verschillende manieren om die rode wijnvlek uit je tafelkleed of kleding te verwijderen. 

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

1

Beeld: Getty Images

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Quel désastre: Franse wijnbouwers verwachten mislukte oogst

Alsof 2021 door corona nog niet lastig genoeg is, breekt er misschien een periode van droogte aan voor de wijnliefhebber. Het gaat namelijk dramatisch mis met de wijnoogst in hét wijnland van Europa: Frankrijk. Wijnboeren zetten zelfs vuurkorven in om hun wijnstokken te beschermen, maar het kwaad lijkt in sommige gebieden al geschied, zo meldt RTL Nieuws. Quel désastre!

Vervelend dus voor de gemiddelde Europeaan boven de 18 jaar, die in 2020 nog 24 liter wijn dronk.

Advertentie

Dramatische wijnoogst in Frankrijk

Wat is er gebeurd? Na de milde temperaturen in maart daalt het kwik ’s nachts ook in Frankrijk flink onder het vriespunt. De nachtvorst, die inmiddels al weken aanhoudt, heeft een rampzalig effect op de wijnoogst. Wijnstokken houden namelijk niet van zulke kou.

De Franse minister van Landbouw noemt de huidige ontwikkelingen ‘waarschijnlijk de grootste landbouwcatastrofe van het begin van de 21ste eeuw’. De Franse overheid werkt aan een noodplan. De kosten van de mislukte oogst worden al op bijna 2 miljard euro geschat.

Lees ook:
Dankzij dit trucje kun je elke wijn lekker laten smaken

Wijnbouwers getroffen

De balans is opgemaakt. Sinds afgelopen weekend zijn al honderden wijnboerderijen getroffen. Voor de wijnbouwers in de Bourgogne of het Rhônedal ziet het er niet rooskleurig uit. Ze verwachten een ‘vrijwel mislukte oogst’ waarbij gesproken wordt van een verlies van minstens 90%. Deskundigen lijken iets positiever gestemd. Hun verwachting is dat de oogst 33% lager uitvalt dan voorgaande jaren.

Wat betekent dit voor ons?

Het is nog niet duidelijk wat het uiteindelijk voor de wijndrinker in Nederland betekent. Raken de schappen leeg? Stijgen de prijzen? Of stappen we en masse over naar een Italiaans, Duits of zelfs Nederlands wijntje? Als de oogst inderdaad zo slecht is als ze nu voorspellen, betekent het misschien ook een financiële catastrofe voor de Meilandjes. Hun rode, witte en rosé wijn komt namelijk uit Frankrijk.

Mocht het inderdaad helemaal misgaan in Frankrijk, dan kun je altijd nog aan de Zuid-Afrikaanse wijn gaan. Ze hebben daar namelijk een wijnoverschot van 240 miljoen liter. Een mooi moment om hen uit de brand te helpen, dus.

Als je wijn drinkt, mors je weleens wat. Geen reden tot paniek: er zijn verschillende manieren om die rode wijnvlek uit je tafelkleed of kleding te verwijderen. 

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

1

Beeld: Getty Images

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Met deze laagdrempelige oefeningen blijf je fit zonder sportschool

Dat bewegen gezond is, weet iedereen. Naar de sportschool gaan is voor sommigen echter een brug te ver of niet mogelijk. Spinnen, je buikspieren trainen, de legpress: je kunt het eigenlijk best even laten. Maar zolang je déze oefeningen doet en verder een goede gezondheid hebt, kun je prima een tijdje zonder de sportschool.

We hopen natuurlijk dat sportscholen zo snel mogelijk weer open kunnen. Maar in tijden waarin de sportschool niet of beperkt toegankelijk is, zijn dit soort oefeningen natuurlijk ideaal.

Advertentie

Boodschappen dragen als HIIT-training

Sommigen halen één keer per week boodschappen in huis, anderen gaan iedere dag naar de buurtsuper. Het kan allebei: uit onderzoek blijkt namelijk dat het dragen van (zware) boodschappentassen gelijkstaat aan een HIIT-training (gedurende korte periodes zware fysieke inspanningen uitvoeren). Moet je nagaan als je iedere keer na het boodschappen doen twee volle boodschappentassen draagt. Belangrijke tip: blijf rechtop lopen.

De fiets of de trap pakken

Trainen vereist twee factoren: inzet en bewustwording. Zo kun je ervoor kiezen om, in plaats van de auto, de fiets te pakken. Ga dan ook meteen langs de bakker en de slager of fiets door dat ene leuke straatje. Maak er een uitje van: je hoeft immers niet meer naar de sportschool, dus die tijd kun je anders indelen.

Wees je bewust van je kantoor: áls je op kantoor mag werken, hoe vaak pak je dan de lift? Als je op driehoog werkt, dan kun je ook eens de trap nemen. Al is het maar een keer per week of alleen als je naar beneden gaat.

Je hippocampus trainen door te fietsen en wandelen

Niet alleen je lichaam wordt sterker en gezonder door sport, ook je geest heeft er baat bij. Ruim een miljoen werkende Nederlanders hebben last van burn-outklachten. Nog 250.000 Nederlanders zijn overspannen. Mocht je hier last van hebben of dagelijks veel stress ervaren, dan kan dat invloed hebben op je hippocampus. Die is essentieel voor het geheugenproces, dus moet je er goed voor zorgen.

HIIT-training is hier niet de oplossing voor: om je hippocampus (en daarmee je geheugen) een oppepper te geven, moet je matig intensief sporten. Dit houdt in dat je voor voldoende rust tussen oefeningen door zorgt, en dat je beter geen krachtsporten uit kunt oefenen. Voorbeelden van matig intensieve sporten zijn: badminton, rustig fietsen (maximaal 19 kilometer per uur) en stevig doorwandelen (maximaal 7 kilometer per uur).

Let goed op jezelf en bepaal welke doelen je voor jezelf wilt bereiken. Luister naar je lichaam en bel je vriendin om samen boodschappen te gaan doen, te wandelen, of te fietsen.

Door deze oefeningen ná het sporten te doen voorkom je spierpijn na het sporten:

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

1

Bron: Freundin, Alles over Sport, volksgezondheidenzorg.info, BMJ Journals. Beeld: Getty Images.

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Met deze laagdrempelige oefeningen blijf je fit zonder sportschool

Dat bewegen gezond is, weet iedereen. Naar de sportschool gaan is voor sommigen echter een brug te ver of niet mogelijk. Spinnen, je buikspieren trainen, de legpress: je kunt het eigenlijk best even laten. Maar zolang je déze oefeningen doet en verder een goede gezondheid hebt, kun je prima een tijdje zonder de sportschool.

We hopen natuurlijk dat sportscholen zo snel mogelijk weer open kunnen. Maar in tijden waarin de sportschool niet of beperkt toegankelijk is, zijn dit soort oefeningen natuurlijk ideaal.

Advertentie

Boodschappen dragen als HIIT-training

Sommigen halen één keer per week boodschappen in huis, anderen gaan iedere dag naar de buurtsuper. Het kan allebei: uit onderzoek blijkt namelijk dat het dragen van (zware) boodschappentassen gelijkstaat aan een HIIT-training (gedurende korte periodes zware fysieke inspanningen uitvoeren). Moet je nagaan als je iedere keer na het boodschappen doen twee volle boodschappentassen draagt. Belangrijke tip: blijf rechtop lopen.

De fiets of de trap pakken

Trainen vereist twee factoren: inzet en bewustwording. Zo kun je ervoor kiezen om, in plaats van de auto, de fiets te pakken. Ga dan ook meteen langs de bakker en de slager of fiets door dat ene leuke straatje. Maak er een uitje van: je hoeft immers niet meer naar de sportschool, dus die tijd kun je anders indelen.

Wees je bewust van je kantoor: áls je op kantoor mag werken, hoe vaak pak je dan de lift? Als je op driehoog werkt, dan kun je ook eens de trap nemen. Al is het maar een keer per week of alleen als je naar beneden gaat.

Je hippocampus trainen door te fietsen en wandelen

Niet alleen je lichaam wordt sterker en gezonder door sport, ook je geest heeft er baat bij. Ruim een miljoen werkende Nederlanders hebben last van burn-outklachten. Nog 250.000 Nederlanders zijn overspannen. Mocht je hier last van hebben of dagelijks veel stress ervaren, dan kan dat invloed hebben op je hippocampus. Die is essentieel voor het geheugenproces, dus moet je er goed voor zorgen.

HIIT-training is hier niet de oplossing voor: om je hippocampus (en daarmee je geheugen) een oppepper te geven, moet je matig intensief sporten. Dit houdt in dat je voor voldoende rust tussen oefeningen door zorgt, en dat je beter geen krachtsporten uit kunt oefenen. Voorbeelden van matig intensieve sporten zijn: badminton, rustig fietsen (maximaal 19 kilometer per uur) en stevig doorwandelen (maximaal 7 kilometer per uur).

Let goed op jezelf en bepaal welke doelen je voor jezelf wilt bereiken. Luister naar je lichaam en bel je vriendin om samen boodschappen te gaan doen, te wandelen, of te fietsen.

Door deze oefeningen ná het sporten te doen voorkom je spierpijn na het sporten:

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

1

Bron: Freundin, Alles over Sport, volksgezondheidenzorg.info, BMJ Journals. Beeld: Getty Images.

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien