Anja Corbijn maakte de podcast Bloedeerlijk Beeld Manon van de Zwaal
Anja Corbijn maakte de podcast BloedeerlijkBeeld Manon van de Zwaal

PREMIUM

Anja (52) kreeg drie keer een miskraam: “Het taboe op het stille verdriet moet eraf”

Anja Corbijn (52) kreeg drie keer een vroege miskraam. Ze praat in haar podcast Bloedeerlijk met vrouwen, mannen en zorgprofessionals over hoe het is om dat mee te maken en hoe de begeleiding beter kan. “Veel vrouwen voelen zich eenzaam in hun verdriet en schamen zich.”

Merel BronsManon van de Zwaal

“Nederlandse cijfers worden niet bijgehouden, maar we weten wel dat er wereldwijd geschat 23 miljoen miskramen per jaar plaatsvinden. Dat komt neer op 44 keer per minuut. Toch is dit onderwerp nog steeds lastig om over te praten. Waarom? Omdat vrouwen het voelen als falen. ‘Alle vrouwen ter wereld zetten kinderen op de wereld, maar ik krijg het niet voor elkaar’ – dat gevoel.

Weinig tot geen nazorg na een miskraam

Ik heb zelf drie keer een miskraam meegemaakt. Twee keer voordat ik mijn oudste dochter kreeg. De eerste keer ging het mis met dertien weken, tijdens een vakantie in Engeland. Ik had iedereen in mijn omgeving al over de zwangerschap verteld. Daar lag ik op de urologie-afdeling. In het ziekenhuiskapelletje kon ik een moment voor mezelf nemen, als ik daar behoefte aan had. Achteraf vond ik het heel fijn dat ik toen al veel mensen had verteld over de zwangerschap, daardoor werd er meegeleefd en kon ik er open over zijn.

De tweede keer dat ik een miskraam kreeg was ik pas negen weken zwanger, de derde keer was tussen onze oudste en onze jongste in. Deze keren was het anders, ik heb er nooit veel over gesproken. Ook de manier waarop ik hier in Nederland werd behandeld, was zo anders dan mijn ervaring in Engeland. Hier werd ik na de curettage – het verwijderen van het vruchtje – wakker in de uitslaapkamer met posters van spelende kinderen aan de muur. Het voelde pijnlijk. Ook was er weinig tot geen nazorg.

Geen tijd om stil te staan

Ik heb destijds gehandeld zoals de meeste vrouwen die dit overkomt: ik ging gewoon door met mijn leven. Ik stond er niet veel bij stil, heb nauwelijks gerouwd. En zeker wanneer er gezonde kinderen komen, is het iets waarover je vrijwel nooit meer praat. Mijn man en ik praatten er samen wel over, maar de drukte van het gezinsleven neemt het al snel over. Pas veel later besefte ik dat het voor hem ook een ellendige tijd is geweest, bijvoorbeeld toen hij na mijn ziekenhuisopname alleen naar huis moest. Veel koppels vinden dat ook lastig: dat je ervaring zo compleet verschillend is.

Toch merkte ik soms dat het verlies van deze zwangerschappen nog hoog zat. Als het onderwerp een keer voorkwam in een film, kreeg ik het te kwaad. Waarom? Omdat ik er nooit over had gesproken, terwijl het toch een ingrijpende gebeurtenis is in een vrouwenleven. In de podcast met schrijfster Marjolijn de Cocq vertelt zij dat haar gynaecoloog zei: ‘Het was alleen maar een leeg vruchtzakje, geen zwangerschap.’ Dat ondermijnt het verdriet dat je er wel om kunt hebben. Sommige vrouwen krijgen een extreem heftige miskraam met veel bloedverlies en grote bloedstolsels. En dan wordt dat gekwalificeerd als ‘niks’, dat vind ik kwalijk. Ook het feit dat in Nederland miskramen niet worden geregistreerd en we dus niet weten hoeveel zwangerschappen er in een miskraam eindigen, zorgt niet voor een gevoel van erkenning. Dat is ook wat ik het meeste hoor, dat vrouwen zich eenzaam voelen in hun verdriet en zich daarbij schamen voor wat ze is overkomen.

Boosheid om de reacties

Voor de eerste podcastaflevering interviewde ik mijn zus over haar ervaringen. Hoewel het bij ons thuis geen taboe is, had ik er met haar nog niet echt over gesproken. Ook omdat we in verschillende levensfases zaten toen het ons overkwam. Het was heel bijzonder om dat nu alsnog zo met haar te kunnen doen. Het voelt alsof ik haar beter heb leren kennen. Er kan nog lang boosheid blijven hangen over wat mensen tegen je zeggen. Mijn zus zat bloedend in de spreekkamer toen een arts tegen haar zei: ‘Let even op die rommel’, omdat de kamer vies dreigde te worden. Dat vergeet je gewoon niet meer. Hulpverleners zijn zo belangrijk en kunnen stress heel erg verminderen, maar ook vergroten.

Een stil verdriet

Ik heb inmiddels negen afleveringen van de podcast Bloedeerlijk gemaakt, waarin ik in gesprek ga met ervaringsdeskundigen en zorgprofessionals. Ervaringsverhalen met een nuchtere ondertoon – ik heb niet zoveel met de zweverigheid die er soms insluipt – waarnaar ik zelf in die tijd zocht, maar nooit heb kunnen vinden. Ik schiet nu niet meer vol als ik iets over het onderwerp op televisie zie. Ook van anderen krijg ik terug dat het luisteren helpt bij de verwerking en om er zelf over te gaan praten. Daar doe ik het natuurlijk voor. Soms vertellen vrouwen van zestig, zeventig of tachtig dat ze er nooit over hebben gesproken. Ze dragen een stil verdriet met zich mee.

Leren erover te praten

Er moet iets veranderen. Voor vrouwen die het hebben meegemaakt, maar ook voor vrouwen die het in de toekomst nog zullen meemaken. Vrouwen worden op steeds latere leeftijd zwanger, dat betekent dat miskramen ook steeds vaker zullen voorkomen. Ik heb twee dochters en ik wil ze bijbrengen dat het heel leuk is om zwanger te worden en een kind te krijgen, maar dat er een aanzienlijke kans is dat het een keer misloopt. Dat is heel verdrietig, maar je kunt dat prima een plek in je leven geven. Als een influencer als Dee van der Zeeuw – de ex van vlogger Enzo Knol – open is over haar ervaringen, zie ik dat als gigantische winst. Zo leren we erover te praten.

Deskundigen die ik heb gesproken raden zwangere vrouwen aan om niet te wachten met de aankondiging tot de geijkte twaalf weken. Vertel het in ieder geval vast in kleine kring. Dan krijg je meer steun als het misgaat. Als je er open over kunt of wilt zijn op je werk, is dat nóg beter. Werkgevers kunnen op hun beurt na een miskraam begeleiding aanbieden om de ervaring te verwerken. Vaak zijn twee sessies al genoeg. En in het ziekenhuis: niet tussen de bolle buiken, graag!”

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden