Siena, Italy, May 2006. Beeld Getty Images
Siena, Italy, May 2006.Beeld Getty Images

PREMIUM

De zus van Vera (59) gaat emigreren: “Juist nu onze hoogbejaarde moeder hulp nodig heeft, laat mijn zus haar in de steek”

Vera (59) stond perplex toen haar oudere zus aankondigde naar Italië te emigreren. Zij snapt niet dat ze hun moeder op haar oude dag alleen achterlaat. “Voor mij staat Karins migratie symbool voor de steeds zelfzuchtiger wordende maatschappij.”

Laura van der MeerGetty Images

“Nadat onze vader op jonge leeftijd aan kanker overleed, ontpopte onze moeder zich voor haar kinderen tot een leeuwin. Alles stond in het teken van haar doel om ons een zo onbezorgd mogelijke jeugd te geven. Karin en ik waren tien en twaalf en mistten onze vader natuurlijk gigantisch. Mama zette haar schouders eronder. Haar eigen verdriet drukte ze weg. Als werkende vrouw die in haar eentje ook nog een gezin en huishouden moest runnen, liep ze zichzelf gigantisch voorbij maar klagen hoorde je haar nooit. Ook nu niet, nu Karin haar huis in de verkoop heeft gezet en het plan heeft opgevat om voorgoed naar Italië te emigreren. Hoe kun je zo kortzichtig zijn, vraag ik mezelf af. Onze moeder is 86, mankeert van alles en is voornamelijk aangewezen op mantelzorg. Juist de vrouw die er altijd voor ons is geweest en die nu voor het eerst in haar leven hulpbehoevend wordt, laat je in de steek? Dat gaat er bij mij gewoon niet in.”

Onzalig plan

“Ik weet dat Karin al heel lang rondloopt met het idee om in Italië te gaan wonen. Ze is gek op het land en heeft de taal inmiddels vloeiend leren spreken. Het liefst wilde ze dertig jaar geleden al emigreren, alleen wilden haar man en kinderen niet mee. Maar van haar man is ze inmiddels gescheiden en haar volwassen kinderen zijn uitgevlogen. Toch kwam haar mededeling voor mij volkomen onverwacht. Karin is nog niet met pensioen, ze heeft hier nog gewoon een baan en een druk sociaal leven. Waarom zou je dan je biezen pakken om ergens in een slaapdorpje in Italië te gaan wonen? Want dat is wat ze wil: zo ver mogelijk van de toeristische plekken vandaan, ze wil het authentieke Italië ervaren.

Eerst dacht ik nog dat ze in de oriënterende fase zat, maar ze liet me weten dat het ‘te koop’-bord al in haar tuin staat. Ik stond perplex toen ze me dat telefonisch meedeelde. Allebei hebben we zorgtaken die we voor onze moeder op ons nemen. Zij haalt wekelijks de zware boodschappen en helpt haar met administratieve zaken. Ik woon verder bij haar vandaan en haal mama daarom wekelijks op om samen een uitstapje te maken, even samen lunchen of een kleine wandeling met de rollator maken. Mijn moeders wereld wordt steeds kleiner. Veel van haar vriendinnen zijn inmiddels overleden of stappen niet meer in de auto om naar haar toe te rijden. Ze wordt dovig en slechtziend, haar artrose speelt haar parten en ze kan daardoor steeds minder. Lezen gaat moeizaam, een gesprek voeren ook. Ze vindt het fijn om haar dochters om zich heen te hebben, al is het maar even samen een kopje thee drinken of met elkaar naar een programma op tv kijken. Gezelligheid en samenzijn is juist nu en op deze leeftijd zo belangrijk voor haar, en wat is het mooi dat we haar dat plezier kunnen geven. Althans, dat vind ik. Kon Karin nou echt niet een paar jaar wachten? Ik denk dat haar besluit simpelweg zal uitlopen op zo’n rampzalige aflevering uit het tv-programma Ik vertrek.

Ruzies

Mama werd emotioneel toen Karin bij haar was en vertelde dat ze voorgoed vertrekt naar Italië. Natuurlijk riep ze dingen als ‘Maar kind, wat ga je daar dan doen’, en ‘wanneer zie ik je dan weer?’ Karin verzekerde haar dat als er wat was, ze meteen in het vliegtuig zou stappen om terug naar Nederland te komen. En dat mama altijd bij haar langs kon komen voor een vakantie. Zie je het voor je? Van haar gelijkvloerse seniorenwoning naar een rollator-onvriendelijk Italiaans huisje? Normaal kunnen Karin en ik prima door één deur, maar we hebben er al verschillende ruzies over gehad. Ik heb gezegd dat ik haar timing niet handig vind, dat dit echt heel zwaar is voor mama, en gevraagd waarom ze niet een paar jaar kan wachten. Maar wat ik ook zeg, het is aan dovemans oren gericht. Ze zegt dat ze haar huis nu gunstig kan verkopen zodat ze in Italië van haar spaargeld kan leven tot het moment dat ze pensioen ontvangt. En dat het leven zo over kan zijn, aangezien onze vader ook niet oud is geworden. Ze heeft nu het lef en de energie om te gaan, legde ze uit, en is bang dat ze anders haar langgekoesterde droom nooit meer tot uitvoering zal brengen.

Zelfzuchtig

Voor mij staat de emigratie van Karin symbool voor de steeds zelfzuchtiger wordende maatschappij. We zijn allemaal ons eigen geluk aan het najagen. Ónze dromen die vervuld moeten worden. Waarom hebben we niet wat meer oog voor elkaar? We weten allemaal hoe belabberd de ouderenzorg vandaag de dag geregeld is. Niemand wil eindigen in een verzorgingstehuis. Wie thuis wil blijven wonen, is voor een groot gedeelte aangewezen op mantelzorg. Ik vind het schrijnend dat mama, die zich in onze jeugd uit de naad heeft gewerkt om ons alles te geven en ons heeft overladen met haar aandacht en liefde, nu in de steek wordt gelaten door haar oudste dochter.

Onze moeder wil ons niet claimen of voor haar karretje spannen. Ze laat ons vrij, maar juist omdat ze zichzelf tot op de dag van vandaag wegcijfert lijkt Karin niet te zien hoezeer ze vereenzaamt, hoe zwaar het haar valt om dagelijks pijn te hebben van artrose en zo aan huis gekluisterd te zijn. Nog even en dan is onze moeder er niet meer, ze heeft tenslotte niet het eeuwige leven. En wat valt het me zwaar om te zien dat ze op deze leeftijd alsnog een groot verlies moet meemaken, namelijk dat van haar oudste dochter die over enkele maanden vertrekt. Het is op de leeftijd van onze moeder maar de vraag of ze elkaar ooit weer zullen zien.”

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden