Toeslagenaffaire Beeld Getty Images
ToeslagenaffaireBeeld Getty Images

PREMIUMslachtoffer van de toeslagenaffaire

Derya (44) krijgt eindelijk excuses van premier Rutte: “Ik leefde tien jaar lang in diepe armoede met mijn kinderen”

Doordat ze slachtoffer werd van de toeslagenaffaire, raakte Derya alles kwijt: haar man, haar woning, haar baan. Ze werd gezien als fraudeur, liep tegen dichte deuren aan en moest dealen met een torenhoge schuld. Eindelijk is daar de excuusbrief van premier Rutte. Het is een schrale troost. “Ik kies ervoor om dankbaar te zijn voor wat me nog meer bespaard is gebleven.”

Laura van der MeerGetty Images

“Ik huilde toen ik de envelop openmaakte: de excuusbrief van de Staat, ondertekend door Mark Rutte. Het staat nu eindelijk zwart op wit dat ik slachtoffer ben van de toeslagenaffaire. Veel ouders hadden de brief al gehad, ik nog niet en ik vroeg me af of ik óóit nog excuses zou krijgen. Voor mij voelt dit als eerherstel. Ik heb de brief ingelijst, de vlag uitgehangen en gebak gehaald. Kijk, rechters, ombudsman, gemeente, schuldhulpverleners en Belastingdienst waar ik tevergeefs heb aangeklopt voor hulp: ik ben geen fraudeur! Pas nu ik erop terugkijk, dringt de impact tot me door. Tien jaar lang heb ik in diepe armoede geleefd met mijn twee kinderen. De toeslagenaffaire heeft me zoveel meer gekost dan alleen maar geld.

Geen uitstel van executie

Waar rook is, is vuur, wordt vaak gedacht. Nog altijd zijn er mensen die denken dat de Belastingdienst alle zaakjes goed op een rijtje heeft. Dat dacht ik zelf óók. Heeft het kinderdagverblijf misschien gefraudeerd, dacht ik toen ik in 2012 een belastingaanslag ontving van € 28.000 voor onterecht ontvangen kinderopvangtoeslag. Ook al diende ik bezwaar in, uiteindelijk viel er een definitieve beschikking op mijn deurmat. Ik moest betalen. Het leidde tot veel spanning en ruzie tussen mij en mijn inmiddels ex-man. Hij trok de spanning niet. Ik ook niet. Binnen zes maanden moesten we betalen, uitstel of een betalingsregeling waren niet aan de orde. Ons huwelijk liep stuk vanwege alle stress. In mijn eentje lukte het niet om de hypotheek van het huis te betalen. Tot overmaat van ramp werd de kinderopvangtoeslag stopgezet en moest ik stoppen met werken omdat mijn kinderen niet meer naar de opvang konden. Dit ging de verkeerde kant op, dus klopte ik aan bij een schuldhulpverlener van de gemeente. Niemand wilde me helpen. Er stond een fraudevinkje achter mijn naam, ontdekte ik later pas. Daarmee vervallen al je rechten. Mijn schuld liep op, het huis werd met zwaar verlies verkocht en ik mocht niet de schuldsanering in om van daaruit weer op te kunnen krabbelen. In plaats daarvan stond ik met mijn kinderen op straat.

Alles kwijt

Armoede in Nederland? Ik wist vroeger niet eens van het bestaan af! In Nederland heb je rechten en alle kansen voor een goed bestaan, had ik van mijn ouders geleerd. Ik heb het er moeilijk mee dat dat helemaal niet zo blijkt te zijn. Met mijn gezin woonde ik in een goede wijk, we gingen jaarlijks op vakantie en we hadden een halfvrijstaand huis. Nadat ik met mijn zoon en dochter tijdelijk bij mijn zus kon wonen, lukte het me om een tweekamerflat te bemachtigen. Daar deelde ik de slaapkamer met mijn zoon en dochter en maakte ik een wandje zodat mijn oudste kind nog iets van privacy had. Vaak sliep ik zelf op de bank. Ik was allang blij dat jeugdzorg mijn kinderen niet van me afnam, zoals bij sommige ouders is gebeurd. Vier dagen in de week aten we noedels. Soms ruilde ik spullen voor eten, dan aten we met z’n drieën twee slavinkjes met wat rijst. Nu ik er over nadenk begrijp ik niet hoe we zo geleefd hebben al die jaren. Gezellig samen op de bank tv kijken was er niet bij, de tv was in beslag genomen. Schoolreisjes kon ik niet betalen. Mijn kinderen zaten in de rouw: ze waren hun vader kwijt, hun vertrouwde buurt, hun vriendjes en ze konden nergens aan mee doen. Vriendjes mee naar huis nemen deden ze nooit. Het water bleef me aan de lippen staan en de schuldeisers stonden in de rij. Ik ben naar de ombudsman gestapt en naar de rechter. Ik moest iemand vertellen hoe het zat. De rechter zei doodleuk: ‘Nou mevrouwtje, je kunt nou eenmaal niet frauderen bij de Belastingdienst. Zo werkt het niet in Nederland.’ Ik dacht alleen maar: ik bén geen fraudeur.

Arrogantie ten top

Doordat ik nu een financiële tegemoetkoming van de Staat heb gekregen, heb ik mijn lopende schulden kunnen afbetalen. Het was fijn om incassobureaus te bellen en te zeggen: hier is het geld, stop maar met aanmaningen. Het geld voor het verlies van mijn huis heb ik nog niet gecompenseerd gekregen. Ik reken er niet op dat ik dat ooit nog krijg. Dat maakt me heel verdrietig. Financieel is het nog steeds geen vetpot voor me. Ouders die net als ik nog grotendeels gecompenseerd moeten worden, krijgen te maken met een compleet ontmoedigingsbeleid van de Belastingdienst. Je zou zeggen dat ze diep door het stof gaan, maar dat gebeurt niet. Ik vind dat arrogantie ten top. De angst dat ik nooit het geld krijg waar ik nog recht op heb vreet aan me, want die kans is reëel. Afleiding zoeken en plannen maken helpt me om er niet bij stil te blijven staan. Ik zou graag een bewindvoerdersopleiding willen volgen. Ik weet inmiddels zo veel over dit onderwerp, over hoe je mensen daadwerkelijk kunt helpen. Nu nog een opleidingsplek vinden. En wie weet een weldoener die mijn opleiding financieel mogelijk maakt.

Vergeven

Er zijn ouders die zeggen dat ze hun kont afvegen met de excuusbrief van Rutte. Voor mij voelt dat niet zo, maar ik begrijp hun reactie al te goed. Door alle jaren keihard werken om het hoofd boven water te houden, ben ik zo moe en uitgeput. Ik heb gevochten om uit de schulden te komen, wat met een schuld van anderhalve ton gewoonweg onmogelijk was. Mijn ex-man had geen fraudevinkje achter zijn naam en kon wel de schuldsanering in, waardoor hij na drie jaar schuldenvrij was. Natuurlijk vraag ik me af waarom mij dit is overkomen. Ik werkte altijd hard en betaalde mijn belasting. Toch wil ik niet eindeloos woedend en verbitterd blijven. Ik wil de Belastingdienst vergeven, ik wil verder met mijn leven. Daarom accepteer ik de excuses. Ik relativeer ook veel dingen. Ik hou mezelf voor dat ik gezond ben en dat ik mijn kinderen niet ben kwijtgeraakt. Er zijn gedupeerden die dat wel is overkomen. Ik ken zelfs een moeder die twintig maanden gevangenisstraf heeft gekregen omdat op fraude een heel zware sanctie ligt. Ik had dus ook in de gevangenis kunnen belanden. Ik kies ervoor om dankbaar te zijn voor wat me nog meer bespaard is gebleven.”

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden