Іryna Morykvas Beeld UNHCR
Іryna MorykvasBeeld UNHCR

Wereldvluchtelingendag

Iryna (36) vluchtte met haar zoontje uit Lviv: “Het was eng om er zomaar op te vertrouwen dat mensen ons naar een veilige plek zouden brengen”

Kunstenares Iryna Morykvas (36) moest samen met haar 11-jarige zoontje op stel en sprong vluchten naar buurland Polen. Haar man bleef achter in Oekraïne.

Demi SchoenmakersUNHCR

Het gevoel dat je ineens afhankelijk bent van onbekenden is volgens Iryna onbeschrijfelijk. Tegelijkertijd is ze ongelooflijk dankbaar voor hoe ze is ontvangen. Ter ere van Wereldvluchtelingendag ontwierp ze voor de VN-Vluchtelingenorganisatie UNHCR een emoji als symbool voor het warme welkom en het veilige onderdak dat zij en andere vluchtelingen kregen

“We leefden een heel gewoon en gelukkig leven, totdat op een dag alles veranderde. De oorlog kwam steeds dichterbij en we voelden ons niet meer veilig in ons eigen huis. Mijn man en ik besloten dat ons zoontje en ik een weekje naar Polen zouden gaan en daarom pakte ik slechts het minimale in: wat kleren en mijn iPad. Mijn man bleef achter, omdat hij het land niet mocht verlaten.

Gastgezin

Niet lang nadat we onderdak vonden bij een Pools gezin vlak over de grens bij Oekraïne, moesten we er alweer weg omdat zij hun eigen familie wilden opvangen. We ontmoetten Nederlandse vrijwilligers, studenten nog, die ons hulp boden: we konden met ze meerijden en ze zouden een gastgezin in Nederland voor ons vinden. Het was eng om zomaar bij wildvreemden in een auto te stappen en erop te vertrouwen dat het goede mensen waren die ons naar een veilige plek zouden brengen. Ik zag verdriet en angst in de ogen van mijn zoon: helemaal naar Nederland, zo ver weg van zijn vader en alles wat hij had. Ik was zó moe, dat ik zelf geen ruimte had voor angst. We moesten deze aardige studenten vertrouwen, het voelde goed. Het zou goedkomen.

Ziek stress en emotie

Kunnen we wel eten vanavond? Waar slapen we, hebben we een dak boven ons hoofd? Die onzekerheid zorgde de afgelopen maanden voor zoveel stress, dat ik doodmoe was, die eerste weken in Nederland. Ik was ziek van alle zenuwen en emoties die we hadden doorstaan en het zou nog weken duren voor ik erover kon praten of weer een penseel of kwast kon vasthouden.

Met open armen ontvangen

We kwamen terecht in Noordwijk, bij een gastgezin met twee jonge zoons. Zij waren de perfecte match. Het is niet makkelijk om ineens zo afhankelijk te zijn van wildvreemden. We werden met open armen ontvangen en ik voelde direct ontspanning. Nadat ik vertelde dat ik kunstenares en illustrator ben, lagen er niet veel later kleurpotloden en kwasten voor me klaar. Ik wist toen zeker dat we op de juiste plek waren.

Ineens hadden we zelf hulp nodig

In Oekraïne was ik een onafhankelijke vrouw. Ik had zelden hulp nodig en was juist degene die de handen uit de mouwen stak als vrijwilliger. Ik werkte met weeskinderen. Sinds de oorlog zijn de rollen ineens omgedraaid en heb ik zelf hulp nodig. Dat was enorm schakelen. Aan het begin vond ik het moeilijk om anderen om een gunst te vragen. Om de haverklap maakte ik mijn excuses en ik beloofde dat ik op een dag hen zou helpen.

Blij iets terug te kunnen doen

Ons gastgezin was zo lief voor ons, dat het stap voor stap steeds makkelijker werd om wél hulp te vragen. Veel vluchtelingen blijven door de stress heel kalm en ingetogen, waardoor het lastig kan zijn om met ze te communiceren. Onze gastvrouw is psycholoog, en spoorde me aan om te praten. Doordat ik me zo veilig voelde, lukte het mij ook om me te uiten. We waren allebei zo blij dat we zo goed met elkaar kond praten. Toen het gastgezin op bezoek ging bij familie in Marokko, vroegen ze ons om op hun huis, de hond en kat te passen. Mijn hart maakte een sprongetje. Ik was zo blij dat ik, na alles wat ze voor ons hebben gedaan, eindelijk iets voor hen kon betekenen.

Het hart van een gezin

Door de liefde die wij in dit huis voelen, ben ik weer gaan tekenen en schilderen. Ik ontwierp in opdracht van UNHCR een emoji voor Wereldvluchtelingendag. Tijdens het ontwerpen ervan vroeg ik mij af wat veiligheid voor mij betekent. Dat wist ik meteen: een dak boven je hoofd. Als je geen thuis meer hebt, heb je een andere plek nodig om je veilig te voelen. Zeker als je moeder bent en voor je kind moet zorgen. Toen ik in Polen en in Nederland onderdak vond, viel er telkens onmiddellijk een last van mijn schouders, omdat we veilig waren. Zodra mensen hun huis openen, openen ze hun hart voor jou. Een huis is het hart van een gezin. Liefde geeft je onderdak en veiligheid. Deze emoji staat voor een open huis en een open hart.”

De emotji, ontworpen door Iryna.  Beeld UNHCR / Iryana Morykvas
De emotji, ontworpen door Iryna.Beeld UNHCR / Iryana Morykvas
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden