Gestalkt door beste vriendin. Beeld Getty Images/iStockphoto
Gestalkt door beste vriendin.Beeld Getty Images/iStockphoto

PREMIUM

Mariska (34) werd gestalkt door haar beste vriendin: “Ze wilde elke seconde weten waar ik was”

Het klikt meteen tussen Mariska (34) en haar nieuwe collega Sabine. Maar al snel blijkt dat Sabine diep in de put zit en steeds meer aan Mariska gaat hangen. “Als ik een avond mijn telefoon niet opnam, ging ze volledig door het lint.”

Sanne CoversGetty Images/iStockphoto

“’Hé, hoe is het eigenlijk met Sabine?’, vraagt mijn oud-collega Tjeerd. Sabine. Pfff. Ik ontwijk zijn blik. De waarheid vertellen is geen optie. Het verhaal is té absurd. Bovendien wil ik Sabines sores niet aan de grote klok hangen – borderline klinkt misschien cool als Madonna erover zingt, maar de werkelijkheid is niet zo lollig. Ook neem ik mezelf kwalijk dat ik deze giftige combinatie van angsten en emoties niet eerder wist te stoppen. ‘Goed wel’, mompel ik, en verander snel van onderwerp.

Smekend en dreigend

Ik zie het zo weer voor me: Sabine staat opgefokt voor mijn bureau. Of ik haar als-je-blieft tekst en uitleg wil geven. Waarom wil ik niet meer met haar praten? Haar toon is smekend en dreigend tegelijk. Al maanden ga ik met lood in mijn schoenen naar mijn werk, onze collega’s moesten eens weten. Steeds weer die confrontatie met Sabine. Die verschrikkelijke strijd. Met steevast dezelfde uitkomst: ik raak verstrikt in haar woordenbrij en zij in haar eigen woede en onmacht. Liet ze me maar met rust. Ik blijf geforceerd naar mijn beeldscherm staren, totdat ik zacht gesnik hoor, gevolgd door een luide knal. En nog één. Vanuit mijn ooghoek zie ik hoe Sabine haar hoofd tegen het raam beukt. Ze jammert, zacht genoeg zodat anderen haar nét niet kunnen horen – zo slim is ze wel. ‘Ik ga hieraan kapot. Begrijp je dat dan niet? Ik heb je nodig!’

Meteen een klik

Twee jaar daarvoor leerde ik Sabine kennen als mijn nieuwe collega bij een reclamebureau. Het klikte meteen en al snel vertrouwden we elkaar alles toe. Sabine vertelde bijvoorbeeld dat haar vader tijdens een ski-ongeval om het leven was gekomen; een klap die ze nooit had verwerkt. Ik voelde haar verdriet. Andersom leefde zij ook met mij mee: ik deelde mijn diepgewortelde twijfels, of ik wel leuk genoeg was, wel goed genoeg in mijn werk. Sabine nam al mijn onzekerheden serieus en krikte mijn zelfvertrouwen op met complimentjes en bemoedigende woorden, heel fijn.

Geen minuut rust

Maar toen sloeg het om. Tijdens een gezamenlijke vakantie naar Griekenland merkte ik ineens hoe nauwlettend Sabine me in de gaten hield, alsof ze me observeerde. Of nog erger: controleerde. Ook zag ik in die tien dagen pas écht hoe het verdriet om haar vader haar leven beïnvloedde. Ze at en sliep slecht, was vaak duizelig en vertelde soms achteloos over vreemde tintelingen in haar lijf. Ze ging zelfs tweemaal bijna knock-out van oververmoeidheid. Toch gunde ze zichzelf geen minuut rust. Ze moest zo veel mogelijk zien en meemaken, en daar hoorde steevast drank bij. Iets wat me in Nederland al was opgevallen: een avond zonder wijn kwam bij haar zelden voor. Ik vond dat ze professionele hulp moest zoeken. Ook toen we weer thuis waren, heb ik dat nog verschillende keren tegen haar gezegd, met wisselend resultaat. Soms wimpelde ze me af met een ‘laat me maar, het is oké’, een andere keer vertelde ze luid snikkend hoe verschrikkelijk ze zich voelde. Maar hulp zoeken, deed ze niet. Enorm frustrerend, want ik zag haar met de dag bleker en magerder worden.

Dezelfde sneakers

Tegelijkertijd groeide haar angst om me te verliezen. Als ik een avond mijn telefoon niet opnam, ging ze volledig door het lint – ik had wel verongelukt kunnen zijn! Sabine wilde elke seconde weten waar ik was, met wie, hoe lang en waarom. Haar gedrag benauwde me. Het was de manier waarop ze iets vroeg: ogenschijnlijk vriendelijk, maar onderhuids heel dwingend. Ze begon me te kopiëren: ineens droeg ze dezelfde sneakers, ze begon fanatiek met crossfit – terwijl ze voor die tijd niet vooruit te branden was – en ze nam mijn passie voor bloggen over. Ik besloot wat meer afstand te nemen. Ik had lucht nodig, ze verstikte me.

Gestalkt

In het begin probeerde ik Sabine nog geduldig uit te leggen waarom ik ons contact verminderde, maar hoe meer we erover praatten, hoe complexer de strijd werd. Sabine verdraaide mijn woorden dusdanig dat ik regelmatig aan mezelf begon te twijfelen. Ze zei dat mijn tactiek van terugtrekken niet zou werken, dat dat het alleen nog maar erger zou maken en dat alleen ik dit rampscenario kon stoppen, gewoonweg door er weer honderd procent voor haar te zijn. Ik raakte in de war: ben ik nu de schuldige van dit alles? Ik had toch last van haar gedrag? Ik kroop steeds verder in mijn schulp, waardoor Sabine nóg harder aan me ging trekken. Een paar sms’jes per avond werden er al snel tientallen, gevolgd door ellenlange, onheilspellende e-mails en smekende voicemailberichten, die de hele nacht doorgingen: ‘Papa is dood. Dat verdriet kan ik niet nog eens aan. En dat hoeft ook niet, want jij leeft. Laat mij niet zo achter. x’. En: ‘Ik ga hier aan onderdoor. Ik heb maar één wens: jou dichterbij.’ Op het dieptepunt dreigde ze me thuis op te zoeken en een eind aan haar leven te maken als ik haar niet te woord wilde staan.

Borderline

Mijn zus en een goede vriend adviseerden me haar te negeren, maar dat was makkelijker gezegd dan gedaan: op kantoor stond haar bureau naast dat van mij. Een andere werkplek vragen was geen optie. Sabine stond erop dat we onze collega’s niets vertelden en ik wilde geen olie op het vuur gooien, te bang dat ze zichzelf écht iets zou aandoen. Radeloos deed ik mijn verhaal uiteindelijk bij een psycholoog, waarbij al snel de term ‘borderline’ viel. Zijn advies: breken. Meteen. Dat was de enige optie waarbij ik niet verder verstrikt zou raken in haar waanzin die nu al een jaar duurde en Sabine misschien zou inzien dat ze hulp nodig had. En dus nam ik ontslag. Mijn baas, die ik voorzichtig probeerde uit te leggen wat de reden van mijn ontslag was, snapte er niets van. We waren toch zulke goede vriendinnen? Daar konden we toch over praten? Ik kreeg het haar niet uitgelegd om de doodeenvoudige reden dat ik zelf de draad inmiddels ook kwijt was.

Diepe sporen

Mijn ontslag bleek de juiste beslissing. De stroom van sms’jes, variërend van dreigend tot wanhopig smekend, werd langzaam minder. Maar helaas pas nadat ik, doodop én doodsbang dat ze naast zichzelf ook mij iets zou aandoen, dreigde naar de politie te stappen. Dit is inmiddels zes jaar geleden. Via via weet ik dat ze zich heeft laten behandelen voor haar stoornis en dat het beter met haar gaat. Dat doet me goed. Soms overweeg ik haar een bericht te sturen, want hoe gek ook: ik mis haar. Sabine was mijn maatje, alleen was ze geestelijk ziek en was ik degene die dat onbewust triggerde. De angst voor herhaling weerhoudt me ervan om contact op te nemen. Waarom alles weer op het spel zetten? Zelfs nu ik mijn verhaal vertel, voel ik het verdriet en de pijn weer. Het heeft diepe sporen nagelaten en daarom houd ik mijn mond. Ook tegen oud-collega’s en mijn meeste vrienden, want al zouden ze me geloven: wat zegt dit alles over mij? Een normaal mens zou het nooit zover laten komen, toch? Bovendien, het is gebeurd. Dat is al erg genoeg. Ik wil verder met mijn leven.”

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden