Suzanne Harmes  Beeld VPRO
Suzanne HarmesBeeld VPRO

PREMIUM

Suzanne werd psychisch mishandeld door haar turncoach: “Iedereen keek weg”

Suzanne Harmes (36) bereikte waarvan veel meisjes dromen als ze voor het eerst een gympakje aantrekken: ze turnde op het allerhoogste niveau. Waar de buitenwereld een sprookje zag, ging Suzanne echter jarenlang gebukt onder machtsmisbruik door haar coach. “Ik was gaan geloven dat niemand het met mij uithield.”

Sanne Eva DijkstraVPRO

De Zoetermeerse Suzanne Harmes was tien jaar toen ze ging turnen in de groep van coach Frank Louter. “Schelden, pesten en manipulatie waren er aan de orde van de dag. Hij schold me uit voor dikke koe, slet en kutwijf”, vertelt ze. “Ik was het type dat tegengas gaf en daardoor kreeg ik het nog zwaarder te verduren. In het begin vertelde ik thuis in grote lijnen wat er in de gymzaal gebeurde, maar als mijn moeder verhaal ging halen, werd het de volgende training alleen maar erger.” Suzanne’s ouders dachten dat hun dochter de mentale druk wel aankon. “Zo leek het van buiten ook omdat ik van me afbeet, maar uiteindelijk ging ik toch geloven wat mijn trainer zei. Als ik wegging, zou niemand anders me willen trainen. Ik kon geen kant op.”

Niet de enige

In de VPRO-documentaireserie De gouden lichting deelt Suzanne met oud-teamgenoten Renske Endel, Gabriëlla Wammes en Verona van der Leur nog een keer haar hele verhaal. Inderdaad, nóg een keer. Want in 2011, een jaar nadat Suzanne stopte met turnen, trad het viertal al naar buiten over het grensoverschrijdende gedrag door trainers Beltman en Louter. Het liep uit op een teleurstelling, want de turnbond zag toen geen reden om hun klachten serieus te nemen. Suzanne: “Er was destijds wel media-aandacht, maar de verontwaardiging duurde maar kort en er veranderde niets. Iedereen bleef wegkijken en de turncoaches konden gewoon doorgaan met wat ze deden.”

Helen

Zelf ging Suzanne ook jarenlang door met haar leven alsof er niets aan de hand was. “Ik liet mijn trauma lange tijd niet toe, omdat ik het niet wílde voelen. Maar toen ik in 2015 datete met een man die van de een op de andere dag vertrok zonder te vertellen waarom, brak er iets in mij. Ik ontdekte dat ik nog altijd leefde naar wat Frank Louter me had voorgehouden: ik ben moeilijk en niemand houdt het met me uit. Doordat ik zijn woorden heilig geloofde, liep ik steeds tegen de verkeerde mannen aan.” De oud-turnster besloot dat het tijd was om haar trauma onder ogen te zien. “Ik meldde me aan bij een psycholoog en in de maanden dat ik op de wachtlijst stond, ging ik zelf aan de slag. Ik schreef over wat er was gebeurd en las veel over traumaverwerking. Ik besefte dat ik het recht heb om boos te zijn over wat mij is aangedaan, maar dat het ook mijn verantwoordelijkheid is om mezelf te helen.”

#metoo

Dat is ook de reden waarom Suzanne ‘ja’ zei toen regisseur Ellen Vloet haar vroeg om haar hele geschiedenis te delen in de VPRO-documentaire. “Ik hoop dat ik andere meiden die hetzelfde hebben meegemaakt kan inspireren met mijn verhaal. Je kunt helen na machtsmisbruik, je kunt je weer veilig voelen.”

Bovendien is de tijd er nu rijp voor, merkt Suzanne. Na het verschijnen van de indringende Netflix-documentaire Athlete A, over Amerikaanse turnsters die werden misbruikt door hun sportarts, laaide in het voorjaar van 2020 ook in Nederland de discussie over machtsmisbruik en grensoverschrijdend gedrag in de turnsport op. Oud-sporters deelden op grote schaal hun verhaal, waarna de turnbond een onderzoek instelde. Daarin verklaarde maar liefst 85% van de topsporters te maken hebben gehad met ongepast gedrag.

Suzanne is blij dat er inmiddels in de hele samenleving aandacht is voor machtsmisbruik. “Kijk bijvoorbeeld naar The voice. De mannelijke macht en dominantie is nog altijd groot, maar veel vrouwen stappen nu uit de schaduw. Dat is moeilijk, maar het móet. Alleen zo worden we ons collectief bewust van wat er allemaal fout gaat. Pas als vrouwen én mannen zich gaan uitspreken over en tegen grensoverschrijdend gedrag, kan er een verschuiving plaatsvinden.”

Lichaamsgerichte therapie

Suzanne sprak met een psycholoog en onderging een paar EMDR-sessies, maar het waren lichaamsgerichte, holistische therapieën die haar het meest hielpen. “Wat er gebeurt in je hoofd staat in verbinding met je lijf. Wanneer je emoties wegstopt, zoals ik deed, ontstaan er blokkades in je lichaam. Als je daarmee niets doet, fluit je lijf je vroeg of laat terug. Ik heb jaren aan mezelf gewerkt en dat heeft me iets moois opgeleverd: ik geloof niet langer in wat mijn trainer me deed geloven. Inmiddels heb ik een fijne relatie en twee gezonde kinderen. Ik weet weer wie íkzelf ben. Ik voel me veilig.”

De documentaireserie De gouden lichting (VPRO), gebaseerd op research van het sporttijdschrift Helden, is vanaf 27 juni drie avonden achter elkaar om 21.50 uur te zien op VPRO op NPO 3, en te zien bij NPO Start.

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden