PREMIUMWerk

Heb je een sollicitatiegesprek? Bereid je voor op déze 7 vragen

null Beeld

Natuurlijk, er is momenteel werk genoeg, maar desondanks volgt er na een sollicitatie tóch gewoon een goed gesprek. Een slimme meid is goed voorbereid en verdiept zich in ieder geval in de antwoorden op déze zeven vragen.

Yasmine Esser
null Beeld

Deze vraag is zo algemeen dat kandidaten er gemakkelijk in verdrinken. De verleiding om het cv op te dreunen is groot, maar dat heeft de hr-manager of recruiter al gelezen. Volgens Jan Koornneef, directeur bij recruitmentbureau Robert Half, is deze vraag een kans voor kandidaten om juist meer van zichzelf te laten zien. “Begin niet meteen over werkervaring, maar houd het persoonlijk”, zegt hij. Al zijn vakantieverhalen en avonturen van de (klein)kinderen ook weer niet per se de bedoeling. Stem het antwoord af op de organisatie die de vacature heeft openstaan. Is dat bij een sportief bedrijf? Vertel over een halve marathon die je liep of wat zo leuk is aan tennissen. Wie solliciteert bij een goed doel, kan vertellen over vrijwilligerswerk in de buurt. Koornneef: “Bereid deze vraag thuis voor, maar luister ook goed naar de introductie van de persoon die het gesprek leidt. Valt erop in te haken? Het is voor zowel de kandidaat als de werkgever belangrijk dat er een klik is tijdens het gesprek. Mensen werken nou eenmaal het prettigst als ze goed met hun collega’s overweg kunnen.”

null Beeld
null Beeld

Voor mensen die solliciteren omdat ze hun huidige baan een sleur vinden, heeft Beatrice van der Heijden, hoogleraar Strategisch Personeelsmanagement aan de Radboud Universiteit, het advies om in dergelijke gevallen iets te zeggen als: “Ik merkte dat ik onder mijn niveau werkte, terwijl ik graag nieuwe uitdagingen aanga.” Werknemers van wie het contract niet is verlengd, kunnen hier het beste eerlijk over zijn, vindt ze. “Zeg dan niet: ‘Mijn manager vond dat ik mijn werk niet goed genoeg deed.’ Dan is het beter om ‘Ik kwam niet goed uit de verf bij deze organisatie’ te zeggen” Een gat in het cv hoeft niet erg te zijn, meent Van der Heijden, zolang de verklaring maar goed is. “Een prima verhaal is: ‘Door privéomstandigheden heb ik even niet kunnen werken’, of: ‘Ik zorgde voor een ziek familielid’. Vertel dat je mantelzorger was, wat je daarvan hebt geleerd en dat je die competenties nu wil inzetten in je loopbaan. Of misschien heb je een jaar gezeild om te reflecteren op je loopbaan nadat een dierbare overleed. Dat heeft wellicht een burn-out voorkomen. Daar profiteert de werkgever ook van.”

Jorna (47) had een slim antwoord toen ze moest vertellen wat haar slechte eigenschappen waren. “Ik zei: ‘Ik kan niet zingen’. Na wat gelach kreeg ik de vraag waarom dat relevant was voor de functie van traffic manager. ‘Omdat ik het toch vaak doe’, zei ik. Natuurlijk moest ik alsnog een serieus antwoord geven op de vraag, maar ze vonden me in ieder geval grappig. En ik werd aangenomen.”

null Beeld

Voor een antwoord op deze vraag is onderzoek doen naar het bedrijf cruciaal. Dat klinkt logisch, maar gaat verder dan online speuren. Bekijk niet alleen de website van de organisatie, lees ook een jaarverslag of spreek met werknemers over de sfeer en bedrijfscultuur. Achterhaal waar het bedrijf voor staat. Hebben ze een bepaalde missie? Hoe past dat bij jouw normen en waarden? Scoor pluspunten tijdens het gesprek door te vertellen wat volgens jou nog beter kan aan de organisatie en hoe jij daarbij van toegevoegde waarde kunt zijn, tipt Van der Heijden. “Sollicitanten laten zo zien dat ze proactief zijn.”

Vaardigheden

Waar letten recruiters en werkgevers op? Op een combinatie van zogenaamde hard skills en soft skills. Met hard skills wordt vakinhoudelijke kennis en ervaring bedoeld. Soft skills zijn vaardigheden die gebaseerd zijn op algemene kennis, houding en gedrag. Deze eigenschappen bepalen of je goed bij de sfeer en cultuur van het bedrijf past.

null Beeld

Wie iets goed kan, vindt dat vaak zo vanzelfsprekend dat-ie daar zelf niet bij stilstaat. Iedereen is toch zorgvuldig of behulpzaam als een collega ergens niet uitkomt? Nee dus! Sollicitanten die het moeilijk vinden om hun sterke punten te benoemen, kunnen het beste aan (oud-)collega’s, vrienden en familieleden vragen waar ze volgens hen goed in zijn. Het mooist is natuurlijk als deze punten overeenkomen met de vacature-eisen. Vijftig-plus? Benadruk dan wat de voordelen zijn van een ervaren arbeidskracht. Van der Heijden: “Deze werknemers zijn vaak stressbestendiger dan starters omdat ze al veel levenservaring hebben. Wees niet te bescheiden bij het opnoemen van positieve eigenschappen, daar hebben sommige vrouwen een handje van. Bluffen hoeft niet, maar doe jezelf ook niet tekort.”

Marion (58) nam een bijzondere gast mee naar haar sollicitatie: haar kat. “Ik wilde dichter bij huis gaan werken en solliciteerde bij de aanleunwoningen naast ons als huishoudelijk medewerker. Opgedoft en klaar om te gaan liep ik mijn tuinpad af. Ondertussen liep mijn kat Rauser mee. Toen ik bij de ingang was aangekomen, wilde hij mee naar binnen. Het lukte maar niet om hem af te schudden. Ondertussen kwam de man met wie ik het gesprek had er al aan. ‘Is-ie van jou?’, vroeg hij. Ik zei dat Rauser mij overal volgde. ‘Nou, dan neem je ’m toch mee op gesprek.’

Hij bleef keurig op schoot liggen. Sindsdien ben ik ‘de collega die met haar kat kwam solliciteren’.”

Koornneef tipt om niet alleen kwaliteiten te noemen, maar ook meteen met ‘bewijs’ te komen. “Geef een praktijkvoorbeeld waaruit blijkt dat je een doorzetter of teamplayer bent. Sollicitanten die een voorbeeld geven, blijven beter hangen in het hoofd van de werkgever.” Wees ook over negatieve punten eerlijk, maar dat op tijd komen bij elke afspraak weer mislukt, kun je beter voor je houden. “Spreek niet van slechte eigenschappen, maar van verbeterpunten. En noem geen punten die cruciaal zijn voor de functie”, zegt Koornneef. “Noem liever iets wat in het werk af en toe voor kan komen. Zeg dat je beter wilt worden in spreken voor groepen als dat sporadisch voorkomt bij deze functie.”

null Beeld

Recruiters en hr-managers zijn op zoek naar iemand die voor de lange termijn bij het bedrijf wil blijven. Ze willen niet over een half jaar weer speuren naar een kandidaat, houd dat in gedachten bij het beantwoorden van deze vraag. Wie zelf ook een baan voor de lange termijn wil – en misschien geen grootse ambities (meer) heeft – kan zeggen dat het zijn of haar doel is om over vijf jaar een expert te zijn in haar vakgebied. Wie tegen het pensioen aan zit, kan benadrukken de komende jaren nog te willen schitteren in deze functie.

Marianne (58) kreeg een opmerkelijke vraag bij haar interne sollicitatie in een ziekenhuis. “Hoewel ik mijn gesprekspartners kende, was ik goed voorbereid: cv bijgewerkt, diploma’s mee. Maar de enige vraag was: ‘Wat is je sterrenbeeld?’ Toen ik totaal verbijsterd ‘Boogschutter’ antwoordde, was ik aangenomen.”

Is de baan een opstapje naar een hogere functie? Leg uit dat je over vijf jaar graag in aanmerking komt voor een leidinggevende baan. “Dit is een mooie kans om ambities uit te spreken”, zegt Van der Heijden. “Veel mensen denken dat ze vanzelf in aanmerking komen voor een promotie als ze hun werk goed doen, maar dat is niet zo. Ze moeten eerst zelf uitspreken wat hun doelen zijn.”

Wat schuift het?

De tijd dat geld taboe was tijdens het sollicitatiegesprek is voorbij. Jan Koornneef, directeur bij recruitmentbureau Robert Half: “Vroeger werden sollicitanten die tijdens het eerste gesprek over het salaris begonnen als niet gemotiveerd genoeg gezien. Tegenwoordig geldt dat minder. Het kan zelfs in het voordeel van de kandidaat werken als deze vraagt hoe het salarishuis eruitziet en wat de doorgroeimogelijkheden zijn in plaats van af te wachten tot de werkgever naar een recent salarisstrookje vraagt.”

null Beeld
null Beeld

Als werkgevers de keuze hebben, geven ze de voorkeur aan kandidaten die ervaring hebben met specifieke systemen, merkt Koornneef. Geen ervaring met een bepaald computerprogramma? Lieg dan niet. Vertel liever welke systemen je wél onder de knie hebt. Leergierig? Vertel dat niet alleen, maar onderbouw dit met een voorbeeld. Opper om – eventueel buiten werktijd – een cursus te doen.

Jacqueline (50) solliciteerde op een financiële functie. Daarvoor moest ze naar het hoofdkantoor in Göteborg, Zweden. “Alles liep mis die ochtend. Ik moest de allereerste trein vanuit Limburg naar Schiphol nemen. Die miste ik, omdat de slagbomen van het naastgelegen parkeerterrein niet openden en niemand het kon oplossen. Uiteindelijk nam ik de volgende trein, maar die bleef bij Breukelen een uur stilstaan op het spoor: kapotte bovenleiding. Op Schiphol heb ik nog gehold om het vliegtuig te halen, maar ik zag ’m voor mijn neus wegtaxiën. Wat een stress! Gelukkig reageerde het bedrijf heel relaxed. Ze konden mijn vlucht omboeken naar later op de dag. Ik kreeg de baan en heb er jaren met veel plezier gewerkt.”

null Beeld

Ja! Door vragen te stellen kom je goed voorbereid en geïnteresseerd over. Koornneef tipt om te vragen naar het inwerktraject. “Vraag bijvoorbeeld ook wat er van je verwacht wordt in de eerste paar maanden. Vraag naar het team. Is het mogelijk alvast een paar mensen te ontmoeten of een rondje door het gebouw te lopen? Hierdoor ziet de werkgever even voor zich dat jij de nieuwe functie hebt. Dat kan gunstig uitpakken.” Hoogleraar Van der Heijden adviseert om te vragen naar opleidingsmogelijkheden. “Werknemers die zichzelf willen blijven ontwikkelen en hun loopbaan serieus nemen, hebben een streepje voor bij werkgevers.”

null Beeld

Inger-Marlies (61) belandde in een heftige discussie toen ze jaren geleden solliciteerde op een baan als maatschappelijk werker. “De arts die het gesprek leidde en ik waren het oneens over wie de ‘baas’ was over een patiënt. Het ging over een hypothetische situatie waarbij de arts vond dat een patiënt naar huis mocht, maar ik als maatschappelijk werker zag dat de thuissituatie niet goed was. Wie had het dan voor het zeggen? Ik probeerde er eerst – ik was toen nog conflictmijdend en onzeker – omheen te praten. ‘Ik neem aan dat we allebei het belang van de patiënt vooropstellen’, zei ik. Maar daar nam hij geen genoegen mee. Uiteindelijk zei ik dat ik ervoor zou gaan liggen: de patiënt mocht niet naar huis. Hij was woedend! Aan het einde van het gesprek wist ik zeker dat ik daar nooit zou werken, maar ik kreeg de baan tóch. Waarom is me nooit duidelijk geworden. Toen ik jaren later ontslag nam voor een andere baan zei hij dat ik in de praktijk wel meeviel. Al botste het soms wel tussen ons, hoor.”

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden