null Beeld

Hoe overleef je de voetbalzieke man – tips van een sportpsycholoog

Met het oog op het landskampioenschap aankomende zondag kan de spanning bij voetbalfans hoog oplopen. En of hij nu in de kroeg of thuis op de bank kijkt: jíj bent uiteindelijk degene die te maken krijgt met een zenuwachtige of - in het ergste geval - kwade man. Hoe ga je daarmee om?

Lotte van Erp

Sportpsycholoog Danielle van der Klein- Driesen heeft 3 verklaringen voor de 'voetbalziekte' van de man. "Het heeft allereerst te maken met een diepgewortelde liefde voor de club. Het gevoel van verbondenheid is heel hoog, waardoor de fan natuurlijk het liefste zijn eigen club ziet winnen. Daarnaast speelt de verwachting die de fan heeft en het niveau van de club een grote rol. Als een team eenmaal goed gepresteerd heeft, heb je de verwachting dat ze dit de keer erna weer zullen doen. Als dit dan niet het geval is, kan er frustratie ontstaan."

Van der Klein- Driesen, die (top)sporters mentale trainingen geeft die gericht zijn op concentratie, emotie- en gedachtecontrole en presteren onder druk, heeft een paar tips voor de fanatieke voetbalfan.

Werken voor winst

"Ga ervan uit dat jouw club hard knokt voor de winst. Die 11 mannen op het veld willen minstens zo graag als jij dat er gewonnen wordt. In plaats van dat je kwaad wordt als ze toch verliezen, bedenk dan dat ze er in ieder geval álles aan hebben gedaan."

Jouw woede verandert niets aan de uitslag

"Bedenk of het iets verandert aan de uitslag als je, voorafgaand aan de wedstrijd, heel gespannen bent of na de wedstrijd heel woedend. Jouw emoties maken geen verschil, je hebt er alleen jezelf (en je omgeving) mee."


Eén winnaar, één verliezer

"Het is simpel, er is nu eenmaal altijd een winnaar en een verliezer. Als je dit kunt accepteren, wordt het makkelijker om berusting te vinden in de uitslag. Dit is wat sport zo mooi maakt."

Bedenk dat het niet altijd meteen voorbij is

"Zo kreeg Feyenoord bijvoorbeeld één week na de wedstrijd een kans om revanche te nemen en te winnen in eigen huis. Soms kan het langer duren. Een mooi voorbeeld is Epke Zonderland. Bij de Olympische Spelen in 2008 ging het helaas mis, in 2012 won hij een gouden medaille en in 2016 viel hij hard op zijn gezicht. Dat is topsport, winst en verlies ligt soms dicht bij elkaar”.

Elk mens maakt fouten

"Als je je impulsen niet onder controle hebt en die scheidsrechter de wind van voren wil geven, ga dan eens na bij jezelf: ben jij zo perfect? Heb jij nooit een fout gemaakt waar je achteraf heel erg van baalde? Dat gevoel heeft die scheids die verkeerd floot nu waarschijnlijk ook. Kan je hem dat kwalijk nemen?"

Adem in.. Adem uit

"Het klinkt afgezaagd, maar een paar keer diep in- en uitademen werkt écht. Als je dat doet, veranderen er een aantal dingen in je lichaam. Ja hartslag wordt trager, je bloed pompt minder snel door je lichaam en er komt meer ruimte in je hoofd om helder te denken. Je zet je lichaam letterlijk op de 'rem', met als gevolg dat je je rationele gedeelte van je brein aanspreekt, in plaats van het emotionele. Dat betekent dat je meer grip krijgt op je impulsen en minder snel een woede-uitbarsting krijgt."

null Beeld

Ook mensen in de omgeving van de voetbalfan kunnen een steentje bijdragen. Zo weet Libelle-lezeres Maud (26) precies wat ze kan doen als haar vriend voetbal heeft gekeken: "Als Ajax speelt, ontvlucht ik toch wel vaak het huis. Daarna ben ik altijd wel geïnteresseerd in de uitslag en wil ik een luisterend oor bieden. Ook probeer ik de wedstrijd na afloop in perspectief te plaatsen. Daarna gaan we meestal wat leuks doen: wedstrijden zijn vaak op zondagmiddag, dus maken we daarna een lekker vers soepje en hebben we een gezellige avond als afsluiter van het weekend."

De vriend van Anneke (49) is ook een fervent voetbalsupporter. "Hij kan zich tijdens de wedstrijd nogal opwinden. In de voetbal-app waar hij in zit, jutten ze elkaar dan ook lekker op. Ik bemoei me daar niet mee en bij verlies bevestig ik alleen maar hoe jammer ik het voor hem vind dat zijn clubje niet gewonnen heeft. Gelukkig blijft hij er dan ook niet in hangen."

En als je onderstaande tips van deskundigen volgt, weet je helemáál zeker dat je een rustige avond hebt:

1. Even niks zeggen

Het is een natuurlijke reactie om interesse in iemand te tonen als diegene gespannen is. Misschien vraag je hoe hij zich voelt en wat hij verwacht van de wedstrijd. Hoe lief dit ook bedoeld is, je kan dit beter niet doen. Onderzoek toont namelijk aan dat gestreste mannen egocentrischer zijn. Vrouwen zijn ten tijde van stress juist socialer, zij zoeken het contact op. En dat botst. Volgens Van der Klein- Driesen is de goedbedoelde zin 'het is toch maar voetbal?' helemaal uit den boze. Om vervelende situaties te voorkomen, is het dus beter om de stilte - en daarmee de kalmte - te bewaren. Ook voor je eigen rust!

2. Voorkom dat je door de wedstrijd heen praat

Stel je voor: je zit in een razend spannende aflevering van Boer zoekt Vrouw en je partner vraagt je de oren van het hoofd over van alles en nog wat, waardoor je de allesbepalende ontknoping mist. Je kan het je misschien niet voorstellen (je hebt toch geen geluid nodig om te zien dat er gescoord wordt?) maar zo voelt het voor hem als jij een praatje wil maken tijdens die o-zo spannende wedstrijd.

3. Laat hem afkoelen

Heeft hij heel veel spanning en stress voorafgaand aan de wedstrijd of is hij boos of verdrietig erna? Laat hem dan gewoon in zijn sop gaar koken. Een man trekt zich namelijk terug als hij zich beter wil voelen. Als hij een oplossing heeft gevonden, voelt hij zich beter en komt hij weer tevoorschijn. Dat is volgens Van der Klein voor jou het moment om terug te komen op zijn gedrag. "Als hij rustiger is, kan hij beter relativeren. Het is dan aan jou de taak om dit te doen en hem op zijn eventueel ongecontroleerde gedrag te wijzen."

4. Biedt perspectief

Een wedstrijd verliezen is erg, zeker als het om een belangrijke titel gaat. Maar het is belangrijk om te kunnen relativeren. Naast ziektes, sterfgevallen en andere rampen is een potje voetbal verliezen niet zo erg. Toch?

De artikelen van Libelle Daily in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan op Libelle.nl/nieuwsbrief.

LEES OOK:

Bron: Scientas, Wavemens Beeld: iStock

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden