null Beeld

Hoe veelbelovend is het Kyleena-spiraaltje nou echt?

Over Kyleena, het zusje van het spiraaltje Mirena, worden veelbelovende beloftes gedaan door de producent. Maar hoe goed is het anticonceptiemiddel echt?

Faye Heijnis

Amerikaanse media zijn er lóvend over. Want dit spiraaltje bevat namelijk minder hormonen. Wij vroegen een nuchtere Nederlandse gynaecologe naar háár bevindingen.

Levonorgestrel


In Nederland zijn er twee soorten spiraaltjes op de markt: de Mirena en sinds 2016 ook de Kyleena. Beide spiralen hebben één grote overeenkomst: de fabrikant (en natuurlijk het doel om zwangerschap te voorkomen). Net als de Mirena is de Kyleena een spiraaltje dat in je baarmoeder wordt geplaatst en het hormoon levonorgestrel afgeeft. Dit maakt het slijmvlies van de baarmoeder ongeschikt voor innesteling van een bevruchte eicel. Daarnaast leidt levonorgestrel tot de vorming van dik en taai cervixslijm, waardoor dit minder doorgankelijk wordt voor zaadcellen. Het spiraaltje is voor meer dan 99 procent betrouwbaar bevonden gedurende vijf jaar.

Minder hormonen

Dan de verschillen. De Kyleena bevat veel minder hormonen dan de pil waar zelfs de minste hormonen in zitten. Daarbij bevat de Kyleena minder van het hormoon levonorgestrel dan de Mirena. In het eerste jaar geeft de Kyleena ongeveer drievijfde af van wat de Mirena afgeeft. Steeds meer vrouwen zijn op zoek naar anticonceptie met een lagere dosis aan hormonen, omdat de angst bestaat dat een teveel aan hormonen het risico op bijvoorbeeld borstkanker zou vergroten. Een schot in de roos lijkt de Kyleena dus. Want minder hormonen betekent mogelijk een vermindering van dat risico, maar ook mogelijk minder bijwerkingen zoals bloedverlies. Tenminste, ís dat wel zo?

Goedgekeurd, maar ook beter?


Dat valt te betwijfelen, vertelt gynaecoloog Carla van der Wijden. "Wanneer iets wordt goedgekeurd, wil niet zeggen dat het ook beter is dan wat er al op de markt is. Kyleena bevat dezelfde stof maar dan in mindere mate dan de Mirena. Maar of het ook echt een verbetering is? Dat durven we nog niet met zekerheid te zeggen, omdat er te weinig onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan."

Kleinste spiraaltje ooit


Naast het voordeel van minder hormonen, zou de fabrikant ook het formaat van het Kyleena-spiraaltje kleiner dan dat van het Mirena-spiraaltje hebben gemaakt. Het wordt door de fabrikant bestempeld als het kleinste spiraaltje ooit, met 28 millimeter lengte bij 30 millimeter breedte. "Omdat het spiraal iets kleiner is, zou het meer geschikt zijn voor bijvoorbeeld jonge vrouwen, of vrouwen die nog geen kinderen hebben gehad", licht Carla toe.

Alleenrecht van het spiraaltje verloopt

Ja, het klínkt allemaal zo mooi. Maar Carla blijft nuchter: "Niemand vindt een spiraal laten plaatsen leuk, het is altijd vervelend. Dus alles wat daar ook maar enigszins verandering in kan brengen en het minder pijnlijk kan laten maken, is natuurlijk goed en fijn. Alleen hebben we nog geen goede onafhankelijke vergelijking gehad om te kunnen constateren of het inderdaad minder pijnlijk is. Hetzelfde geldt voor de bijwerkingen en complicaties."

Eigen hormoonproductie

Dat het Kyleena-spiraaltje ervoor zorgt dat de hormonen uitsluitend in je baarmoeder worden afgegeven en niet in je lichaam komen, klopt volgens de gynaecoloog ook niet helemaal. "Het spiraaltje met daarop de levonorgestrel zit in de baarmoeder en werkt met name lokaal, ja. Maar er wordt toch vaak een fractie in het bloed opgenomen, dat is aantoonbaar. Daardoor krijgen sommige vrouwen klachten als gespannen borsten en acne."

Je krijgt dan wel minder hormonen binnen dan bij de pil, omdat het spiraaltje met levonorgestrel de eigen hormoonproductie helemaal zou stil leggen, vertelt Van der Wijden. "Maar bij een grote groep vrouwen met een hormoon houdend spiraaltje, gaat de eigen hormoonproductie gewoon nog door."

Koperspiraaltje

Gelukkig zijn er andere opties als je het gebruik van hormonen die niet door je eigen lichaam worden gemaakt niet zo prettig vindt. Het koperspiraaltje bijvoorbeeld. Toch zijn er nog maar weinig vrouwen die daarvoor kiezen: "Veel vrouwen vinden het toch fijn dat ze niet ongesteld worden", verklaart Carla. Doordat een koperspiraaltje geen hormonen bevat, gaat de menstruatie namelijk gewoon door.

"Bij koperspiraaltjes wordt de menstruatie het eerste jaar vaak wat heviger, maar die hevige menstruatie gaat daarna bij de meeste vrouwen ook weer weg. En dan hebben ze mooi wel een spiraaltje dat tien jaar kan blijven zitten. Dus dat is een fijne optie, terwijl er helemaal geen hormonale interventie plaatsvindt. Ik denk dat het koperspiraaltje te weinig gebruikt wordt. Een heel goede, betrouwbare anticonceptie met weinig bijwerkingen, behalve in het begin. Je kunt 'm alleen beter niet laten zetten als je heftige menstruaties met veel stolsels hebt - dan krijg je er waarschijnlijk meer last van."

Goed informeren

Naast het koperspiraaltje, zijn er bijvoorbeeld ook nog het (vrouwen)condoom, een anticonceptiestaafje (Implanon) en het pessarium. Zoek vooral zelf informatie over de mogelijkheden op het gebied van anticonceptie, bijvoorbeeld via thuisarts.nl, adviseert Carla: "Het is wel zo fijn dat als je 15, 16 of 17 jaar of jonger of ouder bent, je kennis hebt van álle medicijnen en anticonceptiemiddelen die voor jou van toepassing zijn. Op basis daarvan kun je een keuze maken en dat bespreken met je huisarts of gynaecoloog."

Iedere dag de best gelezen berichten van Libelle in je mailbox? Meld je aan voor de nieuwsbrief!

Bron: Geneesmiddelenbulletin 'Spiralen met levonorgestrel', Kyleena.com. Beeld: Kyleena.com

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden