null Beeld

Libelle Legt Uit: wat is verlatingsangst en hoe ga ik ermee om?

1% van de Nederlandse volwassenen heeft verlatingsangst. Een ingewikkeld probleem dat veel druk kan leggen op je leven of je relatie. Maar waar komt het vandaan? En hoe ga je er het beste mee om?

Libelle legt het voor je uit.

Wat is verlatingsangst?

Verlatingsangst is - zoals het woord al omschrijft - een buitensporige angst om verlaten te worden door de mensen waar je aan gehecht bent. Dit kunnen je ouders zijn, je vrienden, je partner of andere mensen die dichtbij je staan.

Vaak wordt de verlatingsangst veroorzaakt door de hechting met je ouders. Het kan zijn dat je in je jeugd geen stabiele basis had en daardoor angstig bent geraakt. Veel baby's zijn bang om verlaten te worden, maar wennen er gaandeweg aan dat hun vader of moeder weggaat en vervolgens altijd terugkomt. Bij sommige kinderen, waar de familie een minder stabiele basis vormt, komt die gewenning niet. Simpelweg omdat het niet vanzelfsprekend is dat de ouders altijd weer terugkomen.

Hoe herken je verlatingsangst?

Bij iedereen heeft verlatingsangst een andere vorm. Het is dan ook moeilijk om voor jezelf te bepalen of je verlatingsangst hebt of niet. Natuurlijk ben je enorm overstuur als je wordt verlaten door je partner, of 1 van je ouders overlijdt. Maar bij verlatingsangst is er vaak sprake van een irreële angst om alleen achter te blijven. In dit geval pieker je bijvoorbeeld over je partner die vreemdgaat of bij je weg zal gaan, terwijl daar absoluut geen sprake van is en ook geen tekenen van zijn. Of je bent overbezorgd dat 1 van je familieleden iets overkomt.

Hoe uit verlatingsangst zich?

Verlatingsangst kan zich op verschillende manieren uiten. Het kan zijn dat je veel nachtmerries hebt waarin je wordt verlaten, dat je in een stresstoestand verkeert als je alleen thuis bent, dat je enorme heimwee hebt of nooit alleen durft te slapen. Veel mensen met verlatingsangst blijven tot een relatief late leeftijd bij de ouders wonen of zorgen ervoor dat er altijd iemand thuis is. Een persoon of een huisdier.

Hoe pak je het aan?

Expert Ad de Jongh doet bij Psychologie magazine een boekje open over verlatingsangst en vertelt wat je moet doen als je (vermoedt dat je) verlatingsangst hebt. Hij geeft een aantal praktische tips die je direct kunt toepassen.

De oorzaak achterhalen

Ten eerst is het sowieso verstandig om een afspraak te maken bij een therapeut. "De eerste stap om verlatingsangst te overwinnen is te achterhalen waardoor je je zo alleen voelt", legt De Jongh uit. Samen met een therapeut ga je terug in je verleden op zoek naar de oorzaak voor je angstgevoelens.

Praat erover

De tweede stap is om erover te praten met je omgeving, volgens De Jongh. Ga met de mensen waar jouw verlatingsangst zich vooral op projecteert in gesprek. "Praat over je angst om in de steek gelaten te worden en hoe je denkt dat deze is ontstaan", zegt De Jongh. Op die manier geef je de mensen in jouw omgeving de mogelijkheid om zich makkelijker in jou te kunnen verplaatsen. "Zo kunnen ze rekening met je houden en met je meedenken zodat je angsten minder vaak worden getriggerd."

Stel geen onredelijke eisen

Mensen met verlatingsangst hebben vaak de neiging om onredelijke eisen te stellen aan hun geliefden, om zekerheid te krijgen dat deze mensen bij hen blijven. Maar dat is geen goed idee. "Erover praten zodat mensen rekening met je kunnen houden, betekent niet dat zij aan buitenproportionele en onredelijke eisen van jou moeten voldoen", zegt De Jongh dan ook. Vaak zorgt ook juist dit eisen stellen ervoor dat je mensen in je omgeving bij je wegduwt. Het constant bevestiging vragen bij een partner, kan juist een averechts effect hebben. Probeer dit dan ook niet te veel te doen en bespreek met een therapeut hoe je dit het beste aanpakt.

Onderhoud vriendschappen

Ten slotte is het erg belangrijk om energie te blijven steken in je vrienden, volgens De Jongh. "Sterke relaties kunnen je beschermen tegen een gevoel van minderwaardigheid", legt hij uit. Het is dus van belang om je vriendschappen goed te onderhouden. "Ook kunnen deze relaties je helpen de focus te behouden op alle positieve eigenschappen die je hebt en die jou tot een goede vriendin en partner maken." Want uiteindelijk komt verlatingsangst ook voor een deel voort uit onzekerheid. Het is dan ook van belang om met een therapeut die onzekerheid aan te pakken, om op de juiste manier met je verlatingsangst om te leren gaan.

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Bron: De psycholoog, Psychologie magazine. Beeld: iStock.

Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden