Zo zorg je ervoor dat je relatie standhoudt en samen oud wordt Beeld Getty Images
Zo zorg je ervoor dat je relatie standhoudt en samen oud wordtBeeld Getty Images

PREMIUM

Zo zorg je ervoor dat je relatie standhoudt en jullie samen oud worden

Het aantal alleenstaanden en echtscheidingen is nog nooit zo hoog geweest. Hoe komt het toch dat de zoektocht naar ‘de ware’ zo moeilijk lijkt te zijn geworden? En wat kunnen we zelf eraan doen om samen oud te worden?

Anne van den DoolGetty Images

We zijn, uitzonderingen daargelaten, allemaal op zoek naar de ware liefde. En als we die gevonden hebben, proberen we dat gevoel zo stevig mogelijk vast te houden. Althans, dat zou je denken. De realiteit is anders. Niet eerder telde Nederland zo veel alleenstaanden. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw nam het aantal mensen dat alleen woont explosief toe: van nog geen 300.000 naar bijna 3 miljoen. Het ziet er niet naar uit dat deze tendens stopt. Over een paar jaar zal ruim een kwart van alle volwassen Nederlanders single zijn.

Tegenwoordig eindigt bijna 40% van alle huwelijken in een echtscheiding. Niet alleen prille huwelijken worden ontbonden, ook steeds meer stellen die al tientallen jaren samen zijn, nemen de beslissing om uit elkaar te gaan. Ondanks alle gedeelde herinneringen, het gezin dat ze samen hebben opgebouwd en de zekerheid van een gezamenlijke toekomst. Terwijl het nog niet zo lang geleden ondenkbaar was om je levenspartner te verlaten, beginnen veel mensen nu vol frisse moed aan een nieuwe relatie met iemand die ze hebben opgedoken op het werk, in de kroeg of via een datingapp.

Perfecte plaatjes

Het lijkt wel alsof het steeds moeilijker is ‘de ware voor altijd’ te vinden. Communicatiewetenschapper Eva Illouz buigt zich in haar boek Waarom liefde pijn doet over dat vraagstuk. Allereerst stelt ze ons gerust: we hoeven het antwoord niet per se bij onszelf te zoeken. Het wordt mensen nu eenmaal steeds moeilijker gemaakt om een langdurige relatie in stand te houden. Zo worden we dag in, dag uit overspoeld met de beelden van relaties: televisieprogramma’s, films, series, reclames en social media-accounts geven ons intieme inkijkjes in het liefdesleven van anderen.

Natuurlijk weten we dondersgoed dat sterren op Facebook en Instagram de ruzies met hun partners buiten de kaders van het perfecte plaatje verstoppen. Natuurlijk zien we dat over dat liefdevolle kuskiekje op vakantie een filtertje zit. Natuurlijk begrijpen we dat de zoenscènes onder een paraplu in de stromende regen die ons in films worden voorgeschoteld verre van realistisch zijn. Maar al die informatie beïnvloedt toch hoe we denken over onze eigen relatie. En zo lijkt het gras aan de overkant steeds groener.

Twijfels toelaten

Bovendien, legt Illouz uit, is dat groene gras steeds meer binnen handbereik. Vroeger hadden we alleen de keuze uit jongens of meisjes in de buurt, nu kunnen we contact leggen met iedereen die op deze aarde rondloopt. Via via komen we in aanraking met meer onbekenden dan we in één leven zouden kunnen ontmoeten. Dankzij technologische ontwikkelingen is die potentiële nieuwe geliefde maar één swipe-beweging bij ons vandaan. Vervolgens is het niet meer dan logisch dat we ons afvragen of we te midden van al die opties wel de juiste partnerkeuze hebben gemaakt. Hoe kunnen we zeker weten dat die ene persoon met wie we nu ons leven delen degene is die ons het allergelukkigst kan maken?

Dat we überhaupt de mogelijkheid hebben om die twijfels toe te laten, is volgens Illouz ook een kenmerk van deze tijd. Nog niet zo lang geleden hadden vrouwen een levenspartner nodig om in hun levensonderhoud te voorzien. Ze waren afhankelijk van een echtgenoot, want die zorgde voor een dak om onder te slapen, eten op tafel en geld voor kleding, vakanties en extraatjes. De band verbreken was geen optie. Dat zou betekenen dat ze zonder geld of bezittingen op straat zouden komen te staan.

Eigen boontjes doppen

Dat beeld is de afgelopen decennia 180 graden gedraaid. Nu is het tegenovergestelde belangrijk: we willen onze eigen broek kunnen ophouden, zodat we niet met lege handen staan als onze geliefde een affaire blijkt te hebben met een collega of als we zelf beslissen dat het mooi is geweest. We moeten onze eigen boontjes doppen, want je weet maar nooit.

Het is trouwens pas sinds kort dat we met iemand kunnen samenzijn uit liefde, zegt liefdesexpert Esther Perel, bekend van haar onderzoek naar trouw en ontrouw. Dat werpt meteen de vraag op of we wel genoeg liefde voelen voor onze levenspartner, of hij wel de juiste keuze is in een tijd waarin het aanbod groter is dan ooit.

Bekende van de familie

Vroeger was het een stuk overzichtelijker. We vonden vaak een partner in een veilig en vertrouwd milieu. De families van beide partijen kenden elkaar vaak al generaties lang en wisten dus wat voor vlees ze in de kuip hadden. Dat maakte de kans op een match een stuk groter dan als je het moet doen met een Tinderprofiel met twee foto’s en drie regels tekst die ook nog eens misleidend kunnen zijn, en vaak een beter beeld geven van iemands uiterlijk dan van de inhoud. Terwijl vooral die inhoud van belang is om het langer dan een paar dagen met elkaar uit te houden.

Meer ruzies en scheidingen

Wanneer dan blijkt dat beiden toch niet helemaal op één lijn zitten, is het anno nu simpeler dan ooit om de relatie te verbreken. We leven in een steeds vrijer land, zo stelt Eva Illouz, waarin alles kan en alles mag. Vroeger rustte er een taboe op het verbreken van een huwelijk, maar tegenwoordig is scheiden eerder regel dan uitzondering. Zo brengen we elkaar continu op andere gedachten. Want we zien de buurvrouw, een nichtje én een goede vriendin scheiden, en daardoor overwegen wij de optie ook. Al is het maar voor twee halfbewuste seconden.

Ook zijn er binnen het huwelijk steeds meer mogelijke bronnen van conflict, aldus advocaat Emmy van Ekelen. Samen met twee collega’s heeft zij een advocatenkantoor dat gespecialiseerd is in echtscheidingen. “Mensen zijn de afgelopen jaren steeds meer met elkaar gaan communiceren”, zegt zij. “Goed met elkaar praten is steeds belangrijker geworden in een relatie. We verwachten tegenwoordig dat de ander al zijn gedachten en gevoelens met ons deelt. Maar daar zit een maximum aan.” Daarnaast maken mensen steeds meer ruzie over geld. “Geld is een van de meest voorkomende oorzaken van een scheiding. Nu vrouwen ook eigen geld inbrengen, moeten stellen daar veel meer afspraken over maken dan vroeger. Dat leidt niet zelden tot een conflict. Koppels die ruziemaken over geld hebben een groter risico om uit elkaar te gaan.”

Scheiden na pensioen

Andere veelvoorkomende redenen om uit elkaar te gaan zijn: ontrouw, ziekte of overlijden van een dierbare, irritaties op vakantie en het bereiken van de pensioenleeftijd. “Dat laatste klinkt misschien gek”, zegt advocaat Emmy van Ekelen. “Je zou denken dat stellen het fantastisch vinden om eindelijk veel meer tijd samen door te kunnen brengen nu er niet meer gewerkt hoeft te worden. Toch scheiden steeds meer mensen juist op latere leeftijd. Ze concluderen dat hun huwelijk niet werkt zonder afleidende factoren zoals werk en kinderen. Wanneer die wegvallen, moeten ze het helemaal met elkaar doen. Sommige stellen komen er dan achter dat ze niet genoeg gemeenschappelijk hebben om het nog een flinke tijd met elkaar uit te houden. We leven ten slotte steeds langer, waardoor de keuze die we voor die tijd maken des te kostbaarder wordt.”

Kortom: steeds meer factoren die het vinden én behouden van de ware liefde tot een opgave maken. Maar we kunnen de situatie ook positief benaderen. Want misschien zorgen al die opties er uiteindelijk voor dat we in die grote vijver een nóg geschiktere vis weten te vangen. Als we maar blijven luisteren naar ons gevoel, en niet te veel gehoor geven aan de illusie van dat groenere gras aan de overkant.

4 tips om een relatie goed te houden, zelfs in tijden vol afleiding

  1. Omarm de verschillen
    De eigenschappen die in eerste instantie het meest aanspreken, kunnen later de grootste bronnen van irritatie worden, zegt expert Esther Perel. Misschien was het ondernemende, assertieve karakter van de ander eerst een pluspunt, maar bij nader inzien kan blijken dat er wel weinig ruimte is voor jouw ideeën. Accepteer dat jullie niet in alles hetzelfde hoeven te zijn. Het zijn juist die onderlinge verschillen waardoor jullie van elkaar kunnen leren. Mits je elkaar de ruimte geeft om anders te zijn.
  2. Wees je bewust van je verwachtingen
    Teleurstelling in een partner heeft niet alleen te maken met diens gedrag, maar ook met de verwachtingen. Op welke actie hoopte je, wat is de reactie als dat niet gebeurt, en waarom? Zijn er misschien andere manieren om die verwachtingen waar te maken? Als het bijvoorbeeld problematisch is dat een partner weinig thuis is, kan dat ook betekenen dat je vrienden of familie vaker zou willen zien. Wees je bewust van wat op de ander geprojecteerd wordt.
  3. Bespreek niet alles meteen
    We leven in een praatsamenleving en zijn gewend om voortdurend al onze gedachten en gevoelens uit te spreken. Natuurlijk is het goed om te weten wat er in de ander omgaat. Toch is het niet altijd de beste keuze om je ziel en zaligheid op tafel te leggen. Sommige open plekken hoeven niet per se ingevuld te worden. Bij veel irritaties is het ook goed om eerst tot tien te tellen voordat de ergernis over vuile vaat, rondslingerende sokken of hard snurken wordt uitgesproken. Wat je zegt na een paar keer diep in- en uitademen, biedt waarschijnlijk een betere ingang voor een goed gesprek dan een snelle snauw.
  4. Heb aandacht voor elkaar
    Het is niet altijd makkelijk om samen een moment van rust te vinden. De telefoon bliept continu, de kinderen vragen om aandacht en vrienden en familie komen langs of moeten worden bezocht. Zet daarom regelmatig de apparaten op stil, regel een oppas en geef elkaar exclusieve aandacht. Na zo’n avond (of weekend) wordt het makkelijker om zulke momenten ook tijdens de drukke werkweek in te plannen. Al is het maar een omhelzing na een lange werkdag.
Pinterest Beeld Getty Images
PinterestBeeld Getty Images
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden