Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Zoek binnen:

Het brein na kanker: “Dat ik 5 jaar later nog last zou hebben, had ik niet verwacht”

Toen Alie genezen werd verklaard van borstkanker, begon ze haar leven weer op te pakken. Maar 3 jaar na haar genezing liep ze nog steeds met klachten die dat moeilijk maakten. Niemand had haar voorbereid op de cognitieve problemen die konden ontstaan door de kankerbehandelingen.

Spraakproblemen, vergeetachtigheid, moeite met cijfers. Ze had het allemaal, maar ze had geen idee waarom.

Advertentie

Alie: “Kankervrij. Op het moment dat je dat hoort, heb je eigenlijk geen idee wat je nog te wachten staat. Ik in elk geval niet. Maar de kanker was weg en mijn lichaam kon weer met een schone lei beginnen. Tenminste, dat dacht ik toen, in de zomer van 2014. Maar dat ik 5 jaar later nog last zou hebben van de naweeën van de behandelingen, had ik toen nooit verwacht.”

Rampscenario
“Vanwege mijn werk als militair werd ik in 2013 uitgezonden naar Curaçao. Wat een droom. Mijn man en ik vertrokken met ons hele hebben en houden naar de zon. Door alle hectiek van de verhuizing sloeg ik al enige tijd mijn borstcontrole over. Ik deed het voorheen een paar keer per jaar, gewoon zelf. Dan voelde en keek ik of er afwijkende dingen waren. Eenmaal gesetteld op de Antillen begon ik daar weer mee en meteen voelde ik een verandering. Er zat een ronding in mijn rechterborst die ik niet herkende. Ik besloot naar de arts te gaan en de punctie bevestigde het rampscenario in mijn hoofd: borstkanker.”

Een hogesnelheidstrein
“En daar zit je dan. Op Curaçao. We zaten er pas 6 maanden en zouden pas over 4 jaar terug naar Nederland verhuizen. Halsoverkop pakten we dan ook snel 2 koffers en onze kat. We hadden geen idee hoe lang het zou duren. Eenmaal in Nederland bleek dat ik een uitzaaiing had en het traject waar we in zouden gaan langer kon duren dan we voorheen dachten. Het is alsof je een hogesnelheidstrein in stapt. Alle stations raast hij voorbij en je hebt geen idee wanneer je er weer uit mag.”

Terug naar Curaçao
“Het hele pakket kreeg ik: chemo’s, een operatie, bestraling en hormonale therapie. Dat is zwaar, maar het bleek succesvol. In een halfjaar tijd was ik kankervrij en vertrokken we weer naar Curaçao. In de koffer onze spullen en strips vol pillen. Hormonale therapie: mijn antikankerpillen.”

Vertrouwen kwijt
“Eenmaal op Curaçao pakte ik het leven weer op. Ik ging een re-integratietraject in en binnen 5 maanden was ik weer fulltime aan de slag. Dat viel niet mee, want zoals ik van tevoren had verwacht, komt kanker met een behoorlijke nasleep. Ineens kwam het besef: wat is er gebeurd? Ik had dood kunnen gaan. Hoe moet ik nu verder? Ik vertrouw mijn lichaam nooit meer.”

Vergeetachtig
“Mijn lichaam voelde niet meer zo veilig en vanzelfsprekend gezond als dat altijd het geval was. En ook mijn hoofd bleek niet de oude. Ik was verward en vergat álles. Maar goed. Ik was dan ook zwaar depressief en had een flinke emotionele klap gehad. Dat zou vast wel over gaan.”

Van kwaad tot erger
“Dat ging het niet. Het ging van kwaad tot erger. De belangrijkste dingen vergat ik. Hele gesprekken, mensen die ik moest ophalen, werkopdrachten. Er bleef in mijn brein niets van over. Zelfs als iemand me aan ons gesprek probeerde te herinneren bleef het leeg. Ik leerde mezelf aan om daarom overal briefjes te hangen met belangrijke dingen. Ook cijfers waren een probleem. Pagina’s met financiën waren 1 grote, grijze massa voor me. Ik werd er gek van. Daarbij leek mijn spraak soms niet meer te functioneren. In gesprekken hoorde ik mezelf dingen zeggen, die ik helemaal niet bedoelde. Wat gebeurde er? Niemand had me hierop voorbereid en dus wijdde ik alles aan de situatie. Er was veel gebeurd en mentaal moest dat nog een plekje krijgen.”

Alles op z’n plek
“Totdat ik in het ziekenhuis in Nederland kwam voor mijn jaarlijkse controle. Op de vraag hoe het met me ging vertelde ik over mijn probleem en werd dit niet meteen afgedaan als bijeffect van de emotionele klap. In plaats daarvan werd ik doorgestuurd naar Sanne Schagen, een neuropsycholoog in het Antoni van Leeuwenhoek die onderzoek doet naar de effecten van kankerbehandeling op het brein. En daar viel alles op z’n plek.”

Rust
“Wat mij daar duidelijk werd is dat de behandeling tegen kanker soms veranderingen in het brein teweeg kan brengen. Ik deed allemaal tests, waaruit bleek dat dit bij mij het geval was. Op dat moment kwam er zo’n rust over me heen. Zie je wel, dacht ik, ik hoef niet te twijfelen aan mezelf. Er is gewoon een verklaring. Het heeft een naam. En ik kan er nu eindelijk iets aan doen.”

Grenzen aangeven
“Sanne raadde mij aan er met mijn werkgever over te praten. Dat heeft me enorm geholpen. Ik werk in een milieu waarin je jezelf snel voorbijrent. Zeker ik heb daar een handje van. Sinds ik erover heb gepraat op de werkvloer wordt er heel veel rekening met me gehouden. Ik werk vaker een dag thuis, krijg meer tijd om dingen te doen en krijg minder opdrachten tegelijk op m’n bordje. Soms ben ik voor werk een aantal weken weg om te varen. Dan maken we dagen van 6 uur ’s ochtends tot 10 uur ’s avonds. Tegenwoordig geef ik aan wanneer het klaar is voor mij. De ene keer is dit vroeg op de avond, de andere keer is dit later. Anders red ik het niet. Dat accepteren mijn collega’s gelukkig, waardoor ik veel beter kan herstellen.”

Opluchting
“Dat ik na zo’n lange tijd nog problemen zou ervaren, had ik nooit verwacht. Dat dit soort problemen niet alleen kan ontstaan door de emotionele klap, maar ook door de behandeling, wist ik niet. Voor mij is het een opluchting geweest om te weten dat cognitieve problemen na kanker vaker voorkomen en dat er vaak iets aan te doen is.”

Geef jezelf de tijd
“Ik vind het belangrijk dat het voor meer mensen bekend wordt dat dit soort problemen zich voor kan doen. Ik denk dat er veel ex-kankerpatiënten zijn die net zo aan zichzelf twijfelen als ik heb gedaan. Stop met twijfelen en deel het. Ga naar het ziekenhuis, vraag het aan je arts. Je kunt er iets tegen doen, maar geef jezelf de tijd.”

Wat zegt de neuropsycholoog?
Professor en neuropsycholoog in het Antoni van Leeuwenhoek, Sanne Schagen, doet onderzoek naar de effecten van kanker en kankerbehandeling op het brein en het ontstaan van cognitieve klachten.

2 type patiënten
Schagen: “Eigenlijk zijn er 2 type patiënten bij dit probleem. Het 1e type is een patiënt met een hersentumor of uitzaaiingen in de hersenen. Als de ziekte zich in het hoofd bevindt kan het natuurlijk al voorkomen dat daar cognitieve problemen van komen. Daarbij zal de behandeling hierbij zich direct op het hoofd concentreren. Bestralingen of operaties in het hoofd kunnen een gunstige invloed hebben op de hersenen door het verwijderen of verkleinen van de tumor. Soms kunnen deze behandelingen echter ook effect hebben op de gezonde cellen, waardoor cognitieve problemen kunnen ontstaan.”

Mentale toestand
“Het 2e type patiënt is een patiënt als Alie. Dit is iemand die kanker elders in het lichaam heeft. Bij dit type patiënt ontwikkelt een veel kleinere groep cognitieve problemen, maar dit komt wel voor. Lang was het bij deze groep onduidelijk hoe dat kwam, aangezien de behandelingen zich richten op andere plekken in het lichaam dan het brein. Daarom hebben we hier de laatste jaren onderzoek naar gedaan. Daaruit is gebleken dat er meerdere oorzaken kunnen zijn voor cognitieve problemen bij deze mensen. Ten 1e kunnen de problemen voortkomen uit de mentale toestand van dit type patiënt. Iemand die kanker heeft gehad is vaak somber, angstig of vermoeid. Dat kan een reden zijn voor cognitieve problemen.”

Bloed-hersenbarrière
“De 2e reden is de kankerbehandeling. Onze hersenen worden beschermd door een bloed-hersenbarrière. Dit is een functie die ervoor zorgt dat van sommige stoffen niet dezelfde hoeveelheid in de hersenen terechtkomt als in het lichaam. Als we bijvoorbeeld alcohol drinken, zorgt dit ervoor dat we niet dezelfde concentratie alcohol in onze hersenen krijgen als in ons bloed. Voor chemotherapie is dat hetzelfde. Maar nu hebben we gemerkt dat sommige chemo toch soms in staat is om over die barrière heen te komen en zo in de hersenen terechtkomt. Daar kan het een negatief effect hebben.”

Antihormonale therapie
“Bij hormonale therapie werkt dat weer anders. Zo krijgen mensen in het geval van borstkanker een antihormonale therapie toegediend. Veel soorten (borst)kanker worden gestimuleerd door bepaalde hormonen en bij zo’n antihormonale therapie wordt de aanmaak of de functie van dat hormoon geremd. Op die manier kan de groei van de tumor stoppen, omdat de hormonen die dit ondersteunen niet meer aangemaakt worden. Wel zijn hormonen belangrijk voor het functioneren van onze hersenen. Op het moment wordt onderzoek gedaan of zo’n antihormonale therapie kan bijdragen aan cognitieve problemen.”

Goed te verhelpen
“Vaak blijft het lastig om te zeggen waar de oorzaak van de problemen echt ligt. Misschien is het de behandeling, misschien de emotionele klap en misschien wel een combinatie van beide. Kanker krijgen en de behandeling ertegen is een lang traject. Het is moeilijk om aan te wijzen welk onderdeel van de rit ervoor heeft gezorgd dat je breinfunctie in de war is gebracht. Wel is het daarom extra belangrijk om langs een arts te gaan en duidelijkheid te krijgen. Vaak kan het een opluchting zijn om te horen waar het nou echt door komt. Maar belangrijker dan dat is eigenlijk vaak nog: wat zijn de precieze klachten en wat voor concrete acties kan iemand ondernemen om er vanaf te komen? Vaak worden de effecten van kankerbehandeling makkelijk als reden voor de problemen aangenomen, wat mensen weerhoudt om aan hun problemen te gaan werken. Dat is zonde. Want wat de oorzaak ook is, cognitieve klachten zijn vaak goed te verhelpen, mits mensen maar bereid zijn om gericht aan het probleem te werken.”

Bespreek het
“Vaak blijft het lastig om bij patiënten zoals Alie te zeggen waar de oorzaak van de problemen ligt. Misschien is het de behandeling, misschien de emotionele klap en misschien wel een combinatie van beide. Vaak worden dit soort klachten op den duur vanzelf minder. Wanneer dat niet zo is, is het goed om met een (neuro)psycholoog nader te kijken naar de klachten en te bespreken wat voor concrete acties iemand kan ondernemen om hier minder last van te hebben. Het is daarom goed om cognitieve klachten met de arts te bespreken. Tot slot is het belangrijk om je te realiseren dat kankerbehandeling – waaronder chemotherapie – genezingskansen aanzienlijk kan vergroten, en dat maar een klein deel van de patiënten te maken krijgt met dergelijke klachten na de behandeling. Dit is dus nooit een reden om de behandeling niet te ondergaan.”

In het Antoni van Leeuwenhoek wordt langdurig onderzoek gedaan naar de effecten van kanker en kankerbehandeling op het brein. Omdat er nog weinig bekendheid is over cognitieve problemen na kanker(behandeling), heeft het Antoni van Leeuwenhoek verschillende initiatieven opgezet om de bekendheid te vergroten. Meer informatie hierover en video’s van ex-kankerpatiënten vind je op de website van het AVL

Interviews: Eva Breda. Beeld: iStock

De laatste nieuwtjes, tips en trends in je mailbox? Meld je aan voor de gezelligste nieuwsbrief van Nederland! 

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Imitatiekoninging Elise Schaap wederom bejubeld na imitatie styliste Roos in 'TV Kantine'

Het zijn niet meer alleen Irene Moors en Carlo Boszhard waarvoor mensen naar de TV Kantine zappen. Elise Schaap weet ook de kijkers iedere keer te vermaken met haar ontzettend knappe imitaties.

De tweede aflevering van het nieuwe seizoen van de TV Kantine zit erop opnieuw werd Elise Schaap bejubeld op Twitter. Dit keer imiteerde ze onder meer Emma Heesters en styliste Roos in het tv-programma Kopen zonder kijken.

Advertentie

TV Kantine

Wat voor Irene Moors en Carlo Boszhard ooit begon als Pittige tijden, is veranderd in een ontzettend populaire show waarbij de personages nog nauwelijks te onderscheiden zijn van de echte BN’ers. En de start van dit seizoen bewijst ook dat er voor Elise geen BN’er te hoog gegrepen is. Van Nikkie Plessen en Miljuschka Witzenhausen tot Lil’ Kleine en zelfs Máxima; Elise imiteert ze feilloos.

Elise Schaap kroop dit keer in de huid van Kopen zonder kijken-styliste Roos, en vertolkte Carlo Boszhard de rol van Bob Sikkes. In het populaire programma kopen stellen een huis dat ze nooit met eigen ogen gezien hebben en vervolgens verbouwd wordt. Elise is daarom druk bezig met het samenstellen van een moodboard voor het huis met een visgraat vloer, een zwarte pui en een keuken met karakteristieke kenmerken voor ‘een jong stel dat óók nog eens een kind verwacht’. Een verwijzing naar de kritiek op het programma eerder dit jaar wegens gebrek aan diversiteit.

#Fenomenaal

Op Twitter stroomt het een na de andere compliment binnen voor Elise. Ze verdient prijzen volgens de kijkers, draagt het programma in haar eentje en er lijkt geen man níet verliefd op haar te zijn.

Ook haar andere imitaties kunnen op veel lof rekenen. Afijn, de lat ligt hoog voor Elise, maar wij betwijfelen niet dat ze het de volgende keer nét zo indrukwekkend gaat doen.

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Bron & beeld: RTL

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Deze 7 vakantietripjes kun je dit weekend virtueel doen

Voorheen pakte je het liefste dezelfde dag nog het vliegtuig/auto/trein naar een zonnige bestemming, maar voorlopig zit dat er niet in. Wie een beetje troost zoekt om de reishonger te stillen: deze zeven vakantietripjes kun je virtueel doen.

Het kan ook anders: ga aankomend weekend eiland hoppen of op safari terwijl je gewoon op de bank zit.

Advertentie

Roadtrip door India

Maak een virtuele rondreis door India en stop bij de meest iconische bezienswaardigheden, zoals de Taj Mahal, Red Fort en Golden Temple. Vergeet niet om heerlijke (zelfgemaakte) Indiase gerechten op tafel te zetten.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Beyza M. (@bmseventh)

Dwalen door New York

Velen dromen van een vakantie naar The Big Apple. Via deze website breng je maar liefst 48 uur door in New York zonder dat je daar een dure vliegticket voor hoeft te kopen.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Discover NYC (@discover.n.y.c)

National Park

In een paar uur tijd bezoek je alle National Parks van de Verenigde Staten. Een ideale bezigheid voor een luie zondag op de bank: wandelen door het Grand Canyon National Park, zwemmen in de wateren van Grand Teton National Park en daarna nog langs Glacier National Park. Voelt het toch een beetje of je actief bezig bent geweest, maar dan zonder spierpijn.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Vanessa🌺 (@bae___nessa)

Net als in Frozen

Heb je kinderen of zijn je kleinkinderen op bezoek? Ga dan eiland hoppen op de Lofoten. Dit is een eilandgroep die ligt in het noorden van Noorwegen. De prachtige omgeving lijkt rechtstreeks uit de Disneyfilm Frozen te komen.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door LOFOTEN 🇳🇴 (@lofoten)

Drukste kruispunt ter wereld

Het drukste kruispunt ter wereld moet je een keer hebben gezien. Als je snel overprikkeld bent, is dit de ideale oplossing voor jou. Via deze livestream kijk je live mee op de Shibuya Crossing, de populairste oversteekplaats in Tokio.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Japan Photos Daily (@japandailies)

Op safari in Kenia

Staat een safaritocht hoog op jouw bucketlist? Bereid jezelf dan voor door deze webcambeelden te bekijken van Mpala Research Centre. Deze plek is gelegen in centraal Kenia en met een beetje geluk kun je nijlpaarden, zebra’s, olifanten of luipaarden spotten.

 

Dit bericht bekijken op Instagram

 

Een bericht gedeeld door David Chancellor (@chancellordavid)

Machu Pichu

Bezoek gratis een van de zeven wereldwonderen. Via deze link wandel je virtueel rondom de Machu Picchu. Op de site kun je zelfs uitleg krijgen van een gids.

Geen vakantie? Niet getreurd: zó haal je het vakantiegevoel gewoon in huis

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je dan nu aan voor onze nieuwsbrief!

Bron: Flair. Beeld: Getty Images

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

De tarotkaart van 22 januari: de Stier heeft behoefte aan complimenten

De tarotkaart die voor vrijdag 22 januari is getrokken, is ‘Drie van Zwaarden’. Wat betekent deze kaart voor jouw sterrenbeeld?

Deze kaart staat voor: stilstand, gedwongen rust. Geremd worden in wat je graag wilt doen. Of dit als lijden wordt ervaren, is aan de persoon zelf. Liefde: Je buitengesloten voelen of je gevoelens ongewild wegstoppen. Afstand en rust nemen. Werk: opdrachten en onderhandelingen liggen in de vriezer.

Advertentie

Ram

Als je niet kunt doen, is het tijd om te zijn. Je mentaal voorbereiden op ontwikkelingen doe je vandaag door je oor te luister te leggen in je omgeving. Welke geluiden, van wie, vallen je op?

Stier

Complimenten krijgen motiveert je enorm. Krijg je ze niet: wat dan? Schiet niet in de overdrive door in je vrije tijd te werken. Vertrouw erop dat je inzet later echt gezien zal worden.

Tweelingen

Let vandaag heel nauwkeurig op hoe je je voelt in iemands gezelschap. Word je er blij van? Wat gaat er door je heen? Rustig aan doen, geeft je de tijd om je intuïtie te raadplegen.

Kreeft

Koesteren jij of je partner nog geheimen voor elkaar? Nu is het moment om ermee voor de dag te komen. Stel ‘waarom’ vragen en neem geen genoegen met oppervlakkige antwoorden.

Leeuw

Je krijgt vandaag de kans om te focussen op je fundamenten. Wat is jouw levenstaak? Waarvoor kom je je bed uit? Doe alleen dat waarvan je de tijd vergeet, en leg al het andere opzij.

Maagd

Zit je te vastgebakken aan je lief, dan uit zich dat vandaag in een kriegel gevoel. Schep ruimte voor jezelf en doe iets solo. Tevreden zijn met je leven brengt het vrijheidsgevoel in je relatie.

Weegschaal

Het grote plaatje overzien, is je troef. Plannen die je smeedt, komen helder door. Jij weet: de details vullen zichzelf in. Verlang je naar liefde? Prima dag om je ideaal te visualiseren.

Schorpioen

Het gevoel erbij te willen horen, kan maken dat je je ware gevoelens voor je houdt. ‘Ik kom er later op terug’ is vandaag een beter antwoord. Navoelen is belangrijker dan ooit.

Boogschutter

De buitenkant interesseert je vandaag niet zo, jij wilt weten hoe iemand er van binnen uitziet. In gesprek met een vrouw krijg je een ‘aha’-ervaring: zo had je het (jezelf) nog nooit bekeken.

Steenbok

Jouw sociale antennes staan op scherp. Je voelt heel goed waar knelpunten zitten en gaat voorzichtig met andermans gevoelens om. Wees open over die van jezelf, dan krijg je meer begrip.

Waterman

Richt je blik op verantwoordelijkheden. Waar kun je er een persoonlijke draai aan geven, en waar moet je je voegen? Je maakt nu ook korte meteen met te hoge verwachtingen.

Vissen

Je krijgt applaus van een professioneel contact. Het doet je gloeien van trots. Neem die sfeer mee in al je gesprekken, dan maak je een goede indruk. Sollicitaties gaan prima!

Meer voorspellingen? Op Libelle Premium vind je de Numeroscoop. In deze voorspelling geeft je geboortegetal inzicht in je persoonlijkheid. Bekijk het hier >

Tekst en voorspelling: Viola Robbemondt. 

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

8 gezondheidsvoordelen van rozemarijn op een rij

Rozemarijn: een kruid dat in veel gerechten gebruikt wordt. Het geeft een volle, kruidige smaak aan bijvoorbeeld rundvlees. Maar wist je dat rozemarijn ook een geneeskrachtige werking heeft? Daarom mag dit kruid niet ontbreken in je keuken.

Rozemarijn is een bron van antioxidanten en is goed voor je spijsvertering en luchtwegen. En er zijn nog veel meer voordelen. Wij zetten er 8 voor je op een rijtje:

Advertentie

1. Het verbetert je bloedcirculatie

Heb je vaak last van koude voeten en handen? Dat kan erop wijzen dat je een lage bloeddruk hebt. Rozemarijn kan ervoor zorgen dat je bloedsomloop bevordert, waardoor je hier minder last van krijgt.

2. Het is goed voor je lever en je nieren

Bij een overbelaste galblaas of lever kun je hoofdpijn krijgen. Wanneer je hier vaak last van hebt, kun je kijken of rozemarijn helpt. Het ontdoet je lichaam namelijk van gifstoffen die de hoofdpijn veroorzaken.

3. Het verbetert je spijsvertering

Wanneer je een maaltijd kruidt met rozemarijn, verteer je het vet van het gerecht beter. Ook wanneer je last hebt van maagkrampen, winderigheid of darmkrampen kan rozemarijn de oplossing bieden. Het zorgt voor vermindering van je klachten.

4. Het is goed voor je humeur

Vroeger werd er vaak over rozemarijn gezegd dat het een kruid is dat het hart troost en vrolijk maakt. Eén kopje rozemarijnthee zou al invloed hebben op je stemming.

5. Het is goed voor je geheugen

De stoffen in rozemarijn blijken de afbraak van acetylcholine, een chemische stof in de hersencellen die verantwoordelijk is voor het geheugen, te voorkomen.

6. Het bevordert je creativiteit

De geur van rozemarijnthee maakt je vrolijk en licht. Hierdoor wordt je creativiteit bevorderd.  Het is dus het proberen waard om een kopje van deze thee te drinken wanneer je geen inspiratie hebt.

In rozemarijn zitten oliën die ervoor zorgen dat luchtwegproblemen verminderen. Ook kan dit kruid helpen bij het oplossen van vastzittend slijm.

8. Rozemarijn houdt insecten op afstand

Plant rondom het eetgedeelte in je tuin eens een aantal rozemarijnstruiken. Je zult zien dat er veel minder insecten op je eten afkomen.

Wil je verse kruiden drogen? Dít is de ideale manier om dat te doen:

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Bron: puurfiguur. Beeld: iStock

Rozemarijn - Libelle

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien