Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Zoek binnen:

Ouderenpsycholoog Sarah: "De lockdown was traumatiserend voor ouderen met dementie"

De eenzaamheid en de schrik die kwam kijken bij het sluiten van de verpleeghuizen tijdens de coronacrisis was voor veel ouderen een klap. Zeker bij ouderen met dementie kan dat voor een trauma zorgen. Ouderenpsycholoog Sarah Blom helpt ouderen met dementie om dat trauma te verwerken. “Het is een groot misverstand dat ouderen met dementie niets meer kunnen verwerken.”

Libelle interviewde Sarah Blom over haar werk als ouderenpsycholoog in coronatijd.

Advertentie

Ouderen met dementie

Sarah: “Ouderen met dementie zijn nog steeds mensen. Al kunnen ze niet meer communiceren als vroeger, diep vanbinnen bevindt zich nog een hele wereld. Ze ervaren emoties, hebben herinneringen en een eigen identiteit. Als ouderen in verpleeghuizen visite ontvangen, kunnen ze daar uiting aangeven. Ze zijn moeder, tante, echtgenote. Ze hebben afwisseling, gesprekken en ervaringen. Maar op het moment dat Nederland de verzorgingshuizen op slot zette vanwege het coronavirus, viel dat allemaal weg. En voor heel veel ouderen met dementie heeft die klap voor een trauma gezorgd.”

Trauma

“Ineens zit je opgesloten en heb je enkel contact met de verzorgenden. Je enige rol is die van patiënt. Je moet gewassen worden, eten, je aankleden. De afwisseling die je daarvoor ervier, die je prikkels gaf je nog scherp hield, valt weg. Daarbij zorgde de lockdown en het coronavirus voor veel ouderen met dementie voor verwarring. Velen snapten niet wat er gaande was en dat zorgt voor onrust. Al die factoren bij elkaar geven mensen met dementie meer stress en minder gezonde prikkels. Daardoor gaan ze snel achteruit, raken ze in een isolement, gaan ze mentaal of fysiek op slot en ervaren ze een trauma.”

Verwerken

“Als ouderenpsychologe probeer ik ze daarbij te helpen. De coronacrisis is voor veel ouderen met dementie zo’n klap geweest. Ik probeer ze weer te laten bloeien en hun trauma’s te verwerken. Veel mensen denken dat dat voor ouderen met dementie niet meer mogelijk is. Maar dat is een groot misverstand. Ook al kun je niet altijd communiceren zoals je gewend bent, er zijn hele mooie, vaak onbekende, technieken om toch met ze in contact te komen.”

Op slot

“Zo was er een vrouw die helemaal op slot zat. Deze vrouw zat alleen nog maar op een stoel voor zich uit te staren, kwam niet meer naar gezamenlijke activiteiten in het verpleeghuis en zei niets meer. Sommige verzorgenden dachten dat er niets met haar aan de hand was. Ze zat toch lekker rustig? Maar niets is minder waar.”

Communicatie bij dementie

“In zo’n situatie wordt ik erbij geroepen en ga ik met de cliënt het contact aan. Dat is goed mogelijk, ook als iemand niet meer kan praten. Ik begon bij deze mevrouw met mezelf rustig voorstellen. Ik heb lang de tijd genomen om bij mevrouw te zitten en haar te laten wennen aan mijn aanwezigheid in stilte. Vervolgens drukte ik met mijn handen op haar knieën. Zo raken haar voeten de grond en voelt ze de druk van haar lichaam op de stoel. Veel mensen met dementie raken de connectie met hun lichaam kwijt. Dit is een manier om iemand terug in zijn lijf te krijgen, te laten voelen en in het nu te krijgen. Hier ben je, hier zit je.

Technieken

Vervolgens gebruik ik verschillende technieken om met iemand te communiceren. Ik spiegel bijvoorbeeld iemands gelaatsuitdrukking en lichaamshouding – hoe klein ze soms ook zijn. Een wenkbrauw die opveert, een diepe frons op het voorhoofd. Hierin zit vaak veel emotie verscholen. Het is de kunst om deze emoties te lezen en mensen hiermee in contact te brengen. Vaak benoem ik de emoties die ik op iemands gezicht zie, om voor iemand te verwoorden wat hij of zij voelt. Veel mensen met dementie voelen van alles, maar zijn de woorden kwijt. Via mijn woorden kunnen ze toch overbrengen wat ze ervaren. Zo keert iemand langzamerhand van binnen naar buiten en merk je dat er vanbinnen nog zo veel speelt.”

Uit haar schulp

“Gaandeweg bleek dat deze mevrouw haar kinderen vreselijk miste. Haar zoon en dochter had ze al weken niet gezien. Ook kwamen ze haar niet bezoeken vanachter het raam en dat deed haar pijn. Uiteindelijk hebben we samen uiting aan die emoties kunnen geven en kroop ze langzaam uit haar schulp. Na een paar weken kwam ze weer tot leven, deed ze mee aan activiteiten en praatte ze weer. Dat is zo mooi om te zien.”

Theatervoorstelling

“Op deze manier probeer ik zelf ouderen met dementie te helpen. Maar ik merkte een aantal jaren geleden dat ik meer mensen wilde bereiken. Veel familieleden en zorgverleners missen de belangrijkste inzichten en handvatten voor de omgang. Zo zonde. Het zijn dingen die iedereen moet weten die omgaat met dementie. Ik heb toen het boek Jij bent toch mijn dochter geschreven en samen met mijn familie van theatermakers en psychologen een theatervoorstelling gemaakt over dementie. In de voorstelling Dag Mama zie je een moeder die lijdt aan dementie en hoe de naasten en zorgverleners daarmee omgaan. De voorstelling zit vol pijnlijke, emotionele maar ook grappige situaties die ik uit de praktijk heb geplukt. Hiermee wil ik graag aan anderen laten zien wat voor dingen er nog vaak mis gaan in het omgaan met dementie. Maar vooral wil ik laten zien hoe het anders kan. We delen inzichten en handvatten die vaak nog onbekend zijn, maar die het geluk van álle betrokkenen enorm kunnen verhogen.”

Missers bij dementie

“Zo zie je vaak dat de communicatie helemaal wegvalt op het moment dat iemand niet meer kan praten. Voor de omgeving is het ongemakkelijk om te communiceren met iemand die niet meer terug kan praten, en dus houdt de omgeving daar al snel mee op. Maar zo raakt iemand met dementie juist in isolement. Dat zie je ook op het gebied van schaamte. Als een oudere met dementie bijvoorbeeld zichzelf heeft bevuild of seksuele opmerkingen maakt, wordt daar nog vaak op gereageerd alsof het ‘vies’ of ‘gek’ is. Hierdoor verliest een cliënt zijn eigenwaarde en gaat hij juist op slot. In mijn voorstelling probeer ik te laten zien hoe dat anders kan. Wat communicatietechnieken zijn of goede manieren om te reageren op een ongemakkelijke gebeurtenis.”

Ook gewoon mensen

“Ik wil blijven leren. Iedere dag weer. Zeker de afgelopen maanden hebben me veel inzichten gegeven. Zo heb ik tijdens de lockdown gezien wat échte eenzaamheid en rust met mensen met dementie kunnen doen. Maar ook heb ik weer veel geleerd over traumaverwerking en contact. Ik wil dat graag aan anderen leren. Aan mensen uit de zorg en aan de naasten van mensen met dementie. Daarom werk ik momenteel aan een nieuwe voorstelling. Hiermee hoop ik dat meer mensen leren om op de juiste manier met ouderen met dementie om te gaan. Dat er met ze gecommuniceerd blijft worden. En dat iedereen beseft dat ook zij gewoon mensen zijn.”

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Interview: Eva Breda. Beeld: Sarah Blom.

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Naar déze sterrenbeelden kun je het beste luisteren voor goed advies

Je hebt vast wel eens in een situatie gezeten dat je een vriend of vriendin om advies vroeg. Waarschijnlijk is het je ook opgevallen dat die ene vriendin altijd met goedbedoeld advies komt, dat je uiteindelijk toch niet echt uitvoert. Terwijl die andere vriend(in) wél vaak de juiste snaar weet te raken.

Grote kans dat die persoon één van deze sterrenbeelden is.

Advertentie

Stier

De stier heeft een goed gevoel voor persoonlijke relaties en houdt altijd rekening met verschillende perspectieven bij het vormen van een mening. De stier wordt gezien als een zeer reflecterend sterrenbeeld met een hoge emotionele intelligentie. Dat zorgt ervoor dat zij vaak nuttig advies geeft.

Leeuw

Een leeuw zet sowieso al graag de toon en wijst anderen maar al te graag in de goede richting. Als een leeuw érgens goed in is, dan is het wel iemand anders uit zijn comfortzone halen, zeker als het gaat om werkgerelateerde vragen. Daarnaast kan zit de leeuw er niet snel naast met haar mening. De leeuw kan je waardevol advies geven dat soms de rest van je leven meeneemt.

Boogschutter

Als de boogschutter ergens goed in is, dan is het wel in luisteren. Zowel in hun vriendenkring, als voor hun partner staan ze ijzersterk dankzij hun goede mensenkennis. Daardoor weten ze ook altijd goed advies te geven. De boogschutter kan de ander goed inschatten, waardoor ze goed weet in welke richting ze het advies kan geven. Vooral bij relatiekwesties kun je altijd vertrouwen op het advies van de boogschutter.

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Bron: Freundin. Beeld: Getty Images.

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Voorlopig geen vakantie in het buitenland: negatief reisadvies verlengd

Begon jij stiekem ook al te dromen van een vakantie in het buitenland en was je misschien al wat plannen voor de eventuele bestemming aan het maken? Helaas: een vakantie zit er voorlopig niet in. Het negatieve reisadvies is namelijk verlengd tot 15 april. 

Het advies gold in principe tot 31 maart.

Advertentie

Negatief reisadvies

Vooralsnog geldt: ga niet naar het buitenland, tenzij het strikt noodzakelijk is. Hoewel deze maatregel was ingesteld tot 31 maart, zal het demissionaire kabinet het zeer waarschijnlijk verlengen naar 15 april. Dit werd geschreven door de Telegraaf en bronnen in Den Haag bevestigen dit nieuws.

Dit betekent dus ook dat het definitieve besluit nog niet genomen is, maar ingewijden zeggen dat dit een formaliteit is. Op maandagavond maken Rutte en De Jonge het nieuws waarschijnlijk bekend tijdens de persconferentie over de coronamaatregelen. Die persconferentie is een week vervroegd vanwege de verkiezingen op 15, 16 en 17 maart.

Zwemles

De verlenging van het negatieve reisadvies is overigens niet het enige wat Rutte en De Jonge morgen zullen aankondigen. Er is gelukkig ook beter nieuws: kinderen kunnen vanaf half maart weer zwemles krijgen in binnenbaden.

Gisteren werd al duidelijk dat het er geen grote versoepelingen zullen komen. Wel worden er voorbereidingen getroffen om de maatregelen over drie weken iets te versoepelen. Hiervoor moeten de besmettingscijfers wel eerst flink dalen. Als dat eenmaal gebeurt, kan het zelfs zijn dat de terrassen weer open kunnen en dat er weer fysiek onderwijs gegeven kan worden op hbo’s en universiteiten.

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Bron: NOS. Beeld: Getty Images.

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Boswachters maken zich zorgen om broedseizoen: 'Dieren kunnen geen kant op'

Door corona gaan een hoop mensen wekelijks de hort op, en dan het liefst naar mooie plekjes in de natuur. Geef ze eens ongelijk, want veel andere opties zijn er niet. Maar boswachters maken zich zorgen om het broedseizoen van de dieren vanwege de drukte in de natuur. 

Advertentie

Kraamkamer van Moeder Natuur

Om de recreanten duidelijk te maken dat ze een beetje rustig aan moeten doen, hebben boswachters spandoeken opgehangen met de tekst: Welkom in de kraamkamer van Moeder Natuur. Maart is namelijk hét broedmoment van de dieren. De dieren zoeken plekken om zich te nestelen, te broeden en te baren. Maar door de drukte kan het zijn dat bijvoorbeeld vogels hier geen rustig plekje voor kunnen vinden. Als zij steeds moeten vluchten, dan komen de eitjes niet uit.

Maar ook planten en bomen vormen nu nieuwe knoppen en lopen weer uit. Er zijn wandelaars en fietsers die dwars door natuurgebieden trekken, en dat kan juist in deze periode extra veel schade aanrichten. Een hoop mensen willen zich wel aan de regels houden, maar in de praktijk gaat dat toch net even anders. Zo lopen er honden los waar dit niet mag, of wordt er heel veel afval achtergelaten in de natuur. En dat is schadelijk, legt boswachter bij Staatsbosbeheer Corien Koreman uit.

Hoogzwangere reeën

Dieren verschuilen zich overdag in het bos, maar als je als wandelaar buiten de wegen en paden gaat, verstoor je de rust van de dieren. Als voorbeeld neemt Corien hoogzwangere reeën die op het punt staan kalfjes te krijgen, of vogels die hun nestje op de grond bouwen. “Iedere keer als zij verstoord raken en moeten vluchten, verstoort hun ritme om een nestje et bouwen en eitjes te broeden. Dan komen die eitjes niet meer uit.”

Respect voor de natuur

Overigens wil Corien benadrukken dat ze mensen niet wil verbieden om naar de natuur te gaan, “maar houd je wel aan de regels”. Ze legt uit dat de regels vooral overtreden worden door mensen die normaal gesproken niet zo snel de natuur in gaan. “Als je je aan de regels houdt, dus op de paden blijven, geen afval achterlaten, je hond niet los laten lopen waar dat niet mag, dan ben je uiteraard welkom, dan kan het geen kwaad.” Goed om te weten: het broedseizoen is op 15 juli afgelopen.

Boswachter Hanne: “In de buurt van het Gooi? Ga wandelen op de Bantam”

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Bron: RTL Nieuws. Beeld: Getty Images.

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Bizar: vrouw ontdekt heel appartement achter badkamerspiegel

Wat extra ruimte in ons huis kunnen we natuurlijk allemaal wel gebruiken, maar wat zou je doen als je er plotseling achterkomt dat er een heel appartement achter de badkamerspiegel te vinden is? De 26-jarige Samantha Hartsoe deed deze bijzondere ontdekking in haar badkamer én deelde alles op Tiktok. 

Advertentie

New York

Samantha woont met haar huisgenoten in een appartement in New York. Ze vonden het al langere tijd vreemd dat het steeds zo ontzettend koud was in de badkamer, ondanks dat er geen koude lucht uit de roosters kwam. In het eerste Tiktok-filmpje laat ze zien dat er een briesje in de badkamer staat: haar haar beweegt door deze koude ‘tocht’.

@samanthartsoeseriously never would I have expected to find this… and I documented all of it #mystery #fyp #nyc #secret #foryou #apartment #storytime♬ Mysterious – Andreas Scherren

Badkamerspiegel

Ze gaat verder op onderzoek uit en komt erachter dat die koude lucht vanachter de badkamerspiegel komt. Als ze deze een beetje verschuift, ziet ze dat de spiegel niet helemaal vastzit. Ze vraagt haar huisgenoten te helpen om de spiegel van de muur af te halen, om zo beter te kunnen zien wat erachter zit. En dan staan de drie huisgenoten voor een bizarre ontdekking: er zit een behoorlijk gat achter de spiegel. En dat niet alleen: verderop is een andere kamer te zien.

@samanthartsoeHOW IS THIS IN MY BATHROOM WALL #mystery #nyc #apartment #secret #storytime #fyp♬ Mysterious – Andreas Scherren

Horrorfilm

Het is het perfecte scenario voor een horrorfilm. En ondanks dat Samantha geen idee heeft wat er in deze andere kamer zit, en of er misschien wel iemand woont, gaat ze op verder onderzoek uit. Gewapend met een mondmasker, een zaklamp op haar hoofd én een hamer, wurmt ze zich door het gat. Ze ziet al snel dat er teken van leven is en loopt verder. Zo komt ze erachter dat ze in een compleet ander appartement staat.

Tocht

Het raam in dit appartement stond open, wat de kou in hun badkamer dan ook verklaard. Uiteindelijk verlaat ze het appartement door de voordeur, waarna ze op een heel andere plek in het appartementencomplex uitkomt. In de laatste video laat ze weten dat haar huisbaas morgen een telefoontje kan verwachten.

@samanthartsoeTRULY a new meaning to a “hole in the wall” #mystery #nyc #apartment #secret #storytime #fyp #foryou♬ Oh No – Kreepa

@samanthartsoecrawled through a wall for this mystery so enjoy the finale 🕵🏻♀️ #mystery #nyc #apartment #secret #storytime #storytime #fyp #foryou♬ Mysterious – Andreas Scherren

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

Bron: Tiktok. Beeld: Getty Images

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien