Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

Zoek binnen:

Marjolijn (35): "Mijn oom is gewoon weggekomen met de moord op een kind"

In de hechte, adellijke familie van schrijfster en theatermaker Marjolijn  van Heemstra (35) gold haar oudoom  als een verzetsheld; hij heeft zelfs een vermeende NSB’er opgeblazen. In de archieven ontdekt ze wie die mysterieuze ‘bommenneef’ werkelijk was.

“Ik hoorde voor het eerst over mijn ‘bommenneef’ toen ik voor mijn 18de verjaardag van mijn oma zijn zegelring kreeg. Ze vertelde dat hij in de Tweede Wereldoorlog een verzetsheld was geweest en zelfs na de oorlog, op sinterklaasavond in 1946, nog een NSB’er had opgeblazen met een bom verpakt als sinterklaassurprise. Ze bracht het als een geuzenverhaal. Ze vroeg of ik mijn zoon, als ik die ooit zou krijgen, wilde vernoemen naar deze bommenneef, want de ring was bedoeld voor een naamgenoot.”

Advertentie

LEES OOK: NOOIT BEZORGDE BRIEF UIT TWEEDE WERELDOORLOG ALSNOG VERSTUURD

Verre oom
“Frans Julius Johan heette hij, net als meerdere andere mannen in de familie. Officieel is hij een neef van mijn grootvader, dus eigenlijk is hij een verre oom. Maar onze familie is hecht. Ik heb niet zoveel met mijn adellijke afkomst – de titel barones voer ik nooit –, maar ik identificeer me sterk met de naam Van Heemstra.”

Wij-gevoel
“De familiegeschiedenis is goed gedocumenteerd: sieraden, meubels en verhalen worden van oudsher doorgegeven. Een verre oom voelt voor mij dichtbij. Dat gevoel is een overblijfsel van de adellijke afkomst denk ik, er is natuurlijk eeuwenlang gewerkt aan dat wij-gevoel. De ring vond ik niet echt mooi, het is zo’n mannenpinkring. Goud met een kobaltblauwe inleg met het familiewapen: een schild met adelaars.”

Een bom als sinterklaassurprise
“De bommenneef kwam alleen ter sprake als ik ernaar vroeg. Eigenlijk wist niemand precies wat er was gebeurd. Een verre tante wist te vertellen dat de huishoudster van de NSB’er was omgekomen bij de aanslag. Iemand zei dat Frans het pakket zelf had afgeleverd, een ander vertelde dat hij dat had laten doen. Hoe dan ook, het verhaal werd altijd verteld met een vrolijke knipoog: wat grappig, een bom in een surprise. De sinterklaasconnectie was nog grappiger omdat de bommenneef een paar jaar na de aanslag naar Spanje was gevlucht, zo werd me verteld. Het leek een onbeduidende anekdote. Mijn overgrootvader is gefusilleerd door de Duitsers, die gebeurtenis was veel belangrijker in alle familieverhalen. Dit was een losse flodder, waar ik niet echt mijn vinger achter kreeg.”

“IK HEB NIET ZOVEEL MET MIJN ADELLIJKE AFKOMST, MAAR IK IDENTIFICEER ME STERK MET DE NAAM VAN HEEMSTRA”

Brein achter de aanslagen
“Maar door de ring bleef de geschiedenis me toch bezighouden, zeker toen ik zwanger raakte. Wat had de man bezield en wat had hij teweeggebracht? Moest ik mijn kind naar hem vernoemen? 2 jaar geleden ben ik in het krantenarchief naar dit verhaal op zoek gegaan. Ik was stomverbaasd hoeveel er te vinden was. Niet over het waarom, wel over de feiten. Zo las ik dat er 3 mensen waren omgekomen bij de aanslag: François Boer, de vermeende NSB’er, zijn vrouw Greetje en hun dienstmeisje Jacoba Visser, 17 jaar oud. Mijn bommenneef bleek bij een naoorlogse terreurgroep te horen. De avond van de aanslag hebben ze 3 bommen, een soort molotovcocktails, het land in gestuurd, waarvan er gelukkig maar één doel trof. De neef werd genoemd als het brein achter de aanslagen.”

Hoofdrolspelers tot leven
“Het verhaal kwam nog dichterbij toen ik verder zocht in het Nationaal Archief. Iemands archief lezen, is alsof je een graf opent, heel intiem. Opeens kwamen de hoofdrolspelers tot leven. François Boer bleek bijvoorbeeld een vogelaar te zijn. Dat maakte hem destijds verdacht, want zijn vogelspottersplek was Landgoed Ockenburgh en daar zaten de Duitsers. Ik denk eigenlijk niet dat hij fout was. Ik denk dat hij vooral een opportunist was die z’n hobby regelde met de Duitsers. Hij was geen lid van de NSB en voor het gerucht dat hij 16 Engelandvaarders verraden zou hebben, heb ik geen enkel bewijs gevonden. Het is zo treurig om iemands leven in een doos te zien, op een paar velletjes papier. Ik vond geen enkele rechtvaardiging voor deze aanslag.”

De verklaring
“In een verklaring die ik ook in het archief aantrof, vertelt de schoondochter van de familie Boer wat er die avond precies is gebeurd. Ze hoorden een motor voor het huis op de Prinsegracht in Den Haag en daarna stemmen. Later bleek dat de motorrijder 2 voorbijgangers had gevraagd het pakje af te geven met de boodschap dat het om een surprise ging. ‘Van Sint-Nicolaas!’, riepen de voorbijgangers in het trapgat naar het bovenhuis, en ze zetten het pakketje op de trap. Greetje ging het halen en gaf het aan Frans. Iedereen stond er nieuwsgierig omheen toen hij het opende, alleen de schoondochter en haar baby stonden op voldoende afstand. Zij overleefden de explosie.”

Gratie van de koningin
“Ik vond ook een beschrijving van de verwondingen van de slachtoffers. Het dienstmeisje heeft nog 3 dagen geleefd, ze was heel zwaar gewond. Toen raakte ik geëmotioneerd: mijn neef is gewoon weggekomen met de moord op een kind. Kapitein baron Van Heemstra kreeg 13 jaar voor de aanslag, maar heeft er nog geen 3 gezeten. Hij kreeg gratie van koningin Juliana. Zijn zus had met haar in de klas op de basisschool gezeten en had haar een brief geschreven. Eigenlijk heeft hij dus door zijn afkomst, door de privileges die je had als je over het juiste netwerk beschikte, 3 onschuldige mensen kunnen vermoorden zonder al te veel consequenties. Dat vind ik zo onrechtvaardig.”

“IEMANDS ARCHIEF LEZEN, IS ALSOF JE EEN GRAF OPENT, HEEL INTIEM”

Verschillen in afkomst
“Die verschillen in afkomst zie je ook duidelijk terug in de dossiers. In meer dan 80 krantenartikelen worden de slachtoffers maar één keer alle 3 met naam en toenaam genoemd. Ik heb een vrouw gesproken die bevriend was met de zus van het omgekomen dienstmeisje. Die zus is haar hele leven bang geweest, ze was zwaar getraumatiseerd. Ze moest altijd over een bospad lopen dat de Van Heemstralaan heette. Die naam was overal, dat vond ze vreselijk.“

Onaangename man
“Als ik alle puzzelstukjes van het leven van Frans Julius Johan naast elkaar leg, groeit het beeld van een bijzonder onaangename man. Ik heb Willy Gatsonides, zijn 2de vrouw, gesproken, en een vriendin. Hij was een soort parasiet die anderen gebruikte en hij voelde zich altijd miskend. De oorlog was, denk ik, de enige tijd waarin hij zich succesvol voelde. Zijn vader was een hoge militair, Frans zelf had geen diploma’s gehaald, en daarmee heeft hij ongetwijfeld zijn vader teleurgesteld. In de oorlog ging hij in het verzet – ik ben er overigens niet achter gekomen wat hij precies heeft gedaan – en werd ‘op het veld’ gedecoreerd. Dat betekent dat je zonder opleiding in het leger een functie krijgt vanwege je verdienste. Hij werd kapitein, maar daar was hij heel bitter over, want hij vond de rang veel te laag.”

Treurig geëindigd
“Wat hij verder veel deed, voor en na de oorlog, was autoracen. Op de foto’s die ik van hem heb, staat hij vaak naast een raceauto. Steeds met een andere vrouw. Na zijn gratie kwam hij opnieuw met justitie in aanraking en toen is hij met zijn 3de vrouw naar Spanje gevlucht. Daar is hij treurig geëindigd. Zijn vrouw overleed in Spanje en bij hem moest een been worden geamputeerd: hij had suikerziekte en rookte veel. Hij had geen kinderen. Hij had als kind de bof gekregen en was daardoor onvruchtbaar geworden, heeft Willy me verteld. Misschien was dat voor hem een reden om die ring toch aan een naamgenoot te willen geven. Vlak voor hij overleed, stuurde hij de ring naar mijn oma.”

“HOEVEEL ZOU HET WAARD ZIJN ALS IK SORRY TEGEN DE NABESTAANDEN ZEG”

Recht doen
“Ik heb een theatervoorstelling gemaakt, die Bommenneef heet, en ik ben nu bezig met een boek over dit verhaal. Binnenkort ga ik 2 kleinkinderen van François Boer opzoeken. Ik weet niet wat het waard zou zijn om van mij als Van Heemstra ‘sorry’ te horen. Het verhaal opschrijven, zie ik ook als een vorm van sorry zeggen of in elk geval van een beetje recht doen. Ik geloof niet dat mijn familie met opzet de details van de aanslag heeft verzwegen, niemand wist iets en  niemand heeft zich erin verdiept. Een deel van de familie juicht het toe dat ik het nu uitzoek, anderen blijven angstvallig stil.”

Mijn zoon
“Mijn zoon is nu 1,5. De eerste 3 dagen van zijn leven is hij naamloos geweest omdat ik twijfelde over de vernoeming. Er zijn meer familieleden die Frans Julius Johan heten en de ring is generaties lang gedragen. Toen mijn zoon werd geboren, wist ik nog niet alles van de bommenneef, maar wel genoeg. Mijn zoon draagt niet zijn naam. De ring draag ik wel: ik vind het een mooi gegeven dat degene die hem na Frans draagt, degene is die het verhaal blootlegt. Mijn zoon heet Eyse, vernoemd naar Eise Eisinga, de sterrenkundige die het planetarium in Franeker bouwde. Hij is ooit verbannen uit Friesland, onder andere door de Van Heemstra’s. Dus ik dacht: met deze vernoeming kan ik mooi nóg iets rechtzetten.”

BEKIJK OOK DEZE VIDEO:
Zeg nou zelf: “Ik ben een open boek, dus je moet mij geen geheim vertellen”

LEES OOK:

De mooiste artikelen van Libelle ontvangen in je mailbox? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Interview: Brenda van Osch. Fotografie: Brenda van Leeuwen

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Deze 4 mega goedkope superfoods wil je vandaag nog inslaan

Hartstikke leuk, al die extreem gezonde superfoods. Maar ze zijn ook vaak ontzettend duur! Daarom zochten wij een paar goedkope superfoods voor je uit.

Eetsmakelijk!

Advertentie

Goedkope superfoods

Superfoods zijn voedingsmiddelen die zo’n hoog gehalte aan voedingsstoffen of antioxidanten hebben, dat ze allerlei positieve effecten op je gezondheid hebben. Helaas is er geen enkel superfood dat genoeg is om je hele gezondheid op te krikken. Maar af en toe een extra boost aan vitaminen, dat is nooit weg. Helaas zijn superfoods mega populair, soms zeldzaam en daardoor vaak behoorlijk prijzig. Maar met deze goedkope superfoods doe je je gezondheid én je portemonnee een plezier.

1. Zuurkool

Tegenwoordig ben je pas écht gezond als je gefermenteerde voeding eet (of drinkt). Kimchi, kombucha of kefir zijn allemaal van die superfoods. Door het fermenteren komen er namelijk allerlei gezonde bacteriën in de voedingsmiddelen terecht. Deze zijn ontzettend goed voor je darmflora. Helaas betaal je voor een van de ‘trendy’ gefermenteerde producten die we hierboven noemden, al gauw de hoofdprijs. Maar wist je dat zuurkool ook gewoon in het rijtje thuishoort? Ook dit is een van de gefermenteerde superfoods. Gezond, lekker én hartstikke goed te betalen.

2. Roggebrood

In Scandinavië is het hippe en hypergezonde smørrebrød helemaal hip, maar in Nederland hebben wij ook gewoon een oer-Hollandse (en super goedkope) versie daarvan: roggebrood! Het is niet alleen een voedzaam en lekkere snack voor bij de snert. Het is namelijk ook nog eens hartstikke goed voor je. 1 plakje roggebrood is al gauw goed voor 15% van je dagelijks aanbevolen portie vezel en ijzer. Een echte superfood dus. Dat maakt het ineens een stuk minder ouderwets, hè?

3. Sardines

Voor deze volgende superfood gaan we even naar de ingeblikte voedingswaren. Daar zitten namelijk een boel superfoods tussen. Één daarvan: sardines. Deze heel vette vis zit boordevol omega 3-vetzuren. Dat is heel goed voor je lijf. Maar daarnaast zijn de zoute visjes ook nog eens heel lekker, makkelijk te verwerken (in een pasta of salade, bijvoorbeeld) én erg goedkoop.

4. Tomatenpuree

We blijven nog even op de blikjesafdeling, want daar staat namelijk nog zo’n superfood. Hier hoef je slechts 20 cent voor neer te tellen. Een blikje tomatenpuree is namelijk ook hartstikke gezond. Omdat deze puree eigenlijk een heel geconcentreerde vorm van tomaat is, is het een bron van vitaminen. Vooral het lycopeen in tomatenpuree is supergezond. Dit zou je namelijk beschermen tegen hartkwalen en bepaalde vormen van kanker. Met recht een superfood dus.

Kurkuma is ook zo’n superfood. Benieuwd wat de gezondheidsvoordelen ervan zijn? Libelle legt het aan je uit. 

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

1

Bron: Marieclaire, Radar. Beeld: iStock. 

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Deze 4 mega goedkope superfoods wil je vandaag nog inslaan

Hartstikke leuk, al die extreem gezonde superfoods. Maar ze zijn ook vaak ontzettend duur! Daarom zochten wij een paar goedkope superfoods voor je uit.

Eetsmakelijk!

Advertentie

Goedkope superfoods

Superfoods zijn voedingsmiddelen die zo’n hoog gehalte aan voedingsstoffen of antioxidanten hebben, dat ze allerlei positieve effecten op je gezondheid hebben. Helaas is er geen enkel superfood dat genoeg is om je hele gezondheid op te krikken. Maar af en toe een extra boost aan vitaminen, dat is nooit weg. Helaas zijn superfoods mega populair, soms zeldzaam en daardoor vaak behoorlijk prijzig. Maar met deze goedkope superfoods doe je je gezondheid én je portemonnee een plezier.

1. Zuurkool

Tegenwoordig ben je pas écht gezond als je gefermenteerde voeding eet (of drinkt). Kimchi, kombucha of kefir zijn allemaal van die superfoods. Door het fermenteren komen er namelijk allerlei gezonde bacteriën in de voedingsmiddelen terecht. Deze zijn ontzettend goed voor je darmflora. Helaas betaal je voor een van de ‘trendy’ gefermenteerde producten die we hierboven noemden, al gauw de hoofdprijs. Maar wist je dat zuurkool ook gewoon in het rijtje thuishoort? Ook dit is een van de gefermenteerde superfoods. Gezond, lekker én hartstikke goed te betalen.

2. Roggebrood

In Scandinavië is het hippe en hypergezonde smørrebrød helemaal hip, maar in Nederland hebben wij ook gewoon een oer-Hollandse (en super goedkope) versie daarvan: roggebrood! Het is niet alleen een voedzaam en lekkere snack voor bij de snert. Het is namelijk ook nog eens hartstikke goed voor je. 1 plakje roggebrood is al gauw goed voor 15% van je dagelijks aanbevolen portie vezel en ijzer. Een echte superfood dus. Dat maakt het ineens een stuk minder ouderwets, hè?

3. Sardines

Voor deze volgende superfood gaan we even naar de ingeblikte voedingswaren. Daar zitten namelijk een boel superfoods tussen. Één daarvan: sardines. Deze heel vette vis zit boordevol omega 3-vetzuren. Dat is heel goed voor je lijf. Maar daarnaast zijn de zoute visjes ook nog eens heel lekker, makkelijk te verwerken (in een pasta of salade, bijvoorbeeld) én erg goedkoop.

4. Tomatenpuree

We blijven nog even op de blikjesafdeling, want daar staat namelijk nog zo’n superfood. Hier hoef je slechts 20 cent voor neer te tellen. Een blikje tomatenpuree is namelijk ook hartstikke gezond. Omdat deze puree eigenlijk een heel geconcentreerde vorm van tomaat is, is het een bron van vitaminen. Vooral het lycopeen in tomatenpuree is supergezond. Dit zou je namelijk beschermen tegen hartkwalen en bepaalde vormen van kanker. Met recht een superfood dus.

Kurkuma is ook zo’n superfood. Benieuwd wat de gezondheidsvoordelen ervan zijn? Libelle legt het aan je uit. 

De beste berichten van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan voor de nieuwsbrief!

1

Bron: Marieclaire, Radar. Beeld: iStock. 

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Deze symptomen wijzen op niesziekte bij je kat

Een niesende kat is een aandoenlijk tafereel. Maar gebeurt het vaak en blijft het neusje van ’t beestje snotterig? Dan kan je huisdier zomaar eens te maken hebben met niesziekte. Gelukkig is er wel wat tegen te doen. 

We zetten de symptomen én behandelstappen voor je op een rij.

Advertentie

Besmettelijk virus

Niesziekte heet officieel Feline Panleucopenie en is een zeer besmettelijk virus. Deze kattenziekte wordt veroorzaakt door het panleukopenievirus. De meeste besmettingen vinden bij jonge katten plaats via de neus of het maagdarmkanaal. Maar de kat kan ook indirect besmet raken door bijvoorbeeld contact met een besmet voerbakje, een vloerkleed of speeltje waar het virus op zit.

Hardnekkig

Het betreft namelijk een zeer hardnekkig virus dat resistent is tegen de meeste desinfectiemiddelen. Zelfs een jaar na aanraking kan het virus nog voor besmetting zorgen. Jonge kittens kunnen de niesziekte ook al oplopen in de baarmoeder, wat kan leiden tot doodgeboorte.

Symptomen

Vermoed je dat je kat de niesziekte heeft opgelopen? Let dan op de volgende symptomen, want niet alleen niezen wijst op het virus. Dit gaat namelijk gepaard met loomheid, hoge koorts en braken, overmatig kwijlen en diaree. De kat zal niet willen eten of drinken en zichtbaar buikpijn hebben als het getroffen is door het virus.

Inenten

Voorkomen is in het geval van niesziekte beter dan genezen. Kattenbaasjes kunnen hun huisdier daarom het beste laten inenten. Zo’n vijftig procent van de beestjes die niesziekte hebben gehad, blijven namelijk besmettelijk voor andere katten. Inenten moet gebeuren met 9 en 12 weken, en nogmaals op het 1e levensjaar van de kat. Daarna is eens per drie jaar de inenten herhalen voldoende.

Behandelen

Behandelen is lastig. Is je kat ernstig ziek? Dan zal -ie moeten worden opgenomen en een infuus toegediend moeten krijgen. Bij diertjes met een chronische niesziekte kun je klachten wat verzachten door het voer op te warmen en neusdruppels te geven.

Gezellig hoor, als je hond of kat bij je op de bank of in bed kruipt. Het levert alleen wel gegarandeerd een kussen vol haren op. Je kunt de stofzuiger eroverheen halen, maar er is een veel simpelere truc om katten- en hondenharen te verwijderen.

De artikelen van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan op Libelle.nl/nieuwsbrief.

1

Bron: Margriet. Beeld: Getty

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien

Deze symptomen wijzen op niesziekte bij je kat

Een niesende kat is een aandoenlijk tafereel. Maar gebeurt het vaak en blijft het neusje van ’t beestje snotterig? Dan kan je huisdier zomaar eens te maken hebben met niesziekte. Gelukkig is er wel wat tegen te doen. 

We zetten de symptomen én behandelstappen voor je op een rij.

Advertentie

Besmettelijk virus

Niesziekte heet officieel Feline Panleucopenie en is een zeer besmettelijk virus. Deze kattenziekte wordt veroorzaakt door het panleukopenievirus. De meeste besmettingen vinden bij jonge katten plaats via de neus of het maagdarmkanaal. Maar de kat kan ook indirect besmet raken door bijvoorbeeld contact met een besmet voerbakje, een vloerkleed of speeltje waar het virus op zit.

Hardnekkig

Het betreft namelijk een zeer hardnekkig virus dat resistent is tegen de meeste desinfectiemiddelen. Zelfs een jaar na aanraking kan het virus nog voor besmetting zorgen. Jonge kittens kunnen de niesziekte ook al oplopen in de baarmoeder, wat kan leiden tot doodgeboorte.

Symptomen

Vermoed je dat je kat de niesziekte heeft opgelopen? Let dan op de volgende symptomen, want niet alleen niezen wijst op het virus. Dit gaat namelijk gepaard met loomheid, hoge koorts en braken, overmatig kwijlen en diaree. De kat zal niet willen eten of drinken en zichtbaar buikpijn hebben als het getroffen is door het virus.

Inenten

Voorkomen is in het geval van niesziekte beter dan genezen. Kattenbaasjes kunnen hun huisdier daarom het beste laten inenten. Zo’n vijftig procent van de beestjes die niesziekte hebben gehad, blijven namelijk besmettelijk voor andere katten. Inenten moet gebeuren met 9 en 12 weken, en nogmaals op het 1e levensjaar van de kat. Daarna is eens per drie jaar de inenten herhalen voldoende.

Behandelen

Behandelen is lastig. Is je kat ernstig ziek? Dan zal -ie moeten worden opgenomen en een infuus toegediend moeten krijgen. Bij diertjes met een chronische niesziekte kun je klachten wat verzachten door het voer op te warmen en neusdruppels te geven.

Gezellig hoor, als je hond of kat bij je op de bank of in bed kruipt. Het levert alleen wel gegarandeerd een kussen vol haren op. Je kunt de stofzuiger eroverheen halen, maar er is een veel simpelere truc om katten- en hondenharen te verwijderen.

De artikelen van Libelle in je mailbox ontvangen? Meld je nu aan op Libelle.nl/nieuwsbrief.

1

Bron: Margriet. Beeld: Getty

Lees meer

voor jou geselecteerd

Laat meer voor jou geselecteerd zien