PREMIUMis het niet te vroeg?

Als je je huisdier moet laten inslapen

null Beeld

Iedereen die een huisdier heeft, vreest het moment van die ene moeilijke beslissing. Het juiste moment kiezen om je dier te laten inslapen is niet altijd even makkelijk, merkte journalist Margriet de Groot.

Margriet de Groot

Met tranen in onze ogen staan we bij de dierenarts. Thuis hadden we ons voorgenomen sterk te blijven, maar nu we moeten uitleggen waarvoor we vrezen, komt er ook veel verdriet naar boven. Plus een gigantisch schuldgevoel. Onze lieve, trouwe elfjarige labrador Wubbo poept sinds een halfjaar in huis. Elke morgen vinden we bij het opstaan grote plakkaten diarree op de vloer.

null Beeld

We zijn erg handig geworden in het opruimen, maar wennen doet het niet. Bovendien levert het onze hond veel stress op, al spreken we hem elke keer troostend toe. Natuurlijk zijn we naar de dierenarts geweest. Wubbo is onderzocht en heeft diverse kuren gekregen die dan even hielpen. We hebben de etenstijden aangepast, ’s nachts en ’s morgens vroeg de wekker gezet, voor het slapen rondjes met hem gelopen. Best frustrerend, vooral voor Wubbo. Bovendien hielp het niet. Eigenlijk kan het zo niet langer. Het vreet aan ons én aan hem. Hoe moet het als we op vakantie willen? We kunnen moeilijk van anderen verwachten dat ze elke ochtend poep ruimen. Wubbo is een labrador van veertig kilo, daar komen geen schattige keuteltjes uit. Tig keukenrollen en pakken natte doekjes verder staan we voor een keuze waar we in ons hart nog lang niet aan toe zijn. We weten eigenlijk niet zo goed wat we van de dierenarts willen: bevestiging of een veroordeling. Misschien kan hij nog iets uit de hoge hoed toveren? Want een bejaarde maar verder gezonde hond laten inslapen om zoiets... dat hoort gewoon niet.

Hoeveel?

Nederland telde in 2021 33,4 miljoen huisdieren waarvan 2,6 miljoen katten en 1,5 miljoen honden. Het aantal huisdieren is ten opzichte van 2020 met ruim 12% gestegen. De coronacrisis en de toename van thuiswerken speelde daarbij een grote rol. Bijna 24% van de huishoudens heeft een kat en bijna 20% een hond. De meeste huisdieren, vooral honden, sterven uiteindelijk door euthanasie.

null Beeld

Kwaliteit van leven

Wanneer ben je te vroeg en wanneer te laat? Dierenarts Hugo van Duijn geeft hier sinds ruim twintig jaar advies over. Toen zijn gezin afscheid moesten nemen van hun bijna zestien jaar oude hond Clinto, kwamen de vragen waarop hij als dierenarts anderen altijd zo goed antwoord kon geven ineens ook bij hem boven. Om antwoorden te krijgen, ging hij bij zichzelf op consult. Hij schreef zijn bevindingen op in het boekje Zijn we niet te vroeg?. “De kwaliteit van leven van het huisdier staat bij mij altijd voorop, je wilt niet dat een huisdier onnodig lijdt. Toch begrijp ik dat mensen aarzelen om de laatste stap te zetten. Een natuurlijke dood is makkelijker te accepteren. Aan de ene kant voel je dat het moment nadert, aan de andere kant kun je het idee niet verdragen dat het zover is”, zegt hij. “Bij onze eigen honden neigde ik ook meer naar de rol van baasje dan van dokter. Onze vorige hond was oud en flink afgetakeld. Ik hoopte bijna dat hij iets als een tumor kreeg, dan was de beslissing makkelijker. Begrijpelijk, maar niet in het belang van de hond. Geen enkel baasje wil zijn dier kwijtraken, maar dat mag nooit een afweging zijn om het dier langer te laten lijden dan nodig is.” Een huisdier mag ouderdomskwaaltjes vertonen, maar volgens Van Duijn moet het in elk geval willen eten, drinken, geen pijn lijden en normaal gedrag vertonen. “Elke nacht in huis poepen of plassen, kan ook heel belastend zijn voor het dier zelf. Als je huisdier duidelijk aan het laatste hoofdstuk van zijn leven bezig is en steeds verder aftakelt zonder dat de dierenarts er iets aan kan doen, is het tijd om je eigen emoties opzij te zetten en in het belang van het dier te handelen.”

null Beeld

Thera van Oers (58) liet haar hond inslapen.
“Het afscheid van onze hond Benji viel mij enorm zwaar. Hij was altijd gezond tot hij teelbalkanker bleek te hebben, iets wat wel vaker voorkomt bij niet gecastreerde reutjes. De tumor werd weggehaald, maar op een gegeven moment liet hij overal zijn plas lopen. We dachten dat hij dementerend was en waren al op zoek naar hondenluiers, tot het ineens slecht met hem ging. Na onderzoek bij de dierenarts bleek dat de kanker in zijn hele lijf zat. Vandaar dat hij het niet meer fijn vond als we hem aaiden, het deed pijn. Ik voelde me zo schuldig. Als we hem als pup hadden laten castreren, was al dit leed hem bespaard gebleven. Ik kon het niet over mijn hart verkrijgen om Benji meteen te laten euthanaseren, ik vond dat we er alles aan moesten doen om hem beter te maken. Maar na een week moesten we ons bij het onvermijdelijke neerleggen. Hij mocht bij mijn man en mij op schoot zitten toen hij zijn twee spuitjes kreeg. De dierenarts liet ons daarna alleen zodat we in alle rust afscheid konden nemen. We hebben samen zitten huilen. Het is zo hard dat een hond niet een mensenleven mee gaat.”

null Beeld
null Beeld

Eliza Groenewoud (37) was op vakantie toen haar hond heel ziek werd.
“Torro had al langer een speciaal dieet en medicijnen vanwege nierklachten, maar hij was vitaal en gelukkig. Terwijl mijn vriend en ik op wintersport waren, ging het mis. Mijn schoonouders pasten op Torro en stuurden eerst een berichtje dat hij diarree had. Twee dagen later bleek er ook bloed in zijn ontlasting te zitten. We hebben onze vakantie afgebroken en zijn midden in de nacht naar huis gereden. De volgende dag kon Torro niet meer op zijn poten staan. De dierenarts constateerde dat zijn nieren zijn lichaam aan het vergiftigen waren. Een opname met infuus zou misschien helpen, maar de volgende aanval zou al snel volgen en wellicht nog heftiger zijn. Dat wilden we hem niet aandoen. Torro heeft gewacht tot we thuis waren, alsof hij wilde zeggen: nu kan ik me overgeven, nu hoef ik niet meer te vechten. Met zijn ogen smeekte hij ons hem te laten gaan. Ik verweet mezelf dat ik op vakantie was gegaan. Torro was als een kind voor me. Was het anders gelopen als we thuis waren gebleven? Hij is thuis gestorven en in onze achtertuin begraven. Het is nu een paar maanden geleden, maar ik ben nog steeds verdrietig en mis hem als ik met onze andere twee honden aan het wandelen ben.”

null Beeld

Net een gezinslid

Dierenarts Hugo van Duijn ziet in zijn praktijk dat baasjes steeds vaker bereid zijn om hun zieke huisdier te laten opereren of behandelen. Zo is het in bepaalde gevallen van kanker zelfs een chemokuur mogelijk. Hier wordt in de praktijk vaak voor gekozen als het dier nog jong is en de kans op genezing groot. Het komt echter ook voor dat het leven van het dier slechts met vijf tot acht maanden kan worden verlengd. “Voor sommige mensen is één week extra al reden genoeg om voor zo’n kostbare ingreep te kiezen. Als dat een weloverwogen keuze is, vind ik dat prima. Een huisdier voelt voor veel mensen als een gezinslid. Maar ik benadruk altijd dat je geen slecht baasje bent als je zo’n behandeling te ver vindt gaan. Dat ben je wél als je het dier ziet aftakelen en niets doet.” Om te bepalen wat het moment is om een huisdier uit zijn lijden te verlossen, is het volgens Van Duijn goed om te bedenken hoe het zou zijn als het dier nog een maand zou leven op deze manier. “Wees eerlijk en focus niet alleen op de dingen die nog wel goed gaan. Is hij benauwd, heeft hij last van epileptische aanvallen of helpt de medicatie voor artrose niet meer? Gebeurt dit dagelijks, één keer per maand of iets daartussenin? Beeld je vervolgens in dat hij na deze maand was overleden. Zou je dan zeggen: ‘Hij heeft het nog mooi gehad’ of: ‘Deze maand hadden we hem eigenlijk liever bespaard.’ Je kunt beter een week te vroeg zijn dan een uur te laat.”

null Beeld

Laatste redmiddel

Onze Wubbo laten inslapen druist tegen al onze gevoelens in. De dierenarts hoort geduldig ons verhaal aan en begrijpt het dilemma. Hij stelt een laatste redmiddel voor: een nieuwe antibioticakuur en hypoallergeen voedsel. Ik knik, maar denk stiekem: lariekoek. Als het zo simpel was, hadden we dat toch al veel eerder gehoord? Toch ben ik opgelucht als ik met Wubbo huiswaarts keer. We durven nergens op te hopen, maar grijpen elk uitstel aan. De volgende ochtend om zes uur tref ik een schone vloer. De ochtend erna ook. Alle ochtenden die volgen ook. We kunnen het nauwelijks geloven, maar met zoiets simpels als ander voer hebben we onze blije, enthousiaste Wubbo terug. In elk geval voor even.

null Beeld
null Beeld

Brigitte Zijlma (56) besloot haar doodzieke kat uit zijn lijden te verlossen:
“Negentien jaar geleden ging ik met mijn gezin naar het asiel om een katje uit te kiezen. Of nou ja, eigenlijk koos hij óns. We stonden bij een andere kat te kijken toen Gizmo ontsnapte en in onze kattenmand ging zitten. Vanaf die dag was hij onderdeel van ons gezin en het was dan ook even slikken toen hij begin dit jaar steeds minder at. En toen ik hem op een middag aaide, zag ik dat hij zijn bekje continu open had. Hij was benauwd, zo zielig! Omdat ik de bui al voelde hangen – hij was al negentien – vond ik het moeilijk om de dierenarts te bellen. Toch ben ik blij dat ik dat gedaan heb, want Gizmo had nog maar twintig procent van zijn longinhoud. Hij was écht op, dat maakte de beslissing om hem uit zijn lijden te verlossen makkelijker. Zes jaar geleden stonden we al eens bijna voor die keuze toen hij oorkanker had, maar gelukkig is hij er toen bovenop gekomen. Eigenlijk waren deze jaren dus een cadeautje. Nadat Gizmo was overleden, belde een vriendin. Ze kende via via een kat die dringend een nieuw thuis zocht. Hij was acht maanden oud en wit, net als Gizmo. Iets zegt me dat hij dat van bovenaf heeft geregeld!”

Injecties

Het kost circa 110 euro om een hond te laten inslapen, exclusief consult. Euthanasie van een kat kost circa 70 euro. Je kunt het ook thuis in de vertrouwde omgeving laten doen, dat is wel wat duurder. Het dier krijgt twee injecties. Van de eerste valt het in een diepe slaap. Daarna wordt de tweede injectie gegeven die zorgt dat het dier sterft. Je kunt een overleden huisdier bij de dierenarts achterlaten, je kunt het laten cremeren of begraven in eigen tuin of op een dierenbegraafplaats.

Fotografie: Stocksy

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden