null Beeld

Anna: “Toen je moeder overleed, was je jeugd in één klap voorbij”

Anna van der Wal Annema (38), biografisch coach, getrouwd, schrijft een brief aan de 15-jarige Anna.

null Beeld

Lieve, kleine Anna,
Wat heb je het zwaar met het verlies van je moeder en wat is het moeilijk voor je dat je geen aansluiting vindt bij je vader en drie broers van 18, 16 en 12 jaar. Voor hen is het uiten van gevoelens geen tweede natuur, zoals voor jou. Wat dat betreft lijk je ongelooflijk op je moeder. Zij hield zo van goede gesprekken en diepgang, was sociaal, warmhartig, gevoelig, vrolijk, het filter tussen papa en de kinderen.

De foto waarop je moeder jou omarmt, is de laatste foto van jullie samen, genomen op vakantie in Scheveningen, vlak voor haar dood in 1997. Nog onwetend van de woekerende melanoom die ervoor zorgt dat de kanker door haar hele lichaam is uitgezaaid, spelen jullie toerist in eigen land. Het moment van de foto is zorgeloos en liefdevol. Vier maanden later, als je moeder op 38-jarige leeftijd overlijdt op de dag voor Kerst, verandert alles. Je jeugd, lieve Anna, is in één klap voorbij. Niet alleen omdat je moet omgaan met het verdriet en het gemis, maar omdat je hele leven verandert. In één klap ben je volwassen, geen kind meer. Het wordt je niet specifiek gevraagd, maar door een diepgeworteld verantwoordelijkheidsgevoel neem je de zorgende rol over in het gezin. Je vult het gat dat je moeder achterlaat door je op het huishouden te storten. Zo hoeven je broers zich daar geen zorgen om te maken en kunnen zij verder met hun studie en sportclubs. Het leven gaat tenslotte door. Je vader moet weer aan het werk. Als zelfstandig keukenmonteur heeft hij niet de mogelijkheid lang verlof op te nemen. Er moet brood op de plank komen voor het grote gezin. Jullie moeten worden gevoed en in schone kleding naar school. Zelf zit je in het examenjaar, dus tussen alle bedrijven door dien je ook nog even je diploma te halen.

null Beeld

Je doet het, lieve Anna, maar het contrast met je klasgenoten kan niet groter zijn. Bij hen wordt thuis alles gedaan om de perfecte sfeer te creëren om te studeren. Jij helpt tussen toetsen wiskunde en Engels door mee een gezin draaiende te houden. Het is een absurde tijd waarin je overeind moet blijven. Je cijfert jezelf volkomen weg, zit continu in tweestrijd. Enerzijds vind je het fijn om je te kunnen verstoppen, je onder te dompelen in het werk. Dan hoef je even het verlies niet te voelen. Anderzijds voel je je eenzaam en onbegrepen. Je hunkert naar waardering voor wat je doet, maar het lijkt niemand op te vallen. Niemand merkt jou op, niemand ziet je verdriet.

Jouw rouwverwerking verloopt ook zo anders dan die van je broers. Zij willen het niet steeds over mama hebben, jij wel. Er is vast iets mis met jou, want zij pakken zo snel mogelijk het leven weer op. Ze willen leuke dingen doen, jong zijn. Het ligt vast aan jou, denk je, dat jij dat niet kan. Het voelt als een toneelstukje om ’s avonds met zijn allen vrolijk aan tafel te zitten, met die ene lege stoel. Jij verlangt ernaar om te praten over mama, herinneringen op te halen. Dat zij die behoefte niet hebben, of minder, maakt dat jij je in jezelf terugtrekt.

null Beeld

Het altijd voorrang geven aan een ander zal de rode draad in je leven blijven. Pas als je in 2006 ook je tweede moeder verliest, wederom aan kanker, verzet je het dominosteentje iets. Je gaat reizen, kiest letterlijk je eigen pad. En als je de leeftijd hebt bereikt waarop je moeder overleed, zul je helemaal beseffen dat het nu of nooit is. Jij bent wie je bent en dat is oké. Toch blijft het proces tussen ruimte geven aan een ander en zelf ruimte innemen een dagelijkse uitdaging. Zelfs in je huwelijk, waarin je alle mogelijkheden krijgt om jezelf te zijn.

Dus lieve kleine ik, je mag jezelf best zichtbaarder maken, vragen om aandacht, opkomen voor wie je bent en wat je nodig hebt. Het is niet erg om dat bestaansrecht te claimen. Ook in het vliegtuig moet je eerst je eigen zuurstofmasker opzetten en dan pas een ander helpen.

  • Illustraties: Shutterstock
Meer over

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden