PREMIUM

AUTO UIT TREIN IN?

null Beeld Dana van Leeuwen
Beeld Dana van Leeuwen

De een pakt voor alles de auto, de ander zweert bij het openbaar vervoer. Journalist Sara Madou zette de kosten en baten naast elkaar en zag het zwart op wit: de auto is per rit vaak goedkoper, maar groen is-ie bepaald niet.

Sara MadouDana van Leeuwen

Ik heb een auto, maar geen rijbewijs. Dat klinkt onpraktisch, en dat is het soms ook, dus dat zal ik even uitleggen. In een grijs verleden kreeg ik, vanaf mijn achttiende, de geijkte rijlessen cadeau van mijn ouders. Autorijden bleek – en dan druk ik het bescheiden uit – niet mijn grootste talent en door mijn ongeduldige aard verwaterde de ambitie langzaam maar zeker. Toen ik het later weer wilde oppakken, schrok ik ervan hoe duur het was (dat was me niet opgevallen toen anderen het betaalden, héél gek). Als armlastige student kon ik het niet betalen. Na mijn studie verhuisde ik naar Amsterdam en daar had het helemáál geen zin. Je kunt er toch nergens parkeren en wie heeft er überhaupt een auto nodig in de stad, met al die goede ov-voorzieningen én een betrouwbare plus milieuvriendelijke fiets?

Fast forward naar een jaar of drie geleden. Mijn wederhelft, voorzien van rijbewijs maar ook autoloos, kreeg het zesdehands brik van zijn vader, om te proberen of het niet stiekem toch iets voor ons was. De wachtlijst voor een parkeervergunning bleek in onze buurt twee jaar, dus we moesten een prijzige particuliere parkeerplek huren. Bovendien kon het geval in kwestie maar aan één kant open, was er geen beweging te krijgen in het raam aan de bestuurderskant en zat er iets verkeerd bij de claxon, waardoor elke drempel of scherpe bocht automatisch resulteerde in een spontaan halfslachtig toeteren. En tóch waren we meteen om. Even naar de zee rijden, even spullen kunnen halen bij Ikea. Met de auto naar mijn ouders in Limburg, in plaats van drie uur in het openbaar vervoer met vertragingen. Toen het oudje definitief moest worden afgevoerd naar de sloop kozen we dan ook voor een nieuwe. Ideaal, zeker toen we eindelijk die gewenste parkeervergunning binnen hadden. En toch… ik voel me geregeld schuldig. Als we over de snelweg rijden, met al die andere stinkende auto’s om ons heen. Als we ergens naartoe gaan wat ook best met het ov bereikbaar is. Elke keer bij het tankstation, want als iemand met een groen hart weet ik heel goed: autorijden is dramatisch voor het klimaat, ook als je zelf niet achter het stuur zit.

LEGE SNELWEG

Nederland telde begin 2020 8,7 miljoen personenauto’s. Een groei van bijna 2% ten opzichte van het jaar daarvoor. Daartegenover staat dat bijna 1,3 miljoen Nederlanders per dag met de trein reizen. Nou ja, reisden. Want ja, vanaf 2020 zien ook het wegdek en het spoor er een stuk anders uit. De NS vervoert nog maar zo’n 40% van het gebruikelijke aantal treinreizigers. We werken meer thuis, hebben minder sociale afspraken en bezoek aan winkels, theaters en andere gezellige dingen waarvoor je de trein kunt pakken komen ook steeds minder vaak voor. Maar waar we de trein relatief makkelijk uit ons dagelijks leven schrapten, bleek het een stuk lastiger om afscheid te nemen van de auto. Misschien omdat we daar, mits alleen of met een huisgenoot, geen mondkapje hoeven te dragen? Hoe dan ook: na een flinke dip tijdens de eerste lockdown was het wegverkeer in het derde en vierde kwartaal van 2020 weer min of meer gelijk. Met de kanttekening dat er wél minder files zijn, want het verkeer verspreidt zich meer over de dag dan ‘vroeger’.

null Beeld

ALLES BEHALVE DE BRANDSTOF

We zijn, kortom, nogal gehecht aan onze auto’s, en dat terwijl ze een flinke hap uit je budget kunnen nemen. Een degelijk tweedehands exemplaar kost gemiddeld € 15.000,- (bron: Auto-scout24). En het kan nog veel gekker: een blinkende nieuwe Tesla 3 bijvoorbeeld levert een rekening van zo’n € 60.000,- op. Voor wie dit bedrag niet op tafel kan leggen, maar wel graag in een nieuwe auto wil rijden, kan private lease een handige oplossing zijn. Was leasen voorheen vooral iets voor mensen met een auto ‘van de zaak’, nu is het voor particulieren ook steeds populairder. Afhankelijk van de wensen, zoals het type auto en het aantal kilometers per jaar, betaal je een bepaald bedrag per maand voor een auto waar álles bij is inbegrepen (behalve de brandstof). Een jaarlijkse controle, mankementen, midden op de snelweg met een lege tank of kapotte accu komen te staan: het wordt opgelost. Kosten: vanaf € 200,- per maand voor een basic model.

Nu is treinvervoer natuurlijk ook niet gratis. Treinkaartjes zijn steeds prijziger geworden en in 2021 is er weer 2% bovenop gekomen. Een enkele reis in de tweede klas, het halfuurtje tussen Den Bosch en Utrecht bijvoorbeeld, kost zonder kortingskaart € 9,70 versus de auto die circa € 8,- aan benzine kost, afhankelijk van verbruik, rijstijl en benzineprijs. En om met de trein het hele land door te crossen, van Leeuwarden tot Maastricht, moet ruim € 27,- worden afgerekend, de auto kost op dat traject zo’n € 42,- aan benzine. Bij twijfel tussen auto of ov is het dus de moeite waard om er eens even goed voor te gaan zitten en de kosten voor beide opties uit te rekenen. Reist u elke dag op een vast traject of af en toe verschillende routes? Zijn het vooral zakelijke of privéritjes? Reist u alleen of met zijn tweeën? Dat maakt allemaal verschil bij het bepalen van de beste keuze.

Bij twijfel

Voor iedereen die het nog niet zeker weet: realiseer je dat…

… fietsen een goede manier is om een mooie dosis dagelijkse beweging te krijgen. Reis je bijvoorbeeld elke dag 4 km naar en van je werk, dan verbrand je op de fiets 125 calorieën per enkele reis tegenover slechts 25 met de auto.

… de keuze niet definitief hoeft te zijn. In het bezit van een auto die nodig met pensioen moet? Dat kan een mooi moment zijn om het een tijdje zonder te proberen, desnoods met een deelauto-abonnement achter de hand. Wie weet bevalt het prima, en een eigen auto aanschaffen kan altijd nog.

… autorijdende Nederlanders in non-coronatijden gemiddeld 39 uur per jaar in de file staan. Er zijn zo veel leuke dingen die we kunnen doen als we die 39 uur niet hoeven te spenderen in die frustrerende rij auto’s.

null Beeld

GROEN DOEN

Los van de financiële kant doen mensen die hun auto schrappen dit ook vaak vanwege het milieu. Natuurlijk belast lopen of fietsen het milieu het minst, maar het openbaar vervoer is the next best thing. De trein is een milieuvriendelijkere keuze dan de auto. Voor autorijders die een zo groen mogelijke optie zoeken, geeft de site van Milieucentraal informatie over welke optie het best is. In een notendop: het liefst elektrisch en anders een nieuw, zuinig model in plaats van een ouderwetse benzineslurper. Toch is een milieuvergelijking tussen auto, bus, brommer en fiets in het algemeen niet zo eenvoudig als het lijkt. Het tijdstip van de rit, de verkeersdrukte, de leeftijd van de auto en daarmee het brandstofgebruik: het telt allemaal mee. Zo is de milieubelasting van het openbaar vervoer tijdens daluren lager dan tijdens de spits. De bezettingsgraad van bussen en treinen in de spits bepaalt namelijk hoeveel vervoermiddelen daarvoor worden aangeschaft en gebruikt (ook buiten de spits). ■

Anke (52) houdt haar auto.
“Ik snap het best hoor, dat het niet goed is voor het milieu. We hebben er nog twee ook. Maar het is zo ontzettend handig om een auto te hebben. Dat geeft me een gevoel van vrijheid. Ik heb een paar jaar zonder gezeten en toen miste ik het enorm, dus hebben we toch maar weer een tweedehandsje aangeschaft. Daarbij had ik me wel voorgenomen om hem niet meer te gebruiken voor dingen die ik ook prima met de fiets kan doen. Maar als het regent is dat zó verleidelijk…”

Monique (36) verkocht haar auto, maar twijfelt nu weer.
“Na mijn studie kocht ik mijn eerste eigen auto. Een aftandse Toyota, maar blíj dat ik ermee was! Ik gebruikte hem om mee naar mijn werk en vrienden te rijden, voor vakanties. Daarna volgden er nog wat auto’s, totdat ik twee jaar geleden een andere baan kreeg die op vijf minuten fietsen van mijn huis is. Ik merkte dat ik er amper mee reed en verhuurde hem steeds vaker via SnappCar. Toch zonde, want je hebt wel te maken met verzekeringen en keuringen en zo. Na een jaar verkocht ik hem dan ook maar, om over te stappen naar het ov. Net gewend aan een leven zonder auto en met de trein kwam de coronacrisis. Nu ben ík degene die regelmatig een auto leent van een buurtgenoot, want in de trein zitten voelt nu niet fijn. Als dit nog lang duurt, schaf ik er toch weer zelf een aan denk ik.”

ALTERNATIEVEN

Auto, openbaar vervoer, fiets, benenwagen, dat zijn de basic keuzes om ons te verplaatsen. Maar er zijn meer opties:

  • Speed pedelec: voor iedereen die graag wat sneller gaat dan op een gewone fiets, maar het niet zo heeft op scooters, is deze snelle elektrische fiets een mooie oplossing. Speed pedelecs kunnen 45 kilometer per uur halen.
  • Autodelen: staat het eigen exemplaar te verstoffen voor de deur, dan kan dit een goede optie zijn. Onder andere bij Greenwheels, SnappCar en MyWheels is het mogelijk om een auto te gebruiken wanneer het nodig is.
  • Meeliften: op de snelweg valt het vaak op, bijna iedereen zit in zijn eentje in de auto. Zonde natuurlijk. Via apps als BlaBlaCar, Toogethr en TwoGo is het mogelijk om carpool-afspraken te maken.

WELK VERVOERMIDDEL PAST HET BEST?

AUTO
+
Geen andere mensen
+ Niet afhankelijk van een dienst-regeling
- Belastend voor het milieu
- Prijzig
- Files

OPENBAAR VERVOER
+
Je betaalt alleen bij gebruik
+ Milieubewust(er)
+ Kunnen werken/lezen onderweg
- Vertragingen
- Eventueel last van medepassagiers

FIETS
+
Gevoel van vrijheid
+ Goede work-out
+ Niet zoeken naar een parkeerplek
- Met slecht weer is het een stuk minder leuk
- Minder geschikt voor lange afstanden

AUTO DELEN
+
Prijsbewust
+ Milieubewust
- Ritjes moeten soms vooruit gepland worden
- Niet ideaal voor mensen met smetvrees of mensen die liever op zichzelf zijn

  • Fotografie: Dana van Leeuwen. Styling: Sandra Kissels. Bronnen: CBS, Autoscout24, NS, Telegraaf, Milieucentraal

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden