Oorlog door de ogen van vrouwen Beeld Libelle
Oorlog door de ogen van vrouwenBeeld Libelle

PREMIUM

Biba biedt gevluchte kinderen welverdiende afleiding: “Even geen AZC en zorgen”

Vluchtende vrouwen, vrouwen aan de vuurlinie, vrouwen aan de zijlijn, achterblijvende vrouwen: oorlogen hebben impact op álle vrouwen. Aan Libelle vertellen ze openhartig over hun ervaringen. Deze week Biba de Jongh, die gevluchte kinderen afleiding bood en zag hoe belangrijk dat voor ze is.

Eva BredaLibelle

Biba: “De afgelopen weken ging ik, samen met mijn collega Mohammed Jaouna, één dag per week met twee groepen kinderen van het Mundus College op stap in Amsterdam. De meesten van hen zijn gevlucht en nog niet zo lang in Nederland. Gek genoeg blijven mensen dan nog wel even het label ‘vluchteling’ houden. Ik vind dat vervelend klinken. Ik kan me voorstellen dat je je door zo’n label niet heel welkom voelt. Zelf zeg ik liever ‘nieuwe Nederlanders’.

Onze opdracht was om met de kinderen Amsterdam te verkennen en ze bovenal een leuke tijd te bezorgen. Even weg van school, de overvolle tijdelijk toegewezen hotelkamer of het asielzoekerscentrum (AZC). Even weg van de gedachte aan hun vlucht en de zorgen over hoe ze verder moeten in een nieuw land. Iedere week deden we iets anders: een spelletjesdag, samen pizza’s bakken, naar het museum, naar de Ajax Arena en op de afsluitende dag gingen we samen graffiti spuiten.

Vlaggen op het asfalt

Ze genoten zichtbaar van de uitstapjes en de afleiding, ze hadden lol en leerden snel. Hun nieuwe situatie brengt enerzijds opluchting omdat ze hier veilig zijn, maar anderzijds ook pijn en verdriet over hetgeen ze hebben moeten achterlaten: hun school, vriendjes, familie, hun huis, hun stad en hun land. Toen ze tijdens de graffitimiddag de vrije hand kregen, spoten ze stuk voor stuk de vlag van hun land van herkomst op de grond. Eritrese, Syrische, Soedanese en Oekraïense vlaggen werden zo vol trots op het Amsterdamse asfalt vereeuwigd.

Slapen in een AZC

Met mijn trainingsbureau Rebel with a cause geven mijn collega’s en ik verschillende trainingen, onder andere over diversiteit en inclusie. De afgelopen zes jaar mochten we in opdracht van gemeente Amsterdam professionals trainen die nieuwe Nederlanders helpen met integreren in Amsterdam. Dat deden we bijvoorbeeld door ambtenaren zelf te laten ervaren wat iemand die in Nederland terechtkomt, doormaakt. Zo sliepen we tijdens de teambuiding op een AZC in Dronten. Vaak ervoeren zij dat als zwaar. Kleine ruimtes, oncomfortabele bedden, het delen van een toilet en douche. En met een huisje vol mensen brak een gebrek aan privacy ze het meest op. Het besef dat het verblijf op een AZC uitzichtloos kan zijn en dat mensen er soms jaren doorbrengen onder deze omstandigheden, was een eyeopener voor veel professionals en dat zorgde ervoor dat ze hun klanten beter begrepen.

Niet iedereen krijgt dezelfde kansen

Nederland wordt vaak gezien als het land van de kansen, waar iedereen het kan maken. Helaas krijgt niet iedereen hier dezelfde kansen. We mogen onze ogen niet sluiten voor de uitdagingen die nieuwe Nederlanders voor hun kiezen krijgen als ze hier een plek in de samenleving proberen te verwerven: kansenongelijkheid, vooroordelen, stigma’s, racisme en discriminatie.

Een goed voorbeeld van hoe verschillend we mensen behandelen in ons land, is de oorlog in Oekraïne en de mensen die op de vlucht sloegen. Nederlanders startten massaal inzamelingsacties en tot het koningshuis aan toe maakten we plek in onze huizen om mensen op te vangen. Geweldig, maar een schril contrast met hoe we mensen uit Syrië, Afghanistan, Eritrea en Soedan niet veel eerder in ons land ontvingen. Zij werden veelal gelabeld als profiteurs, banenafpakker of zelfs verkrachters, vechtersbazen of criminelen. Met het Oekraïense volk kunnen veel mensen zich identificeren, waardoor hun leed harder binnenkwam bij velen. Maar het overgrote deel van de mensen vlucht met een gegronde reden. Ik vind dat iedereen recht heeft op een veilig onderkomen, zorg en steun.

Een gebroken meisje

Dat geldt misschien nog wel in de overtreffende trap voor kinderen die nog een heel leven voor zich hebben. De vlucht, het gemis, de manier waarop ze nu moeten overleven, soms met een hele families op één kamer, maakt ze moe, verdrietig en onzeker.

Tijdens onze uitjes zag je dat de ellende die ze op deze jonge leeftijd al in hun rugzakjes meedroegen soms de kop op stak. Zo schreef een van de meisjes naast de graffititekening van de vlag van haar land de tekst ‘broken girl’. Dat breekt je hart.

De graffitimidddag Beeld Privébeeld van Biba
De graffitimidddagBeeld Privébeeld van Biba

Hulp, rolmodellen en ondersteuning

Op de dag dat we afscheid van ze namen, stapten de kinderen in de bus terug naar school en maakte ik met mijn wijsvingers en duimen een hartje naar ze. Van de meesten kreeg ik het hartje terug. Die aanblik raakte me. We hadden het leuk met elkaar gehad, maar hun avontuur in Nederland is nog maar net begonnen. Ze zullen het niet makkelijk krijgen.

Ze spreken de taal nog niet en worden niet overal even warm welkom geheten. Het zijn doorzetters met talent en veerkracht, maar ik hoop dat ze, naast wat binnen hun eigen macht ligt, ook de ondersteuning krijgen die ze verdienen. Passend onderwijs, aansprekende rolmodellen, een steunend netwerk en warme mensen die bereid zijn om af en toe een stukje mee te lopen op hun pad en ze verder te helpen.

Alle hulp is welkom

Iedereen die wil, kan helpen. Je kunt je aanmelden bij een maatjesproject, je kunt mensen helpen met het oefenen van de taal, jongeren helpen met huiswerk of ouders helpen hun weg te vinden naar instanties. Ga eens kijken bij een AZC tijdens een open dag en verzorg een leuke workshop of spelletjesdag. Ik vind dat ieder kind dat opgroeit in Nederland recht heeft op een plek in de samenleving waar het zichzelf mag zijn, zich welkom voelt en waar het in zijn volle potentie mag leven. Ongeacht waar, wanneer en hoe het is gestart in Nederland.”

Op alle verhalen van Libelle rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven. Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@libelle.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden